Rundveehouderij

Achtergrond 11 reacties

Zoogkoeienhouders kunnen verder zonder fosfaatrechten

Vrijstelling van fosfaatrechten is de redding van de zoogkoeienhouderij. Maar de keuze om daar wel of niet gebruik van te maken geeft koppijn.

Het scheelde niet veel of de zoogkoeienhouders waren gewoon meegenomen in het fosfaatrechtenstelsel. Het zou einde verhaal zijn voor de veehouders die grote arealen natuurgronden beheren met hun vleeskoeien waar het kalf een jaar bij blijft lopen. Nota bene een sector die met natuurlijk geproduceerd kwaliteitsvlees uit de regio aan de weg kan timmeren en aan alle maatschappelijke doelen voldoet.

Merendeel hobbybedrijven

De zoogkoeienhouderij bestaat naar schatting uit 17.000 bedrijven met in totaal 230.000 stuks vleesvee. Het merendeel zijn hobbybedrijven, waar nog een baan is of andere neveninkomsten. In een jaar of 10 zouden die bedrijven ophouden te bestaan en de fosfaatrechten opgekocht zijn door melkveehouders, omdat die veel hogere bedragen kunnen betalen.

Vrijstellingsregeling

Met een offensief van LTO vleesveehouderij onder leiding van de nieuwe voorzitter Wouter Hartendorf en druk vanuit de Tweede Kamer is het tij gekeerd en heeft minister Schouten met een vrijstellingsregeling de druk van de ketel gehaald. Hartendorf is er hartstikke blij mee en veel zoogkoeienhouders met hem. Hij voelt tegelijk dat er nog heel veel vragen zijn en dat een deel van de zoogkoeienhouders moeite heeft met de keuzes waar ze nu voor gesteld worden.

Wie met vrijstelling werkt kan geen dieren verkopen naar de melkveehouderij

Vrijstelling is overzichtelijk

Kiezen voor vrijstelling levert een overzichtelijke situatie op: geen fosfaatrechten nodig, dus geen concurrentie om de milieuruimte met de melkveehouders en vrijheid in groeien of krimpen in de zoogkoeienhouderij. Wie met vrijstelling werkt kan geen dieren verkopen naar de melkveehouderij en geen jongvee opfokken voor melkveehouders.

Werken met fosfaatrechten

Wie niet actief kiest voor vrijstelling blijft onder het fosfaatrechtenstelsel. In dat geval hebben zoogkoeienhouders voor hun vrouwelijk jongvee fosfaatrechten nodig. Ze moeten dan per jaar zorgen dat ze voor de aanwezige kalveren en pinken waar ze mee willen fokken (dieren die zoogkoe worden) voldoende rechten hebben. Voor vaarskalveren die ze afmesten zijn geen rechten (meer) nodig. Voor stiertjes en zoogkoeien waren al geen rechten nodig (code 120, weide- en zoogkoeien).

Lees verder onder de foto.

Blonde d’Aquitaine zoogkoeien van Jan Bouwers in een natuurgebied in Drenthe. - Foto: Frank Uijlenbroek
Blonde d’Aquitaine zoogkoeien van Jan Bouwers in een natuurgebied in Drenthe. - Foto: Frank Uijlenbroek

Rechten al toegekend

Het mag overzichtelijk lijken, het feit dat veel zoogkoeienhouders begin dit jaar al fosfaatrechten toegekend kregen op basis van het vrouwelijk jongvee dat ze hielden op 2 juli 2015, vertroebelt het zicht. Die fosfaatrechten vertegenwoordigen een behoorlijke waarde. Op kleine bedrijven enkele tienduizenden euro’s tot enkele tonnen voor grotere bedrijven.

