Rundveehouderij

Achtergrond 6 reacties

Veemarkt Leeuwarden hoopt op nieuwe locatie voor 2020

Veemarkt Leeuwarden moet verhuizen. De aankoop en inrichting van een nieuw onderkomen vragen om een forse investering.

De veemarkt in Leeuwarden is druk in de weer met het ontwikkelen van plannen voor een nieuwe locatie. De huidige hallen gaan op korte termijn verdwijnen. Er ligt een voorlopig koopcontract voor een nieuw onderkomen, maar er is nog wel een financieringsvraagstuk. In totaal is een investering van € 3,5 miljoen nodig om een bestaande bedrijfshal op bedrijventerrein De Hemrik in Leeuwarden te kopen en verbouwen tot een geschikte locatie. Ongeveer de helft moet zelf worden geregeld. Voorzitter van de veemarkt in Leeuwarden is veehouder en veehandelaar Andries Kingma (65).

Kingma schat dat ongeveer 15% van de slachtkoeien het veebedrijf verlaat via een Nederlandse veemarkt. Bij kalveren gaat het om 10% en bij schapen om 30%. - Foto's: Anne van der Woude
Kingma schat dat ongeveer 15% van de slachtkoeien het veebedrijf verlaat via een Nederlandse veemarkt. Bij kalveren gaat het om 10% en bij schapen om 30%. - Foto's: Anne van der Woude

Waarom moet de veemarkt de hallen van het World Trade Centre Leeuwarden verlaten?

“Op deze locatie komt het nieuwe Cambuur-stadion inclusief winkels, horeca en vrijetijdsvoorzieningen. In het nieuwe plaatje, opgesteld door aangetrokken investeerders, is geen plek meer voor de veemarkt. Dat kunnen we begrijpen. Ook wij zien dat na de komst van Holland Casino en het WTC-hotel een veemarkt hier minder goed past. We hebben overigens met beide ondernemingen goed contact, al hoorden we wel dat er bij het casino na de veemarkt weleens extra met luchtverfrissers is gespoten.”

De koeienmarkt in Leeuwarden is op de woensdagavond. Een kwartier tot een half uur voordat de markt begint gaan de lichten nog even uit. Het is de bedoeling dat er niet voor aanvang van de markt wordt gehandeld.
De koeienmarkt in Leeuwarden is op de woensdagavond. Een kwartier tot een half uur voordat de markt begint gaan de lichten nog even uit. Het is de bedoeling dat er niet voor aanvang van de markt wordt gehandeld.

Wanneer moeten jullie de hallen verlaten?

“Eigenlijk hadden de bulldozers hier al moeten rijden, maar de plannen zijn vertraagd. Zaak is wel dat we zo snel mogelijk naar een nieuwe locatie verhuizen, om de toekomst van de veemarkt veilig te stellen. Er ligt een voorlopig koopcontract, onder voorbehoud van financiering en vergunning, voor de aankoop van een hal op bedrijventerrein de Hemrik aan de oostkant van Leeuwarden. Het gaat om een voormalige bedrijfshal van AB-transport die gebruikt werd als overslagruimte voor Koopmans Meelfabriek. De locatie is ideaal voor vestiging van een nieuwe markt. Er is al een hal van 2.200 vierkante meter met wasplaats. Daar zou nog 1.500 vierkante meter bij moeten komen, voornamelijk laad- en losruimte. We willen meer vrije hokken en denken aan een capaciteit van zo’n 600 koeien. Daarbij moet de wasstraat worden uitgebreid voor het reinigen van de veewagens.”

De meeste handelaren wachten boven in de kantine tot de markt klokslag 20.00 uur begint.
De meeste handelaren wachten boven in de kantine tot de markt klokslag 20.00 uur begint.

Wat is het probleem?

“Aan de nieuwe locatie hangt inclusief de nodige verbouwing een prijskaartje van € 3,5 miljoen. Als veemarkt hebben we altijd als uitgangspunt gehad zonder winstoogmerk te opereren. Dat is nog steeds het streven, maar maakt wel dat we niet kunnen terugvallen op dikke reserves. Achteraf hadden we ons misschien niet zo goed aan onze statuten moeten houden. De bank wil financieren, maar alleen als we zelf de helft van het bedrag ophoesten of partijen vinden die garant willen staan.”

Koeien met een te volle uier worden nog even snel gemolken met een mini-melker.
Koeien met een te volle uier worden nog even snel gemolken met een mini-melker.

De huidige hal is niet in eigendom van de veemarkt?

“Nee, de hal wordt gehuurd. Gezien de hoogte van de huur, jaarlijks ruim € 250.000, heeft onze voorkeur een pand te kopen. We denken door te kopen de maandlasten aanzienlijk te verlagen en creëren door koop meer zekerheid voor de toekomst.”

Wilden jullie gezien deze huurprijs niet eerder weg?

“Jawel, maar we zijn simpelweg niet eerder een geschikte locatie tegengekomen. Dit is er een uit duizenden. Ook omdat deze locatie ruime parkeergelegenheid biedt voor vrachtwagens.”

