Rundveehouderij

Achtergrond 2 reacties

Zuivel sleutelt aan brancheorganisatie ZuivelNL

ZuivelNL moet vernieuwd, vinden de dragende partijen. Achteraf bezien was de opdracht verkeerd. Ze moet nu zichtbaarder en actiever worden.

Amper 4 jaar na de oprichting van brancheorganisatie ZuivelNL wordt er alweer gesproken over een doorstart, ofwel ZuivelNL 2.0. Waarom eigenlijk? Wie daar naar vraagt, krijgt ontwijkende antwoorden. De 3 dragende partijen NZO (zuivelindustrie), LTO Melkveehouderij en de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) hebben elkaar op het hart gedrukt daar niets over te zeggen.

Onzichtbaarheid van de organisatie

Informeel wordt echter geklaagd over de onzichtbaarheid van de organisatie. ZuivelNL zou meer het beeld van een gezamenlijk optredende zuivelsector moeten uitdragen en dat gebeurt niet. ZuivelNL heeft een website, maar verder hoor of zie je er niets van.

De organisatie is het tegenbeeld van het varkenshouderijzusje POV. Nu moet gezegd dat men in de zuivel gruwt van de soaptaferelen zoals die zich sinds de oprichting rond de POV hebben afgespeeld, maar dat is ook het andere uiterste.

Lees ook: Zuivelclub NZO zoekt nieuwe wegen

Geen idee van ZuivelNL

De klacht is nu is dat het te stil is rond ZuivelNL. Op de keper beschouwd is dat een vreemde klacht. Bij de oprichting ervan werd juist ingezet op een ietwat onopvallende club, die het werk op de achtergrond deed. Er werd ook een voorzitter gekozen die bij dit profiel paste. Anno 2018 is de behoefte gewijzigd. Waarom precies, wordt niet uitgelegd. Toch is er wel wat te zeggen voor een ander profiel, want de meeste melkveehouders hebben geen idee wat ZuivelNL doet en wat er gebeurt met het geld dat er namens hen heen gaat. In gewone jaren gaat het om 5 cent per 100 kilo melk, ofwel € 500 per bedrijf met een productie van 1 miljoen kilo melk. In 2017 ging het om € 2.300 per bedrijf, omdat tot 18 cent per 100 kilo extra moest worden geheven voor het fosfaatreductieplan.

Er is een bedrag van € 11 miljoen over

Die heffing vloeide voort uit een afspraak met het ministerie van Landbouw (toen nog Economische Zaken). Achteraf bleek de heffing onnodig hoog. Er is een bedrag van € 11 miljoen van over, krap de helft van wat is binnengehaald voor dit doel (€ 25 miljoen). Dit geld is voorlopig als reserve overgeheveld naar de begroting van 2018, wachtend op een nieuwe bestemming. Er moet misschien nog een deel af voor uitvoeringskosten. Daar wordt nog over onderhandeld met het ministerie van LNV.

Lees verder onder de foto.

Koeientuin in Friesland. De stichting Courage, die het concept ervan ontwikkelde, wordt gefinancierd door ZuivelNL. - Foto: Anne van der Woude
Koeientuin in Friesland. De stichting Courage, die het concept ervan ontwikkelde, wordt gefinancierd door ZuivelNL. - Foto: Anne van der Woude

Zak van € 11 miljoen

Het is echter tekenend voor de gang van zaken bij ZuivelNL dat de sector niet op de hoogte is gebracht. In klein comité van de 3 dragende partijen wordt beraadslaagd over de vraag wat te doen met deze zak van € 11 miljoen. Er gaan stemmen op om de heffing die melkveehouders volgend jaar zouden moeten betalen dan maar te verlagen of op nul te zetten. Het is echter niet zeker of dit ook gebeurt. Een besluit moet nog worden genomen.

