Rundveehouderij

Achtergrond 1 reactie

Tyloom opereren houdt koe langer op bedrijf

Een tyloom is een pijnlijke klauwaandoening die zonder behandeling vaak leidt tot afvoer van de koe. Opereren neemt het probleem weg en draagt bij aan de levensduur van de koe.

Uierproblemen, vruchtbaarheid en klauwproblemen zijn de drie belangrijkste redenen voor gedwongen afvoer van koeien. Binnen de klauwproblemen is tyloom een aandoening die niet heel veel voorkomt, maar wel leidt tot acute en ernstige kreupelheid. Behandeling via een operatie kan uitkomst bieden. Uit cijfers van DigiKlauw, een product van Royal GD en CRV, blijkt dat 6 tot 20% van de koeien een tyloom heeft, dat betekent dat bijna elk bedrijf wel eens een koe heeft met een tyloom.

Lees verder onder de foto.

Een tyloom is wildgroei van weefsel tussen de klauwen van runderen. In het beginstadium kan een zalf nog oplossing bieden, maar in een verder stadium, zoals op de foto, leidt een tyloom tot acuut ernstig kreupele koeien en kan operatie een definitieve oplossing zijn. - Foto’s: Koos Groenewold
Een tyloom is wildgroei van weefsel tussen de klauwen van runderen. In het beginstadium kan een zalf nog oplossing bieden, maar in een verder stadium, zoals op de foto, leidt een tyloom tot acuut ernstig kreupele koeien en kan operatie een definitieve oplossing zijn. - Foto’s: Koos Groenewold

Wat is tyloom?

Een tyloom is een woekering van weefsel in de tussenklauwhuid. Deze wildgroei wordt veroorzaakt door een chronische irritatie van de huid en vormt een uitstulping van huid en weefsel tussen de klauwen in het midden van de klauwspleet van de koe. Een tyloom komt vooral voor aan de achterpoten. Als de woekering te groot wordt, zorgt druk op deze plaats voor acute kreupelheid.

Menno Holzhauer, dierenarts en specialist op gebied van klauwgezondheid bij de GD, geeft aan dat er meerdere risicofactoren zijn voor het het ontstaan van een tyloom. “De oorzaak zou kunnen liggen in een (chronische) tussenklauwontsteking, maar ook een chronische bacteriële infectie met mortellaro kan het risico op ontstaan van een tyloom vergroten.” Stinkpoot als voorloper van tyloom wordt ook vaak genoemd, maar Holzhauer denkt dat de invloed van stinkpoot veel minder groot is dan die van mortellaro of tussenklauwontsteking. Holzhauer: “We zien in het veld dat het best goed gaat met stinkpoot, maar het aantal tylomen wordt niet minder.”

In elk geval zien klauwbekappers vaak dat een koe die een tyloom heeft ontwikkeld, ook vaak geïnfecteerd is met mortellaro. Holzhauer geeft aan dat uit onderzoek van de Faculteit Diergeneeskunde en GD (2005) blijkt dat meer dan de helft van de tylomen besmet is met mortellaro. Veelal is de klauw waarop de tyloom aanwezig is zowel aan de voorzijde als achterzijde dik opgezwollen en warm. “Als veehouders hun koeien laten bekappen, is het zaak dat de klauwverzorgers ook bij de veehouder aangeven welke dieren een tyloom ontwikkelen. Zeker als dat in een tijdig stadium wordt gemeld, is daar nog wat aan te doen.”

Lees verder onder de foto.

Tylomen komen voor bij 6 tot 20% van de koeien. Bijna elk bedrijf heeft dus wel eens een koe met een tyloom. Operatie van een tyloom zorgt voor behoud van de koe en verlengen van de levensduur.
Tylomen komen voor bij 6 tot 20% van de koeien. Bijna elk bedrijf heeft dus wel eens een koe met een tyloom. Operatie van een tyloom zorgt voor behoud van de koe en verlengen van de levensduur.