Donderdag 31 januari om 19.30 geven we in het veemarktrestaurant tekst en uitleg over de obligatie-uitgifte

Is een investering van € 3,5 miljoen wel door de handel op te brengen?

“Jazeker. De bank is bereid om een deel te financieren en voor het overige deel willen we obligaties uitgeven. Er maken ongeveer 100 veehandelsbedrijven regelmatig gebruik van de faciliteiten van de veemarkt. Tegelijk zit achter elk van deze bedrijven weer een schil van 20 tot 40 veebedrijven die ook belang hebben bij het voortbestaan van de veemarkt. We vragen onze achterban en andere belangstellenden obligaties te kopen. Donderdag 31 januari om 19.30 geven we in het veemarktrestaurant tekst en uitleg over de obligatie-uitgifte. We zijn van mening dat als de wil er is, het nodige bedrag op te brengen moet zijn. Toch is dit heel wat anders dan wat we normaal doen. Daarom hebben een professionele partij benaderd om de uitgifte te organiseren. Lachend: “Normaal vergaren wij ook geld, maar niet zoveel tegelijk”.

Wat als het niet lukt om het nodige bedrag op tafel te krijgen?

“Dan hebben we een serieus probleem en staat het voorbestaan van de veemarkt Leeuwarden op de tocht. Het voorlopig koopcontract loopt tot 1 april.”

Hoe staat de veemarkt in Leeuwarden er eigenlijk voor?

“Goed, de aanvoer is heel stabiel. De markt vervult als eerste een heel belangrijke functie als verzamelplaats voor schapen, kalveren en koeien. Het nut van een verzamelplaats is evident omdat er op deze manier uniforme koppels dieren kunnen worden gevormd in gewicht, soort en kwaliteit. Dit is zowel in het belang van de de koper als de verkoper. De koper krijgt wat hij zoekt en de verkoper ontvangt op deze manier een hogere prijs. Daarbij moet het belang van de veemarkt bij de prijsvorming van koeien, kalveren en schapen in het hele land niet worden onderschat. We vullen de gaten in de markt. Nergens anders dan op de veemarkt bieden meerdere kopers tegen elkaar op om het vee te krijgen.”

Over het algemeen worden er in Leeuwarden slachtkoeien afkomstig uit de melkveehouderij verhandeld.
Over het algemeen worden er in Leeuwarden slachtkoeien afkomstig uit de melkveehouderij verhandeld.

Is het wel verantwoord om de volgende generatie met een dergelijke financiering op te zadelen?

“Zeker. De behoefte aan transparante prijsvorming en het verzamelen van vee blijft. Bovendien hebben wij een gezonde exploitatiebegroting. Na het wegvallen van meerdere veemarkten in 2001 na de MKZ-uitbraak zijn er meerdere verzamelplaatsen voor in de plaats gekomen en net als de veemarkt vervullen ook die een belangrijke logistieke en economische functie. Maar er vindt nergens zo’n transparante prijsvorming plaats als op de veemarkt. Een jongere generatie staat dan ook klaar om de zaken over te nemen. Natuurlijk komen er minder handelaren, dat is ook logisch gezien de schaalvergroting in de veehouderij. Daarbij hebben we in onze begroting rekening gehouden met een stijgende aanvoer van dieren. Zo hopen we dit jaar weer weidekoeien te mogen aanvoeren. Dat is goede voor de aantallen en een enorme stimulans voor de prijs.”

Is de wens tot het verzamelen van weidevee niet dat eeuwige dossier waarover met Den Haag geen overeenstemming wordt bereikt?

“Verzamelen blijft nodig, maar preventie gaat voor alles. Dat is natuurlijk de spagaat waar Den Haag zich in bevindt. Daarnaast is er dan nog de Europese regelgeving. Dit maakt het voor de handelaren en de transporteurs wel moeilijk en soms onmogelijk om te werken. Na jaren overleg is er gelukkig wel voortgang geboekt in het verbeteren van de strenge regels. Sinds een paar maanden mogen er weer weideschapen worden verzameld. De weidekoeien komen er waarschijnlijk achteraan. Nu worden vanaf de veemarkt in Ciney (België) nog wekelijks koeien geïmporteerd voor de weiderij, vooral door veehouders in het zuiden van Nederland. Dus lijkt het ons logisch dat wij straks ook weer weidekoeien kunnen verkopen.”

Waarom is Den Haag van mening veranderd?

“Het is voor de NVWA van groot belang goed zicht te hebben op dierstromen. Ik denk dat ze dit door het verzamelen van weidevee in Nederland kunnen verbeteren. Als eerste is er ruimte voor het verzamelen van weideschapen en ik verwacht dat er ook meer ruimte gaat komen voor het verzamelen van rundvee.”

Kunnen melkveehouders straks ook weer melkkoeien kopen op de veemarkt?

“Daar willen we wel naartoe. Natuurlijk moet er een goede scheiding blijven tussen slacht- en gebruiksvee, maar wij zien zeker mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan het importeren van 100 Duitse melkkoeien om deze vervolgens op de veemarkt aan de man te brengen, misschien wel via een veilingsysteem. Deze categorie dieren moet natuurlijk wel voldoen aan de hoogste eisen wat betreft gezondheidsstatus. Ik denk dat een dergelijk plan minder risico met zich meebrengt dan de huidige wijze van import.”