Formeel gezien mogen NZO, LTO Melkveehouderij en NMV gedrieën beslissen wat ze doen met de opbrengst van heffingen. De praktijk is dat vooral de eerste 2 de hoofdlijn bepalen, klaagt de NMV. Toch wringt het als amper 50% van de melkveehouders is aangesloten bij LTO Melkveehouderij en NMV, realiseert men zich ook bij ZuivelNL.

Vakbonden

Ook de andere 40% tot 50% van de melkveehouders heeft er recht op om te weten wat er met hun geld gebeurt en wat over hen wordt besloten. Het gebruikelijke argument is dat de niet-aangeslotenen zich dan ook maar moeten organiseren. Daar zit iets in, maar het gevaar bestaat dat dit toch iets te gemakkelijk wordt gezegd. Ook wordt wel eens de parallel getrokken met cao-onderhandelingen, waarbij vakbonden met slechts 30% of minder aansluiting een nieuwe arbeidsovereenkomst sluiten voor een hele sector. Daar worden ongeorganiseerde werknemers evenwel niet verplicht tot een afdracht, terwijl ze wel allemaal worden geïnformeerd.

LTO en NMV vertegenwoordigen amper voldoende veehouders voor een stevig zuivelbeleid

Zwakke legitimiteit

De zwakke legitimiteit van ZuivelNL lijkt, samen met het gemis van een verbindende factor richting boeren, de reden waarom er wordt gesleuteld aan ZuivelNL. De onvrede in de melkveehouderij is groot. Via de bestaande structuren lukt het niet om de neuzen in meerderheid dezelfde kant op te krijgen. De NZO is als orgaan van de zuivelindustrie niet de aangewezen partij om het boerengeluid te vertegenwoordigen. Al is wel nagedacht over deze mogelijkheid. Volgens die variant zouden de coöperaties en private bedrijven zelf producentenorganisaties (PO’s) moeten oprichten en die neerzetten in ZuivelNL. Dat is dan exit LTO en NMV. Het mag ook van Brussel, bevestigen ‘insiders’. Deze variant lijkt nu (nog) niet aan de orde, maar LTO en NMV vertegenwoordigen amper voldoende veehouders voor een stevig zuivelbeleid. Aan dit probleem moet een mouw worden gepast. Voor de NMV was het een reden om hard aan de slag te gaan om leden te werven.

Gestaag oplopende begroting en reserves

De jaarlijkse begroting van ZuivelNL is in 4 jaar tijd gegroeid van een goede € 10 miljoen in het eerste jaar naar bijna € 23 miljoen in 2018. Een uitschieter was 2017, het jaar van het fosfaatreductieplan. Toen beliep de begroting eenmalig ruim € 45 miljoen.
In een normaal jaar komt het grootste deel van de directe inkomsten van de melkveehouderij, via een automatische afdracht van melkgeld. Bij de huidige melkproductie van zo’n 14 miljard kilo gaat het om € 7 miljoen. Een bedrag van € 2,8 miljoen brengt de zuivelindustrie ‘zelf’ bijeen. Daarnaast zijn er jaarlijks variërende overheidssubsidies van meerdere miljoenen. Ook kan worden geput uit de langzaam weer groeiende reserves. Die zijn niet zo groot als vroeger bij het Productschap Zuivel, maar belopen toch meerdere miljoenen.
Met dit geld financiert ZuivelNL vooral onderzoek. Dit betreft met name onderzoek ten behoeve van verdere verduurzaming van de melkproductie, voor meer dierenwelzijn en dierziektebestrijding.
In de voorbije jaren ging zo geld naar het Diergezondheidsfonds, de opzet van een database voor de KringloopWijzer en werden bijdrages gegeven aan de Stichting Weidegang, Courage (onder meer van de koeientuin en de ‘floating farm’ in Rotterdam) en de Duurzame Zuivelketen.

Laatste reacties

  • wruiten

    waar is die 11 miljoen van ????

  • Marco22

    Typerend dat ze niet gelijk denken die 11miljoen weer terug te storten. Waar zou lto zijn zonder de fondsen van Zuivelnl en Nzo.

Of registreer je om te kunnen reageren.