Rundveehouderij

Achtergrond 20 reacties

Veehouder zit niet te wachten op KalfOK

Kalveropfok kan beter, geven veehouders toe maar is niet iets waar de zuivel voorwaarden aan moet stellen in de vorm van KalfOK.

Kalveren en uitval zijn tegenwoordig hot. Iedereen vindt er wat van en wil er wat mee. Naast voerleveranciers met speciale jongveeopfokprogramma’s hebben dierenartsenpraktijken jongveestudieclubs, zijn er jongveecoaches en kalverconsultatiebureaus.

Feit is dat jongvee op bedrijven het ondergeschoven kindje lijkt te zijn. Niet zozeer door extreem hoge uitval maar eerder doordat al tientallen jaren wordt gesproken over het verlagen van de afkalfleeftijd van vaarzen van 26 naar 24 maanden. Tot nu toe is gemiddeld nog nauwelijks beweging in die 26 maanden gekomen. Toch wordt veel naar de uitval gekeken. Die verschilt sterk tussen bedrijven.

Interpreteren gemiddeld uitvalcijfers lastig

Het bepalen van een gemiddeld uitvalcijfer en dat cijfer interpreteren blijkt lastig. Dit kwam in 2017 naar voren na berichtgeving van Dier&Recht dat op basis van cijfers van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) stelde dat de landelijke uitval 13,3% bedroeg. Daarbij ging het om cijfers over sterfte van kalveren met een leeftijd van 3 dagen tot 1 jaar, exclusief de doodgeboren kalveren, ten opzichte van het op bedrijven aanwezige jongvee tot 1 jaar. Deze vergelijking riep veel weerstand op onder veehouders, vooral omdat werd gesteld dat door de intensivering van de veehouderij de uitval onder kalveren toeneemt.

Een lichte toename is uit de I&R-cijfers van RVO.nl wel af te lezen. In 2014 werden 1,575 miljoen kalveren geboren, daarvan stierven er in de eerste maand 82.228 (exclusief doodgeboren), wat neerkomt op 5,2%. In 2015 lag het uitvalspercentage op 5,38% bij 1,67 miljoen geboren kalveren en in 2016 was het 5,76% bij 1,734 miljoen geboren kalveren.

Veehouders met een te hoge uitval van kalveren moeten bij FrieslandCampina een plan van aanpak opstellen. - Foto's: Anne van der Woude
Veehouders met een te hoge uitval van kalveren moeten bij FrieslandCampina een plan van aanpak opstellen. - Foto's: Anne van der Woude

Zuivelindustrie wil betere opfok

Naast dierenartsen en voerleveranciers heeft ook de zuivel de jongveeopfok in het vizier. In 2017 introduceerden LTO en NZO het KalfOK-programma. Dat heeft GD ontwikkeld in opdracht van LTO en zuivelorganisatie NZO. Daarmee hebben melkveehouders op basis van gegevens uit hun bedrijf inzicht in de gezondheid van hun kalveren. Met behulp van een aantal kengetallen ontstaat een kalvergezondheidsscore. Volgens een woordvoerder van NZO hoort gezond jongvee bij een duurzame melkveehouderij. Met behulp van de indicatoren van KalfOK is de zuivelsector in staat om de kwaliteit van de jongveeopfok aan te tonen. FrieslandCampina geeft aan dat het van belang is voor het maatschappelijk draagvlak dat de sector goed voor al zijn vee zorgt en de gezondheid en welzijn continu wordt verbeterd.

Opfok staven op 12 kengetallen

De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) heeft KalfOK samengesteld in opdracht van LTO en NZO. Het is gebaseerd op 12 kengetallen, verdeeld over 3 aandachtsgebieden. Op basis van deze kengetallen kan een veehouder de vooruitgang op zijn bedrijf monitoren, maar ook zijn gegevens vergelijken met collega’s.

Geboorte en opfok

  • Levende geboorten
  • Succesvol gestarte vaarskalveren tot en met 14 dagen
  • Succesvol gestarte stierkalveren tot en met 14 dagen
  • Succesvolle kalveren tussen 15 en 56 dagen
  • Succesvolle kalveren tussen 56 dagen en 2 jaar

Antibioticagebruik bij kalveren

  • Antibioticagebruik bij luchtwegproblemen tot 56 dagen
  • Antibioticagebruik bij diarreeproblemen tot 56 dagen
  • Antibioticagebruik bij overige problemen tot 56 dagen
  • Antibioticagebruik bij kalveren tussen 56 dagen en 1 jaar

