Rundveehouderij

Achtergrond 1 reactie

Vlog-voer hoeft geen duur product te zijn

Vele honderden melkveehouders gaan dit jaar aan het Vlog-voer. Dat drijft de prijs op, maar goudgerande voerrekeningen zijn onnodig. Wel is de afhankelijkheid van een goede ruwvoeroogst groter.

Melk die is geproduceerd zonder gebruik van genetisch veranderd voer – Vlog-melk – is hard op weg om weidemelk achterna te gaan als standaard in de melkveehouderij. Nederlandse zuivelondernemingen gaan nog niet zo ver als de Scandinavische zuivelreus Arla of het Duitse Müller, die het gebruik van gentechvrij voer verplichten. Toch zijn vrijwel alle Nederlandse zuivelbedrijven bezig om meer Vlog-melk te produceren (Vlog = Verband Lebensmittel ohne Gentechnik). Zo probeert FrieslandCampina de stroom Vlog-melk uit te breiden, DeltaMilk besloot vorig jaar met de hele club om te gaan, voor Cono is dit jaar het jaar van de omslag, Royal A-ware heeft al een forse stroom Vlog-melk. DOC Kaas is per maart gestart en ook Bel Leerdammer wil ermee aan de slag.

Voor melkveehouder Jan van der Wind in Woudenberg (U.) was de overstap naar Vlog “wel even schakelen”, erkent hij. Lees zijn verhaal onderaan dit artikel.

Geschikte veevoergrondstoffen vinden

Hiervoor is op grote schaal gentechvrij voer nodig. Daar was helemaal niet mee gerekend. Efficiënt geproduceerd transgeen voer zou immers het oude, traditionele veevoer bijna rimpelloos vervangen. Er was echter buiten de consument gerekend. Intussen is het wel lastiger geworden om nog geschikte veevoergrondstoffen te vinden. Reden waarom veel voerleveranciers de prijs voor Vlog-voer opschroeven.

Meer vraag naar gentechvrije zuivel

De vraag komt in de eerste plaats vanuit de Duitse markt, maar ook elders in Centraal- en Oost-Europa en zelfs in Frankrijk stijgt de vraag naar gentechvrije zuivel. Veel consumenten willen er echt een meerprijs voor betalen en nemen Vlog-producten grif af, zo blijkt. Kaas van gentechvrije melk levert minimaal een dubbeltje per kilo meer op. Vorig jaar bij tijden tot wel een kwartje meer. Of dat zo blijft, is de vraag, maar voorlopig zit beslist veel potentieel in de Vlog-markt.

Lees verder onder de foto.

Transport van soja uit de haven van Gent. Eén op één vervanging van gewone soja door non-gmo soja is prijzig. - Foto: Twan Wiermans
Transport van soja uit de haven van Gent. Eén op één vervanging van gewone soja door non-gmo soja is prijzig. - Foto: Twan Wiermans

Kosten vallen mee

Wie Vlog-gecertificeerde melk wil produceren, beurt 1 cent per kilo melk extra. Of daarover een afspraak bestaat, is niet duidelijk, maar de vergoeding is bij nagenoeg iedere verwerker hetzelfde. Sommige veehouders klagen dat dit niet genoeg is om de extra kosten mee te dekken.

Het is ook best mogelijk om zo veel extra voerkosten te maken, dat er niets overblijft van die cent toeslag. Vervang de gewone soja 1 op 1 door gentechvrije soja en je bent al een heel eind op weg. De vraag is echter of dat nodig is.

Een rondgang bij adviseurs en voerbedrijven leert dat heel veel meer betalen niet hoeft. Volgens sommigen zijn zelfs helemaal geen extra kosten nodig. Misschien is dat een wat over-optimistisch beeld, maar Sieberen Bakker van Hoogland Veevoeders in Ferwert houdt staande dat een overstap naar Vlog niet veel hoeft te kosten. “Wij horen ook vaak dat Vlog duur zou zijn. Dat is de reden dat wij veehouders vaak zelf laten rekenen. Dan komen ze er vanzelf achter dat het minimaal meer hoeft te kosten.”

Het gaat erg om de kwaliteit van het eiwit, met meer Darm Verteerbaar Eiwit

Bedrijfsplan aanpassen

En om meteen een misverstand uit de weg te helpen: het begint niet met ander voer bestellen. Wie over wil stappen naar Vlog, begint met een ander bedrijfsplan, stelt Bakker. “De focus moet liggen op de teelt en oogst van gras met veel eiwit en ruwe celwanden. Het gaat erg om de kwaliteit van het eiwit, met meer Darm Verteerbaar Eiwit (DVE). Kas geeft veel OEB. Daarom zijn andere soorten kunstmest nodig. Ook moet droger worden ingekuild.” Met een aantal aanpassingen volgens deze lijnen is al de eerste winst te pakken.

Hiervoor is nodig dat er voldoende grasland aanwezig is en dat het weer meewerkt. Wie noodgedwongen meer mais moet voeren, zal meer ander voer moeten bijkopen. Klanten van Hoogland konden volgens Bakker vorig jaar 80% van de benodigde grondstoffen uit Noord-Nederland of Duitsland betrekken, tegen een meerprijs van 0 tot een halve cent per kilo melk.

