Rundveehouderij

Achtergrond 2 reacties

Breng zo de grasmat weer op niveau

De droogte van vorig jaar laat op veel percelen nog zijn sporen na. Vooral het grasland waar vorig jaar niets mee is gebeurd oogt groen, maar niet van alleen goed gras. Met een lage grondwaterstand als start, lijkt ook dit jaar vocht een bedreigende factor. Lees hoe je je grasmat weer op niveau krijgt.

In heel het land zijn veehouders al bezig geweest met de bemesting van hun land. Nagenoeg overal is er al wel drijfmest uitgereden en op veel plaatsen ligt (een deel) van de kunstmeststikstof er ook al op. Het voorjaar is vroeg gestart en als het weer blijft meewerken staat niets een goed groeiseizoen in de weg.

Toch speelt de droogte van vorig jaar nog parten. De grondwaterstand is nog lang niet overal hersteld en het grasbestand is op veel percelen matig.

Grondwater

De neerslag van afgelopen winter was bij lange na niet genoeg om overal in Nederland het grondwaterpeil op het niveau te brengen dat normaal is voor deze tijd van het jaar. Het niveau van de grondwaterstand kan zelfs binnen een regio erg variëren. Op sommige plaatsen is de grondwaterstand op een redelijk niveau terwijl dat op andere plaatsen nog te laag is.

Capillaire opstijging

De wisselende grondwaterstanden houden in dat de aanvoer van water vanuit het grondwater door capillaire opstijging naar het gewas ook varieert. De directe vochtvoorziening van het gewas hangt echter vooral samen met de hoeveelheid hangwater in de bodem. Dat is de hoeveelheid water die gebonden is in de bodem in het bovenste deel van de bodemlaag. Hierin bevindt zich ook het wortelstelsel van het gras en neemt het gras het water op. De voorraad hangwater wordt aangevuld vanuit neerslag en als de bodem verzadigd is, zakt het water door naar het grondwater. Het hangwater is de directe vochtvoorziening van het gewas. Naarmate het droger wordt, moet het gewas meer moeite doen om het water aan de grond te onttrekken. Dat gaat door totdat de binding van het water aan de bodem groter is, dan de kracht waarmee gewas via de wortel het aan de bodem kan onttrekken. Dat is het verwelkingspunt en dan begint verdroging.

Breng zo de grasmat weer op niveau

  • Start met rollen of slepen. Dit herstelt contact met de ondergrond en vlakt molshopen en andere oneffenheden uit.
  • Beoordeel de grasmat op samenstelling van het grasbestand.
  • Beoordeel aantal en grootte van open plekken.
  • Verwijder oppervlakkig wortelende slechte grassen als straatgras en ruwbeemd met de wiedeg.
  • Geef de wei een opfrisbeurt met een graslandverzorgingsmachine. Daarmee kunnen meerdere acties tegelijk worden uitgevoerd zoals wiedeggen, graszaad bijzaaien en aandrukken van de grond.
  • Gebruik bij doorzaaien een mengsel dat daartoe samengesteld is.
  • Laat na doorzaaien een perceel eerst beweiden.
  • Geef op tijd kunstmest.
  • Pas de kunstmestgift aan op de hoeveelheid stikstof die al via dierlijke mest is toegediend of nog gegeven wordt.
  • Laat de samenstelling van de dierlijke mest bepalen.
  • Beoordeel welke elementen bijgegeven moeten worden op basis van het grondmonster en mestanalyse.

Lees verder onder de foto.

Met behulp van graslandverzorgingsmachines kan veel goed werk verricht worden. De machine egaliseert en trekt met de wiedeg ruwbeemd los. Daarnaast zaait het graszaad bij en de rollen drukken de zode aan. - Foto: Mark Pasveer
Met behulp van graslandverzorgingsmachines kan veel goed werk verricht worden. De machine egaliseert en trekt met de wiedeg ruwbeemd los. Daarnaast zaait het graszaad bij en de rollen drukken de zode aan. - Foto: Mark Pasveer

Herinzaai

De droogte van vorig jaar heeft ook impact gehad op het grasbestand van het grasland. De percelen die echt verdroogd zijn en waar het gras nagenoeg dood was, zijn veelal doorgezaaid of er heeft herinzaai plaatsgevonden. Met redelijk gunstig najaarsweer zijn die acties goed geslaagd en is het grasbestand meestal prima. Met een rustige, relatief warme winter heeft de nieuwe grasmat niet of nauwelijks geleden. Ook de vorstperiode van eind januari/ begin februari was niet van dien aard en duur dat er gras is uitgewinterd.