Bedrijfsgezondheidsstatus

  • BVD (vrij of gevaccineerd)
  • IBR (vrij of gevaccineerd)
  • Salmonella status niveau 1

KalfOK in leveringsvoorwaarden

De zuivelondernemingen oriënteren zich nu op de toepassing van KalfOK. Cono Kaasmakers is op het gebied van duurzaamheid en dierwelzijn en -gezondheid met het Caring Dairyprogramma altijd al voorloper geweest. Dit programma wordt om de paar jaar aangepast en aangevuld op basis van actuele ontwikkelingen. Jongveeopfok en KalfOK zijn daar voorbeelden van. Er loopt een proef met 200 leden-veehouders om het programma te verbeteren. KalfOK is een van de onderdelen van deze pilot. Wanneer het nieuwe programma van start gaat, is nog niet bekend.

DOC Kaas is er nog niet uit hoe zij met KalfOK willen omgaan. Ook voor DOC is het nog niet bekend wanneer er een besluit over wordt genomen.

FrieslandCampina is het verst met de implementatie van de kalveren en heeft dit ook in de leveringsvoorwaarden opgenomen. Een melkveehouder die een hoge kalversterfte, boven de 20%, heeft moet daarmee aan de slag. Ze worden verplicht een plan van aanpak op te stellen om de kalversterfte te verlagen. In samenwerking met dierenartsenorganisatie KNMvD is voor veehouder en dierenarts een checklist (pdf) en een plan van aanpak (pdf) opgesteld. Bedrijven met een goede KalfOK-score kunnen punten behalen in FoqusPlanet. Sancties stelt de zuivelaar niet, deelname aan KalfOK is nog altijd vrijwillig. FrieslandCampina wil geen gewenst maximaal uitvalspercentage noemen.

De aandacht van de zuivel voor jongveeopfok kan gunstig zijn voor de beeldvorming van de burger.
De aandacht van de zuivel voor jongveeopfok kan gunstig zijn voor de beeldvorming van de burger.

Helft veehouders ziet inmenging niet zitten

Het eventueel opnemen van kalveropfok in de leveringsvoorwaarden van de zuivel of in programma’s als Foqus Planet en Caring Dairy zal menig veehouder de wenkbrauwen doen fronsen. Boerderij vroeg lezers naar hun mening. Op de vraag wat veehouders van de aandacht van voerleveranciers en dierenartsen voor jongvee-opfok vinden, is twee derde van de 138 reagerende veehouders duidelijk: goed. De veehouders stellen dat meer aandacht aan de opfok zich uiteindelijk terugbetaald. Een aantal is kritisch genoeg over de eigen bedrijfstak en stelt dat de opfok op sommige bedrijven wel meer aandacht mag krijgen. Een beetje zelfkritiek is volgens een veehouder helemaal niet verkeerd.

Aan de andere kant zijn degenen die een opfokprogramma wel zien zitten er ook kritisch over: ‘het is te belerend en het slaat een beetje door’, stellen ze. Een enkeling verwijst direct naar de kalversector als het gaat om opfok in het algemeen, daar mag meer geld worden betaald voor goede kalveren.

Over het KalfOK-programma zijn veehouders kritischer. De helft van de ondervraagden vindt niet dat KalfOK in enige vorm in de leveringsvoorwaarden opgenomen mag worden. Kalveren en de gehele jongveeopfok is niet iets wat bij de zuivelbedrijven hoort te liggen. ‘Dit heeft niets met zuivelverwerking of melkkwaliteit te maken’ en ‘Dit soort extra voorwaarden gaat ons geen extra geld opleveren’ zijn veel gemaakte opmerkingen.

Toch vindt een enkeling KalfOK wel goed, een hoge kalversterfte is namelijk niet aan de burger uit te leggen. Als de zuivelverwerker dit oppakt en kan aantonen dat aangesloten veehouders of al goed scoren of verbeteringen behalen, is dit gunstig voor de beeldvorming van de sector.

Koppeling melkveehouderij met kalverhouderij

Vanuit de vleeskalverhouderij worden de laatste jaren steeds meer eisen aan geleverde kalveren uit de melkveehouderij gesteld.

Kwaliteitsregeling Vitaal Kalf

In 2017 lanceerde Stichting Brancheorganisatie Kalverhouderij de Kwaliteitsregeling Vitaal Kalf. Dit programma vervangt het oude IKB Kalf en stelt niet alleen eisen aan de kalverhouderij en veehandel. Melkveehouders merken er ook wat van. Vanaf dit jaar geldt de melddatum van kalveren in het I&R-systeem als geboortedatum. Dit is ingegeven door het feit dat een aantal melkveehouders hun kalveren met terugwerkende kracht in het systeem meldde en de kalveren zo jonger dan de wettelijke 14 dagen afvoerde.