Balen dat het zover gekomen is

Fosfaatrechten vervallen

Verder boeren met de vrijstelling houdt ook in dat die toegekende fosfaatrechten komen te vervallen. Zoogkoeienhouders die al een beschikking van RVO.nl in huis hebben, moeten wel even slikken bij het laten verdampen van die waarde in geld. Hartendorf: “Het is echt balen dat het zover gekomen is. Iedereen wilde dat we buiten de fosfaatrechten bleven en dat had voor 1 januari 2018 geregeld moeten zijn. Nu zijn er rechten uitgedeeld en ontstaan er daardoor twijfels en ingewikkelde situaties. Sommige zoogkoeienhouders besloten maar te stoppen en hebben de rechten al verkocht, bijvoorbeeld. En anderen zitten te rekenen of ze eerst doorgaan met fosfaatrechten om de vrijheid te houden ze later te verkopen.”

Hartendorf benadrukt dat bij alle vergaderingen met zoogkoeienhouders steeds is vermeld dat een vrijstelling hoogstwaarschijnlijk samen zou gaan met het inleveren van rechten.

Lastig vergelijken

Tegelijk met de optie voor vrijstelling is er wel nóg iets veranderd: de minister voerde ook een beleidsregel in die bepaalt dat zoogkoeienhouders die onder het fosfaatrechtenstelsel blijven, alleen nog fosfaatrechten nodig hebben voor jongvee dat uiteindelijk zoogkoe wordt en dus niet voor slachtdieren. De eerder uitgedeelde beschikkingen van RVO.nl gingen nog uit van rechten voor al het vrouwelijk jongvee, inclusief de slachtdieren. RVO.nl zal die beschikkingen herzien en dan zo dat geen rechten worden toegekend voor dieren die op 2 juli 2015 werden gehouden voor de slacht. Het is maar de vraag of en hoe dat onderscheid dan valt te maken en hoeveel fosfaatrechten er dan resulteren.

Dat maakt het voor de zoogkoeienhouders extra lastig om een bedrijfssituatie met fosfaatrechten goed te vergelijken met die bij keuze voor vrijstelling. Zoogkoeienhouder Sytze van der Goot worstelt er mee, temeer omdat hij van RVO.nl nog helemaal niks op papier heeft. (zie onderaan dit artikel).

Aanmelden vanaf half oktober

Erover nadenken kan nog even, want de regeling is wel op 19 juli gepubliceerd, maar kan pas ingaan als in Brussel de driemaandelijks notificatieprocedure is afgerond. Andere lidstaten kunnen binnen die termijn nog reageren. Aanmelden kan dus pas vanaf half oktober en die aanvragen moeten dan toch al voor 1 november bij RVO.nl binnen zijn. Wie vrijstelling vraagt doet dat dan met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2018 en moet zich vanaf het moment van de aanvraag aan de voorwaarden houden. “De tijd dringt”, zegt Hartendorf. “Wij dringen er bij RVO.nl op aan de (her)beschikkingen snel af te ronden en de zoogkoeienhouders duidelijkheid te geven.”

‘Keuze maken waar ik later geen spijt van krijg’

Met 500 dieren is Sytze van der Goot in Eelde een van de grotere zoogkoeienhouders in Nederland. Hij beheert 700 hectare natuurgrasland en 800 hectare nat grasland/waterberging, onder meer in de ‘Onlanden’ bij Groningen. Hij was fel tegenstander van fosfaatrechten in de vleesveehouderij. “We produceren vlees in de natuur en verkopen alles via de bioslager. Als dat geen toekomst zou hebben voor een eventuele opvolger is het toch niet best.”

Lees verder onder de foto.

Sytze van der Goot in Eelde (Dr.) heeft 500 stuks vleesvee: 150 Limousin-stamboek zoogkoeien, 100 kalveren en 150 stuks jongvee; 50 Schotse Hooglanders en 50 ‘Limolanders’ (kruisingen tussen Limousin en Schotse Hooglanders). Het bedrijf telt 3 potstallen en 1 aanbindstal, 700 hectare natuurgrasland, waarvan 300 hectare meerjarige pacht en 400 hectare eenjarige pacht (natuurmonumenten), 800 hectare nat grasland/waterberging/natuurmoeras. - Foto: Jan Willem van Vliet
Sytze van der Goot in Eelde (Dr.) heeft 500 stuks vleesvee: 150 Limousin-stamboek zoogkoeien, 100 kalveren en 150 stuks jongvee; 50 Schotse Hooglanders en 50 ‘Limolanders’ (kruisingen tussen Limousin en Schotse Hooglanders). Het bedrijf telt 3 potstallen en 1 aanbindstal, 700 hectare natuurgrasland, waarvan 300 hectare meerjarige pacht en 400 hectare eenjarige pacht (natuurmonumenten), 800 hectare nat grasland/waterberging/natuurmoeras. - Foto: Jan Willem van Vliet