Beoordeel zo het grasbestand

Het grasbestand is bepalend voor de kwaliteit en opbrengst van het grasland. Welke actie nodig is, hangt af van het aandeel goede grassen.

► De meest voorkomende goede grassen zijn Engels raaigras en Timothee. Bij meer dan 80% goede grassen is er geen actie nodig. Bij minder dan 50 % goede grassen of een hoog aandeel kweek, is doodspuiten en herinzaai het beste advies. Tussen de 50 en 80 % goede grassen zal in de meeste gevallen doorzaai nodig zijn.

► Bepaal het percentage goede grassen door zigzaggend door een perceel te lopen en steeds om bijvoorbeeld 20 meter het grasbestand op die plaats in een vak van 10 bij 10 centimeter te bekijken. Door op deze manier meerdere beoordelingen te doen ontstaat vanzelf een reëel beeld van het gemiddelde grasbestand. Door op te tekenen waar het grasbestand goed is en waar niet, wordt ook zichtbaar hoe de slechte plekken in het veld zitten. Als de slechte plekken bijvoorbeeld alleen op de kopakkers voorkomen kan de actie alleen tot dat deel beperkt worden.

► Voor doorzaaien zijn er speciale mengsels in de handel. De rassen die daarin gebruikt worden zijn speciaal daarvoor geschikt en hebben een goede kiemkracht en concurrerend vermogen. Sommige leveranciers ondersteunen dat door zaadcoating toe te passen.

Lees verder onder de foto.

De grondwaterstanden variëren enorm. De kaart, van Waterschap Aa en Maas, toont groene gebieden, met voldoende grondwaterstand en rode gebieden met een lage waterstand. Maar ook in groen gebied zijn plaatsen waar de grondwaterstand te laag is. - Bron: Waterschap Aa en Maas
De grondwaterstanden variëren enorm. De kaart, van Waterschap Aa en Maas, toont groene gebieden, met voldoende grondwaterstand en rode gebieden met een lage waterstand. Maar ook in groen gebied zijn plaatsen waar de grondwaterstand te laag is. - Bron: Waterschap Aa en Maas

Nu aanpakken

De percelen die nu extra aandacht nodig hebben, zijn de vooral de percelen die wel droogteschade hebben geleden, maar waar de beslissing is genomen om deze op een natuurlijke manier te laten herstellen. Daarnaast konden veehouders op zwaar door droogte getroffen bedrijven, niet meer herinzaaien omdat dan een groot deel van het areaal nóg langer uit de roulatie zou zijn geweest en ruwvoertekort een probleem zou vormen.

Het is op deze percelen waar veelal te veel slechte grassen te vinden zijn. Met name straatgras en ruwbeemdgras komen veel voor. Het is zaak om daar nu actie te ondernemen om opbrengst en kwaliteit te waarborgen. Voorwaarde is dat het dit jaar niet opnieuw zo droog wordt, te meer omdat de grondwaterstand op een aantal plaatsen nog aan de lage kant is. Zo kan er sneller aanleiding zijn voor opnieuw droogteschade in de vorm van opbrengstderving.

Zwavel en overige elementen

Zwavel is een belangrijk element voor de grasgroei en de eiwitkwaliteit, dat in de bemesting in de eerste 2 snedes moet worden aangevuld. In het verleden werd dat via depositie voldoende aangevuld, maar de depositie van uit de lucht is zeer sterk afgenomen.

Mineralisatie

Ook bij een grondtoestand voldoende en met voldoende zwavelleverend vermogen van de bodem is aanvullen van zwavel essentieel. Dit komt omdat de zwavellevering pas op gang komt als gevolg van mineralisatie, maar dan moeten de bodemtemperaturen veel hoger zijn dan in het (vroege) voorjaar het geval is. Zwavel kan worden toegediend via zwavelhoudende meststoffen zoals zwavelzure ammoniak, dat vaak bestanddeel is in voorjaarsmeststoffen. Daarnaast zijn er verschillende vormen van stikstofmeststoffen met zwavel die in de regel later gestrooid worden.

Smakelijkheid van het gras

Denk ook aan andere elementen die niet per se nodig zijn voor groei, maar wel de smakelijkheid van het gras beïnvloeden of de gezondheid van het vee ondersteunen. Voor de smakelijkheid is vooral natrium van belang. De gezondheid van het vee kan ondersteund worden met koper, kobalt en selenium. Er zijn verschillende weidezouten verkrijgbaar die naast natrium ook een vaste hoeveelheid van de andere elementen geven. Veelal zijn via blends ook samenstellingen op maat te leveren.

Laatste reacties

  • Vhouder

    die droogt is nu wel voorbij

  • koestal

    Het is nu al te nat om te mesten.

Of registreer je om te kunnen reageren.