Kalvervolgsysteem

Een tweede systeem dat dit jaar in werking treedt, is het Kalvervolgsysteem. Hierin kunnen melkveehouder en kalverhouder een kalf vanaf geboorte tot aan slacht volgen. Voor melkveehouders kunnen uitvalcijfers uit de kalverhouderij inzicht bieden in de eerste 14 dagen die het stierkalf op hun eigen bedrijf heeft gestaan. Met name de uitval in de eerste weken kan te herleiden zijn naar die 14 dagen. Daarnaast moet een melkveehouder alleen nog maar werken met een erkende veehandelaar. Zo niet, dan kan de zuivelonderneming een sanctie opleggen.

Andere programma’s om gegevens terug te koppelen

Het terugkoppelen van gegevens is niet nieuw. Veehouders die melkpoeder van Alpuro Breeding gebruiken, kunnen al een aantal jaar de resultaten en uitvalcijfers van de door hen aan de VanDrie Group geleverde stierkalveren ontvangen. Denkavit biedt deze mogelijkheid ook via het vorig jaar geïntroduceerde ProgrammaKalf.

Bij Denkavit kunnen ook veehouders die geen afnemer van kalvermelkpoeder zijn, gebruikmaken van een begeleidingsprogramma om zwaardere, gezondere stierkalveren af te leveren en de kwaliteit van de aan te houden vaarskalveren te verbeteren.

Laatste reacties

  • Bolder01

    Gisteren i.b.r. ge 'ent NU AL EEN KOE HET KALF 3 WEKEN TE VROEG. ER ZIT TROEP IN DE ENT STOF,maak hier melding van of ben ik de enige

  • Bennie Stevelink

    Hier ook een koe drie weken te vroeg. Koeien NIET geënt.

  • agriholland

    kunnen de medewerkers van de zuivel of die andere zijlijn tompoezen niet s nachts als een kalf verkeert licht of die koe werkt niet door meekomen helpen om de zaak in de koe op te rekken als ze het altijd beter weten?????? als je er als boer er alles aan gedaan hebt mogen die beste schippers aan de zijlijn zelf komen varen.

  • Marco22

    Ik vermoed enige druk van een bepaalde kalvermester die tevens grote hoeveelheden melkpoeder afneemt. Waar dan RFC weer gevoelig voor is.
    Kijk ook eens op vee&logistiek die opgenomen heeft in haar bepalingen dat de melkveehouder 8 weken na levering nog verantwoordelijk kan worden gehouden toestand van het kalf.
    Kennelijk zien Lto en NZO de melkveehouders niet voor vol aan. En menen over onze hoofden heen afspraken te moeten maken voor wat wij op onze eigen bedrijven moeten doen.
    Gelukkig voldoen alle import kalveren wel aan alle voorwaarden. moppelt iets over Ierland mkz

  • melkrobot

    OKE

  • Nick1983

    Er komt natuurlijk een online webprogramma waar iedereen alle medicijnenverbuik van zn kalveren in moet voeren. Binnen 3 dagen. En onmogelijk later nog iets te wijzigen. Bestaande programma's zouden er in theorie mee moeten kunnen koppelen, maar dat werkt de eerst paar jaar natuurlijk niet goed, waardoor veehouders alles dubbel in moeten voeren en moeten checken. Voor alles is de boer zelf verantwoordelijk natuurlijk. Ze weten hoeveel medicijnen de boer aankoopt, verbruik en aankoop moet met elkaar overeen komen tuurlijk. Dat zal niet kloppen in eerste instantie bij veel boeren. Landelijk media schrijven de kranten er mee vol. Vervolgens komen ze dr na een paar jaar achter dat boeren opvallend veel verlies medicijnen hebben wegens over de datum. Daar gaat men natuurlijk dan weer landelijk in de media grote vraagtekens bij zetten. En nog weer later blijkt dat veehouders massaal medicijnen geven aan kalveren die ze zelf houden voor eigen aanfok of absurde hoeveelheden aan kalveren die dood gegaan zijn. En de kalveren die naar kalvermester gagaan zijn hebben zo goed als niks geen medicijnen gehad. Werderom landelijk media alle kranten vol.

    Nederland is een mooi land ...

  • Zuperboer

    Enten hier al jaren Bolder01. Inmiddels vrij van IBR en BVD. Niets mis met de entstof. Stress kan natuurlijk ook een factor zijn bij vroeggeboorte. Bij het vaccineren van de hele koppel zijn er altijd een aantal stresskippen(-koeien) bij.