Stadium bepaalt actie

Is er sprake van een tyloom in beginstadium dan kan ruimte maken door hol te bekappen ervoor zorgen dat de tyloom niet verder groeit of zelfs weer verdwijnt, mits de achterliggende oorzaak is weggenomen. Ook weet Holzhauer uit Zweeds onderzoek dat behandelen met zalf effectief kan zijn. Door bekappen wordt ruimte gemaakt en de nog kleine tyloom kan ingesmeerd worden met zalf onder verband. Na vijf dagen kan het verband eraf en daarna zal de tyloom veelal verschrompelen. Dit werkt echter alleen in het beginstadium, dus vroeg ingrijpen is noodzakelijk.

Als eenmaal een grotere tyloom aanwezig is die (acute) kreupelheid veroorzaakt, is andere actie nodig. Alleen de tyloom wegsnijden met een mes is dan onvoldoende en na enkele maanden zal de tyloom weer zijn gegroeid. Operatief verwijderen op deskundige wijze met een thermisch mes, onder lokale verdoving, waarbij ook voldoende diep wordt weggesneden, zorgt ervoor dat de tyloom niet terugkeert. Zo’n operatie kost (indicatief) ongeveer € 150.

Onderzoek van de Faculteit Diergeneeskunde (2012) naar ervaringen van veehouders die bij een koe een tyloom hebben laten opereren, meldt dat rond 95% van de boeren tevreden was over het resultaat. Na de operatie loopt de koe nog vijf dagen in een drukverband. Daarna herstelt de koe en zal littekenweefsel de opening vullen. “Dat gaat verbazend snel en de wond infecteert zelden, ondanks de toch niet schone omgeving”, weet Holzhauer. Hij betitelt een operatie van een tyloom dan ook als een redelijk eenvoudige operatie die koe-sparend werkt. Dat geldt overigens ook voor operatie bij klauwpuntnecrose. “Ook daar is een simpele operatie levensduurverlengend.”

Tyloom verwijderen in beeld

Boerderij maakte in samenwerking met Universitaire Landbouwpraktijk (ULP) Harmelen (U.) en veehouder Robert Peek in Wilnis (U.) een video waarin het operatief verwijderen van een tyloom te volgen is.

 

Dierenarts Rennert Sorgedrager van ULP vertelt welke factoren een rol spelen bij een tyloom en de handelswijze van a tot z tijdens de operatie. Robert Peek geeft aan waarom hij zijn dieren laat behandelen en maakt ook een schatting van de kosten.

Preventie

Als preventieve maatregelen kan de veehouder ervoor zorgen dat de oorzaken die het ontstaan van een tyloom bevorderen zo weinig mogelijk voorkomen. Dat betekent preventieve maatregelen op gebied van bacteriedruk om zo de infectiedruk met (stinkpoot en) mortellaro zo laag mogelijk te houden. Regelmatig voetbaden, behandelen en bekappen hooren daarbij. Goed bekappen maakt dat de koe goed op haar klauwen staat met een evenwichtige drukverdeling of klauwbelasting.

Het wegnemen van een tyloom hoort ook bij preventie. Omdat tylomen vaak besmet zijn met mortellaro is dat een factor die ervoor zorgt dat bacteriën die tot mortellaro leiden, als mogelijk achterliggende oorzaak van tyloom, zich weer verspreiden of in stand houden. Daar geldt behandelen als doorbreken van de cirkel.

Als laatste lijkt erfelijkheid een rol te spelen. De erfelijkheidsgraad voor tyloom ligt op 10 tot 14%. Aanhouden van kalveren uit koeien die tyloomvrij zijn kan dus bijdragen aan het verlagen van het percentage gevallen met tyloom in de volgende generatie.

Eén reactie

  • D.Dairy

    Beginstadium behandelen met zalf. Trekzalf, uierzalf zonnebrandzalf, babyzalf?

Of registreer je om te kunnen reageren.