Rundveehouderij

Achtergrond 6 reacties

Klein mengvoerbedrijf houdt stand

In een omgeving gedomineerd door grote mengvoerbedrijven weten kleine ondernemingen nog te overleven. Ze benutten voordelen van kleinschaligheid en lossen tekortkomingen met de nodige creativiteit op.

Ondanks een golf aan fusies de afgelopen decennia telt Nederland nog veel kleine mengvoerbedrijven. Van de circa 100 leden van brancheorganisatie Nevedi bedienen 80 bedrijven samen slechts 10 tot 15% van de markt (zie kader hieronder). Schaalvergroting is in beginsel nodig zoals in elke economische tak van sport aldus Henk Flipsen, directeur van brancheorganisatie Nevedi. Toch ziet hij ‘omvang’ wel in perspectief. “In Nederland noemen we een productie van minder dan 100.000 ton per jaar klein. In België en Duitsland is dat al een behoorlijk bedrijf.”

Lees verder onder het kader.

Industrie maakt 13,5 miljoen ton mengvoer

De mengvoederindustrie omvat in 2017 ongeveer 100 bedrijven die mengvoeders maken. In 1995 waren dat er nog 310. Dat is inclusief de productie van melkpoeders en premixen. De totale mengvoederproductie is 13,5 miljoen ton. Varkens is met 40% de grootste diercategorie, gevolgd door rundvee (30%), pluimvee (25%) en diversen (5%).
De productiecapaciteit per fabriek varieert van enkele duizenden tot honderdduizenden tonnen per jaar. De 20 grootste bedrijven produceren 88% van de totale mengvoederproductie. De ‘grote 3’ (ForFarmers, Agrifirm en De Heus) hebben zelfs 65% van de markt in handen.

Nadelen kleine bedrijven

Ontegenzeggelijk hebben kleine mengvoerbedrijven een aantal nadelen. Zo is hun positie bij de grondstoffeninkoop minder gunstig en dus duurder. Ook hebben ze minder mogelijkheden voor innovatie en kennisontwikkeling. Het hebben van 1 productielijn is lastig. Desondanks ziet Flipsen dat veel van deze bedrijven een goede positie weten te behouden. Door samenwerking in onder andere inkoop wordt het kostennadeel van grondstoffen beperkt. Bovendien hebben deze bedrijven vaak lagere kosten voor transport van mengvoer. Verder zijn ze regionaal sterk gebonden en profiteren ze van een goede naam.

De klanttevredenheid is doorgaans hoog. Een groot deel heeft zich gespecialiseerd zodat ze niet van alles moeten hebben en kunnen. Een aantal bedrijven levert deze producten weer aan de grote mengvoerbedrijven.

Lees verder onder de grafiek.

Het verschil tussen het percentage veehouders dat hun mengvoerbedrijf juist wel of niet aanbeveelt. De ‘overige’ (meestal kleine) bedrijven scoren het beste.

Stoppers

De afgelopen 10 jaar zijn er zo’n 40 bedrijven gestopt en dat gaat door. Door fusies en overnames; deels omdat er geen opvolging is. Maar het kleine bedrijf heeft volgens Flipsen zeker perspectief, mits ze keuzes durven maken. In die zin is de positie en de uitdaging van de kleine mengvoerfabrikant dezelfde als een ondernemer in de veehouderij. “De blijvers zijn creatief genoeg om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen.”

Lees verder onder de foto.

Typerend voor de kleine bedrijven is dat ze flexibel zijn en snel kunnen schakelen als er veranderingen nodig zijn. - Foto: Ruud Ploeg
Typerend voor de kleine bedrijven is dat ze flexibel zijn en snel kunnen schakelen als er veranderingen nodig zijn. - Foto: Ruud Ploeg

Gespecialiseerd in melkvee

Een bedrijf dat negatieve gevolgen van klein zijn weet te beperken is Van Benthem Diervoeders in Vollenhove (Ov.). Van oorsprong maakte het bedrijf voor alle diercategorieën voer. Sinds 10 jaar is het gespecialiseerd in melkvee. “Dat gebeurde om logistieke redenen, maar ook door het toenemend belang van kennis”, vertelt directeur Ed van Benthem.

Hij zegt dat het bedrijf de kosten redelijk goed in de hand kan houden. Zo wordt samengewerkt in een inkooporganisatie voor grondstoffen. Hij verwacht per saldo wel een klein kostprijsnadeel, maar wil voerprijzen niet uit de pas laten lopen. “Voor onze klanten komt het niet op de laatste cent aan, ze zien ook de meerwaarde van onze aanpak. We kijken wat er op het bedrijf aanwezig is en welke aanvulling nodig is om te maken.”

Lees verder onder de foto. Klik op de rode icoon op de foto voor meer informatie.