  • kanaal

    we willen niet nog meer regels

  • alco1

    Ach de intensie is misschien wel de consument laten zien hoe goed we wel niet bezig zijn, maar het zal zijn uitwerking hebben als een aanrijking van een stok om mee te kunnen slaan.

  • Bennie Stevelink

    Opvallend is dat men wel begrip heeft voor bemoeienis van voerleverancier of dierenarts, maar niet voor bemoeienis van de zuivelcoöperatie.
    Het laat zien dat veel boeren nog niet geleerd hebben om commercieel te denken. Ze voelen geen verantwoordelijkheid voor de afzet van zuivel. Ze hebben precies dezelfde opstelling als productiemedewerkers in een fabriek.

  • buitenok

    zo is het# Marco 22

  • johan.vandegraaf

    Als je kalvers het goed doen is het ook leuk werken ! verveeld nooit ook niet als ze dan eens weinig opbrengen !!

  • mtseshuis

    Kalf ONee... Bemoeiapen, zorg eerst maar eens voor goede uitval cijfers... Kon wel eens ernstig meevallen.. Die 35 dagen is natuurlijk ook zot, een kalf kan prima nog 14 dagen langer liggen als ie aan de kleine kant is...

  • lepercheron 46

    waar ik me mateloos aan erger is het feit dat lichte kalfjes van 36 kg. en dan vooral de vaarskalfjes na al die weken goed opgepast te hebben ( max 36 dagen ) dan alsnog afgemaakt worden. Ik vind dat de mesterij verplicht moet worden om een x percentage van deze kalveren moet opzetten, al zullen ze ook gratis worden aan geboden, Wij veehouders krijgen steeds maar meer verplichtingen en die mesters worden buiten schot gehouden. Beter voor het image van de mesters en de veehouders.

  • wrb

    Mee eens #marco22, #nick1983 en #lepercheron 4!

  • Sook

    Oei Bennie, dat is een uitglijer , om die veehouders te vergelijken met productie medewerkers van een fabriek. Je degradeerd de goede en welwillende productie medewerkers die hart hebben voor het bedrijf waar ze voor werken.

  • smi062971

    iepercheron.. je mag wel een weekje meedraaien bij ons op de kalverhouderij. Waarom zouden wij buiten schot gehouden worden, baseer je dit op feiten of op vooroordelen. Wanneer het eerste is zou ik graag willen weten waar je deze vandaan hebt mocht het om vooroordelen gaan bezoek eens een paar kalverhouderijen en ga met ze in gesprek. op elkaar mopperen zorgt er alleen voor dat de kloof tussen beiden groot blijft

  • alco1

    Goh denkt de consument bij zoiets.
    "Gaan er ook kalveren dood, oh wat erg!!"
    En actiegroepen hebben weer een stok om mee te slaan.

  • Bennie Stevelink

    @Sook, productiemedewerkers zijn alleen bezig met productie. Dat moet efficiënt om de kostprijs laag te houden. Ze zijn vooral bezig met volume: de productiedoelstelling moet gehaald worden. Naast kostprijs hebben ze alleen aandacht voor de fysieke kwaliteit van het product.

    Ze zijn vaak blind voor hoe de consument het product beleeft of hoeveel je kunt verkopen voor de gewenste of noodzakelijke prijs. Daar gaat de verkoopafdeling over.

    Veel reacties van boeren hier op de site, laten zien dat het gros van de boeren precies hetzelfde begrip hebben als productiemedewerkers. Als die het voor het zeggen krijgen bij de coöperatie, wat dus de verkoopafdeling is, kun je de deuren wel sluiten.

  • lepercheron 46

    SMI062971, ken de kalversector maar al te goed ben er nml zelf in werkzaam, Vroeger mochten de kalveren niet meer rood zijn in de bek, dus na ongeveer 6à7 dagen gingen ze naar de mester, toen moesten ze 10 dagen zijn daarna werd de melddatum geboorte datum, daarna moesten ze 14 dagen zijn en telde de geboorte datum, ook mochten ze niet ouder zijn dan 36 dagen , nu ook nog een gewicht van 36 kg min. Pimontee was vroeger knetterduur , wel 1000 gulden per kalf, nu zijn ze niet weg te geven. Even zo zijn de jersey`s niks waard,
    Ik bedoel maar er komen zoveel regels op ons af als veehouder, het is niet bij te benen, dit alleen om het antibiotica gebruik naar beneden te halen en opkrikken van het imago.

Laad alle reacties (16)

Of registreer je om te kunnen reageren.