Volvet lijnzaad als alternatief

Dat niet altijd de hoofdprijs moet worden betaald, weet ook nutritionist Marc Boer van Feed Valid in Poederoijen. Wie Vlog-waardig krachtvoer wil kopen, kan in beginsel kiezen uit 2 soorten:

  • Hoogwaardige, goede soja die gentechvrij is of eventueel volvet lijnzaad. Dit is relatief duur voer, maar wie dit gebruikt, kan ook afzien van palmvet in het voer. Nog een voordeel van lijnzaad is dat er veel bestendig vet in zit (voor de zuivelbedrijven die daar niet te scherp op letten).
  • De andere optie is lage-kostprijsproduct, met raap en goedkope energievoeders. Daarbij valt te denken aan ontsloten graanproducten. Nadeel is dat dan toegegeven wordt op ruw eiwit.

Beide opties geven de uitersten weer. Er zijn nog veel keuzes daar tussenin mogelijk. Feed Valid is als toeleverancier van mengvoerbedrijven naar eigen zeggen al jaren bezig om optimale keuzes te ontwikkelen.

Teelt in Brazilië

Boer voorziet ook dat de vraag naar gentechvrije soorten nog veel verder zal toenemen. Dat kan tegen een beperkte meerprijs. De teelt kan gewoon het allerbest plaatsvinden in Brazilië. Daar vindt ploegloze teelt plaats, met 2 oogsten per jaar en maximaal efficiënt, door het klimaat. “De grond is vruchtbaar, het is er warm en vochtig. Daar kan geen Europese teelt tegenop, ook niet qua CO2-uitstoot.”

Voordelen grote voerfirma‘s

Hoe groot de premie is die importeurs betalen voor gentechvrije soja, is een geheim dat handelaren graag goed bewaren. De meerprijs varieert naar gelang de oogst, de verwachte vraag en de handels- en geopolitieke situatie in de wereld. Tussenhandelaren zouden een groot deel van het prijsrisico opvangen, maar aan de andere kant valt er voor voerbedrijven ook goed geld te verdienen. Productie van Vlog-voer vraagt wel extra organisatie. Grote voerfabrikanten hebben het het gemakkelijkst. Die kunnen er hele fabrieken voor vrijspelen. Anderen zien zich beperkt door het aantal silo’s en productielijnen die ze beschikbaar hebben.

Kwetsbaar punt is grotere afhankelijkheid van goed oogstweer

Voor melkveehouder Jan van der Wind in Woudenberg (U.) was de overstap naar Vlog “wel even schakelen”, erkent hij.

“Vroeger kon je met soja gemakkelijker sturen. Nu is het meer opletten bij het inkuilen. Het komt erop aan om het voer bestendiger te maken, wat betekent dat je het gras droger aan de kuil moet krijgen.” Als aanvullend krachtvoer wordt gebruikt gemaakt van geplette gerst die ontsloten is. Van der Wind betrekt dit voer van voercentrum De Gelderse Vallei, waar het in de kuil ligt.

Lees verder onder de foto.

Voor melkveehouder Jan van der Wind uit Woudenberg was de overstap naar een gentech-vrij rantsoen wel even schakelen, en ook omdenken. - Herbert Wiggerman
Voor melkveehouder Jan van der Wind uit Woudenberg was de overstap naar een gentech-vrij rantsoen wel even schakelen, en ook omdenken. - Herbert Wiggerman

Ureumgehalte

Voor het vee viel hem de omschakeling ook mee. “De koeien blijven gezond. Ook aan het ureumgehalte zagen we dat ze het goed blijven doen op het aangepaste rantsoen. De hele winter bleef het ureumgehalte mooi onder de 20, terwijl het eiwitgehalte in de melk rond de 3,65% bleef. Goed gras is essentieel. In de winter een goede droge kuil. Meer mais is geen optie. In het weideseizoen voeren we vers gras bij.”

Grasoogst

“Een kwetsbaar punt is de afhankelijkheid van het weer en goede oogstomstandigheden voor het gras. We hebben vorig jaar prima weer gehad voor de grasoogst. Als het weer niet meezit, praat ik misschien wel anders, want wat moet je dan bijvoeren om de koeien goed aan de melk te houden? En tegen welke kosten? Als je over een periode van vijf jaar kijkt, zit er misschien altijd wel een slecht jaar tussen qua graskwaliteit. Vroeger maakten we het rantsoen kloppend met krachtvoer, met Vlog gaat het juist andersom. Het maakt gemiddeld ook dat je minder intensief kunt boeren. Je hebt voldoende gras en voederareaal nodig. 30.000 kilo melk per hectare produceren wordt hiermee wel lastig.”

Gentechvrij is veel werk

Het gentechvrij/Vlog-gecertificeerd maken van een melkstroom en vervolgens een zuivelproduct heeft heel wat voeten in de aarde. Directeur Klaas Hokse van Rouveen Kaasspecialiteiten weet er alles van. “Als coöperatie hebben we nog geen besluit genomen of we overstappen naar Vlog of niet, maar de fabriek is wel al Vlog-gecertificeerd. Bij ons is dat een enorme klus, omdat we met veel stromen melk en ook met heel veel kruiden en andere ingrediënten werken. We moeten meer dan 1.000 stoffen laten certificeren.
Als we als coöperatie omgaan naar Vlog, doen we dat met de hele melkstroom. Anders wordt het te ingewikkeld. Weidemelk is een mooi voorbeeld van zo’n overstap. Daarmee zitten we al op 95%.”

Eén reactie

  • gvleemingh1

    De kans op marge op vlog is hiermee ook de nek omgedraaid .

Of registreer je om te kunnen reageren.