Veel (naar schatting zo’n 90%) van de handel op de veemarkt gaat op basis van commissie. De opbrengst wordt achteraf aan de veehouder betaald.
Veel (naar schatting zo’n 90%) van de handel op de veemarkt gaat op basis van commissie. De opbrengst wordt achteraf aan de veehouder betaald.

Jullie geven aan dat er op de veemarkt transparante prijsvorming plaatsvindt. Uiteindelijk bepaalt toch ook hier een groepje handelaren achter gesloten deuren de nieuwe notering?

“Natuurlijk proberen wij de dieren zo goed mogelijk te verkopen. Dat is de verantwoordelijkheid van de veehandelaar. De noteringen op de verschillende veemarkten zijn een middel om dit doel te bereiken. De boer gebruikt ze in onderhandeling met zijn veehandelaar en ook als maatstaf voor rechtstreekse leveringen. Daardoor moeten zowel onze inkopers als verkopers met de noteringen dealen en worden we van alle kanten onder de loep genomen. Zaak is om zo dicht mogelijk op de werkelijkheid zitten. Als je een notering neerzet, moet je stevig in je schoenen staan, zo heeft de tijd ons wel geleerd. Groot voordeel is wel dat wij meerdere afzetkanalen hebben. Zo gingen er ten tijde van de fosfaatreductie in 2017 van de 1.000 aangevoerde koeien op een markt 800 stuks naar België en Duitsland. We kunnen hier grote koppels aanbieden voor het buitenland. Dat kan een individuele veehouder niet. Op die manier hebben we de aanvoer in Nederland weten te drukken en de prijzen in de benen gehouden.”

De bedoeling is dat er op de nieuwe veemarkt meer vrije hokken komen. Het bestuur mikt voor de nieuwe hal op een capaciteit van 600 koeien. Op de huidige markt kunnen nu maximaal 700 koeien staan.
De bedoeling is dat er op de nieuwe veemarkt meer vrije hokken komen. Het bestuur mikt voor de nieuwe hal op een capaciteit van 600 koeien. Op de huidige markt kunnen nu maximaal 700 koeien staan.

Is er vanuit de maatschappij weerstand tegen een nieuwe veemarkt?

“Zover wij weten niet, al is het natuurlijke gevoelige materie. Ons doel is in ieder geval om de nieuwe veemarkt aan de hoogste dierwelzijnseisen te laten voldoen. Een bepaalde groep mensen denkt dat het beter is als veemarkt verdwijnt, maar ze beseffen niet dat het verzamelen van dieren gewoon doorgaat. Uiteindelijk moet zowel een verzamelcentrum als een verzamelcentrum met marktfunctie op een verantwoordelijke manier met zijn dieren omgaan. Voordeel van de veemarkt is dat deze voor iedereen toegankelijk is en dat we open staan voor overleg met dierwelzijnsorganisaties. Zo waren hier recent nog vertegenwoordigers van Eyes on Animals. ”

Is er over een jaar nog een veemarkt in Leeuwarden?

“Jazeker, maar net zo belangrijk is dat er ook in de verre toekomst nog een markt is. Dat denken we met deze stap te kunnen realiseren. We hebben als bestuur het volste vertrouwen in het financiële plan dat er nu ligt. Daarbij is Leeuwarden nu trendsetter wat betreft de prijsvorming van koeien. Op de noteringen van de markt wordt als eerste gereageerd. We voorzien dus duidelijk in een behoefte en dat willen we ook in de toekomst blijven doen. Als de financiering en de nodige vergunning rond komen hopen we nog voor 2020 de deuren van de nieuwe veemarkt te openen.”

Laatste reacties

  • wwwwwwwwwww

    Die mannen van de veemarkt Leeuwarden zijn goed bezig , klasse.

  • Firma Vellenga

    Ons vee gaat hier ook geregeld naar toe. Helaas moeten wij op dit forum vernemen dat je obligaties kunt kopen.... Als er dan geld moet komen had ik wel persoonlijk bij de veehouders langs gegaan om te horen of we nog wat kunnen bijdragen... Wij wisten in elk geval van niets.

  • wwwwwwwwwww

    Heb gehoord dat jullie persoonlijk bezoek krijgen, komt goed

  • veehandel2

    slachtrunderen 15 % via een nederlandse veemarkt ????
    sorry maar de komma staat verkeerd dat moet zijn 1.5 %

  • witrug123

    als de veemarkten uit nederland verdwijnen,verdwijnen de de boeren er langzaam achteraan. Veel meer boeren zouden hun vee via de markt moeten doen!
    Rechtstreeks leveren is niet goed voor de prijszetting.

  • RIEN65

    Het is gewoon einde verhaal met de veemarkten. Een hoop gesjouw en gedoe en staan hartstikke dun op zo'n markt en het is weer een schakel die aan de koe moet verdienen.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.