‘Rechten 4 tot 5 ton waard’

Nu er rechten zijn toegekend is Van der Goot toch in dubio over wat hij voor zijn bedrijf het beste kan doen. Hij heeft nog geen beschikking van RVO.nl, maar kan zelf uitrekenen dat hij op basis van veel vrouwelijk jongvee in 2015 ongeveer 2.500 kilo fosfaatrecht zou moeten krijgen. “Die rechten zijn 4 tot 5 ton waard. Als ondernemer moet je toch denken: laat ik dat nou liggen? Dan ga je scenario’s bedenken. Met de vrijstelling kan ik gewoon door zoals ik nu werk en mijn zoon ook (nu 18), als hij het bedrijf over wil nemen. Maar ik zou misschien met fosfaatrechten verder kunnen gaan en ruimte maken om een deel te verkopen. Door zo min mogelijk jongvee aan te houden, ik heb aan 30 vervangingsvaarzen per jaar genoeg. Of helemaal geen eigen aanfok en die vervanging uit het buitenland halen.”

Ik moet straks in 2 weken de beslissing nemen

Het grote manco is de onduidelijkheid. “Ik moet straks in 2 weken de beslissing nemen. Ik weet niet hoeveel fosfaatrechten ik op papier heb en ook niet hoe de regelgeving werkt als ik voor fosfaatrechten kies. Vrijstelling heeft de charme van de eenvoud, maar ik wil een goed beredeneerde keuze maken waar ik later geen spijt van krijg.”

Laatste reacties

  • .....

    Ik zou de rechten aanpakken, vleesveehouderij is toch armoe troef

  • Alco

    Voor de hele melkveehouderij zou afschaffing van de rechten veel beter zijn.
    Nu lijkt het nog te kunnen bij de melkveehouderij, omdat er nog kapitaal zit of door onderpand het nog geld kan krijgen.
    Maar ten opzichte van het buitenland is het ook een ongelijke strijd.

  • Tuig

    Ja Alco, te veel vee op een kluitje hier in Nederland. Grond veel te duur. Ga je zeker niet redden en fosfaatrechten drijven de kostprijs nog verder op.

  • j.verstraten1

    En dan heb je nog het juridisch spel met de grondverpachters. Heeft je verpachter nog geen brief gestuurd dat je de fosfaatrechten moet claimen? Maw dat je helemaal ( in hun ogen) geen vrijwillige keuze hebt als vleesveehouder?

  • farmerbn

    Mooi zooitje geworden door de keuze voor derogatie.

  • kootst

    Alle slimme vleesveehouders zullen de rechten aan pakken, ze bouwen geleidelijk af en starten onder tussen een nieuw bedrijf met vrijstelling ........
    Makkelijk geld verdiend.

  • melkveehouder .

    Ik wil de discussie wel nieuw leven inblazen. Weet iemand het sectorplafond wat de vleesveehouderij in het verleden is opgelegd? Bestaat dat wel of zat de vleesveehouderij gewoon meegeteld in het melkveefosfaat?

    Graag een antwoord met verwijzing naar een officieel document.

  • farmerbn

    Zijn ze slimmer dan de minister en al haar ambtenaren bij elkaar. Man verkoopt de rechten en de vrouw begint een vleesveebedrijf.

  • koestal

    gewoon een bedrijf net over de grens beginnen,daar al je jongvee naar toe brengen

  • Hagbrook

    als je hobbymatig vlees vee houd dan ben je voor 100 kg fosfaatrechten vrijgesteld voor diercat ,100 , 101, 102.(kijk op RVO.nl wie heeft er fosfaatrechten nodig )

  • koestal

    Het ei van Columbus.

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.