Foto: Ruud Ploeg

Research and development (R&D)

Een nadeel van een kleiner bedrijf zijn de beperkte mogelijkheden voor R&D, beaamt Van Benthem. Hij ziet wel dat de kleine bedrijven meeliften met de ontwikkelingen die de groten in gang zetten. “En wij kunnen heel snel aanpassingen doen in de fabriek. We hadden VLOG-voer zo voor elkaar.”

Van Benthem sluit niet uit om in de toekomst de samenwerking met een andere fabriek op te zoeken. Dat kan een fusie of overname zijn. “Kosten nemen ook voor ons toe, zeker de komende jaren met eisen rondom duurzaamheid. Op een gegeven moment hebben we meer tonnen nodig.” Volgens Van Benthem heeft het bedrijf al verschillende aanzoeken gehad, maar moet een kandidaat wel goed passen.

Leden mogen alles weten over de kostprijs

Snelheid van werken

In het Oosten van het land is CAVV Zuid-Oost Salland een regionale speler. “Op het gebied van konijnenvoer zijn we de grootste fabrikant van Nederland”, zegt directeur Hans Verheul met een kleine glimlach. Hij vertelt dat het bedrijf zich op een aantal vlakken wil onderscheiden van de grote collega’s. Dat begint met open en transparant zijn. “Leden mogen alles weten, over de kostprijs en nutritionele samenstelling van de voeders. We hebben geen geheimen.” Verder zijn stabiliteit in rantsoenen en bedrijfsvoering volgens hem typerend en dat wordt gewaardeerd.

Lees verder onder de foto. Klik op de rode icoon op de foto voor meer informatie.

Foto: Ronald Hissink

Samenwerking met grondstofmakelaars

Hans Verheul benadrukt ook de snelheid van werken. “Als een silo onverwacht leeg valt, kan er binnen 2 uur nieuw, klantspecifiek voer inzitten.” Ontzorgen is voor hem het sleutelwoord. Waar een deel van de kleine fabrikanten zich meer tot de corebusiness beperkt, levert Zuid-Oost Salland een breed dienstenpakket. “Daarvoor werken we met andere bedrijven samen.”

Verheul is ervan overtuigd dat zijn bedrijf net zo scherp kan inkopen als de groten, ondanks dat ze niet zijn aangesloten bij een inkooporganisatie. “We zijn flexibel met inkoop en door samenwerking met grondstofmakelaars kunnen we toch voor interessante prijzen kopen.”

Om het nadeel van 1 voerlijn te beperken wordt het biggenvoer bij een collega gemaakt. Zodoende kan daar toch dierlijk eiwit in. Geitenvoer valt vanwege VLOG bij een ander bedrijf van de persen.

We hebben niet zo’n gelikte pr als de grote jongens

‘Groten beslissen’

Een nadeel van een klein bedrijf is volgens Verheul dat ze vaak volgend zijn bij ontwikkelingen. “Wij kunnen het beleid niet maken of sturen, de groten wel. We moeten accepteren wat er over ons wordt beslist.” Wat hem wel eens stoort, is dat hij vaak in de verdediging moet vanwege vooroordelen over kleine mengvoerbedrijven. “We hebben niet zo’n gelikte pr als de grote jongens, maar kunnen op alle fronten goed mee.”

In de groei van de groten ziet Verheul juist een kracht voor zijn bedrijf. “De afstand is bij ons letterlijk en figuurlijk veel kleiner.” Verheul denkt dat de huidige omvang prima is, maar het bedrijf moet wel meegroeien met dat van de klanten. Voor de toekomst verwacht hij vooral meer samenwerkingen aan te gaan en juist geen fusies. “Dat is onze kracht.”

Lees ook: ForFarmers wil overal de grootste in veevoer zijn

Laatste reacties

  • zeugenhouderij!!

    wordt zoveel aan verdiend aan dat voer dat ze wel overleven

  • truusjetrap

    Proef ik iets van afgunst?

  • massy

    Nee truusjetrap dat is geen afgunst als je de marge met ze alle hoog genoeg legt dan overleven de kleintjes ook wel dat is dan niet moeilijk meer . en is er nog echt strijd tussen de mengvoerbedrijven ik vind van niet.

  • kuiken007

    bij grote logge bedrijven is de efficiëntie weg, dus hogere kosten!!

  • farmerbn

    Enkele Nederlandse mengvoerfabrieken hebben geprobeerd om hun producten in Duitsland te verkopen maar zijn weer weg daar. Het moest daar op prijs en dat ging niet voor ze. De marges zijn in Nederland gewoon confortabel, er is weinig concurrentie en de boeren zijn trouw.

  • koestal

    Agrifirm en For Farmers zitten allebei volop in het buitenland.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.