Rundveehouderij

Achtergrond 3 reacties

Verbreding op het erf professionaliseert

Ruim een kwart van de melkveehouders doet aan verbreding. Steeds vaker groeit een tweede tak uit tot volwaardig bedrijf. Er valt nog veel te winnen.

‘De multifunctionele landbouw in ons land zet jaarlijks € 500 miljoen om. Dat kan verdubbelen of zelfs verdrievoudigen. Het potentieel is enorm.” Bevlogen vertelt Annette van Velde, voorzitter LTO Multifunctionele Landbouw, over de mogelijkheden van verbreding op het boerenerf. Van Velde pleit voor meer innovatie en onderzoek om de glorende kansen te pakken. “Het is van belang om mogelijkheden aan te grijpen en verdienmodellen zo goed mogelijk uit te werken. Ik zou het zonde vinden als het potentieel straks buiten de agrarische sector wordt benut.”

Verschillende deelsectoren

Binnen de multifunctionele landbouw wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende deelsectoren. Het gaat om agrarische kinderopvang, plattelandstoerisme, zorglandbouw, verkoop aan huis, boerderijeducatie en agrarisch natuurbeheer. Biogasinstallaties, windmolens en zonnepanelen vallen niet onder multifunctionele landbouw. Het aantal melkveehouders met zonnepanelen is de laatste jaren fors gestegen. In 2012 had 3,3% van de Nederlandse melkveebedrijven zonnepanelen. In 2016 ging het om 16,2%, zo blijkt uit cijfers van AgriDirect.

Lees hieronder het verhaal van veehouders Oda en Theo Langeveldt over hun recreatietak. Klik op de iconen voor meer informatie.

Zorg, opvang en boerderijverkoop

In de multifunctionele landbouw liggen er voor melkveehouders vooral kansen op het gebied van zorg en kinderopvang, zo zegt Van Velde. Met de rust en ruimte en de aanwezigheid van dieren hebben melkveebedrijven een streepje voor op andere locaties. “Uit onderzoek is gebleken dat kinderen met gedragsproblemen baat hebben bij een groene omgeving. Daar kunnen boerenbedrijven op inspelen.”

Ook de verkoop van boerderij- en streekproducten zit volgens Van Velde in de lift. “Er is een groeiende vraag naar korte ketens met herkenbare producten.”

‘Een tweede tak op het boerenerf is steeds vaker een volwaardig bedrijf met een aparte boekhouding’.

Daling aantal bedrijven met verbreding?

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat 4.628 Nederlandse melkveebedrijven in 2016 aan verbreding deden. Dat is 28% van de melkveebedrijven. In 2013 ging het nog om 32%. Toch denkt Annette van Velde niet dat verbreding minder populair is geworden. “Deze cijfers zijn gebaseerd op de Gecombineerde opgave en verdienen nader onderzoek. Een tweede tak op het boerenerf is steeds vaker een volwaardig bedrijf met een aparte boekhouding. Zorgboerderijen en agrarische kinderdagverblijven worden niet altijd meer bij de landbouwtelling opgegeven. Dat geldt ook voor recreatietakken. Maar deze vormen van verbreding blijven onlosmakelijk verbonden met het melkveebedrijf.”

Petra Blom-den Boer runt agrarische kinderopvang Veld-Zicht. De kinderen kijken regelmatig bij de dieren op het bedrijf. Foto: Fred Libochant
Petra Blom-den Boer runt agrarische kinderopvang Veld-Zicht. De kinderen kijken regelmatig bij de dieren op het bedrijf. Foto: Fred Libochant

Rendement alsmaar belangrijker

Daniël de Jong deed tussen 2006 en eind 2015 namens Wageningen University & Research onderzoek naar multifunctionele landbouw. Na de eeuwwisseling zag hij enkele duidelijke trends. “Tussen 2000 en 2005 zijn veel ondernemers vanuit idealistisch oogpunt begonnen met een tweede tak. Zij wilden meer menselijk contact en zochten daarom naar een vorm van verbreding. Na 2010 is dat toch wel veranderd. Neventakken zijn professioneler geworden. Het rendement is een stuk belangrijker geworden.”

Met de rust en ruimte en de aanwezigheid van dieren hebben agrarische bedrijven met een kinderopvang een streepje voor op andere locaties met een kinderdagverblijf. Foto: Fred Libochant
Met de rust en ruimte en de aanwezigheid van dieren hebben agrarische bedrijven met een kinderopvang een streepje voor op andere locaties met een kinderdagverblijf. Foto: Fred Libochant

Richten op één specifieke neventak

Waar ondernemers voorheen inzetten op verschillende vormen van verbreding, ziet De Jong dat agrarische bedrijven zich meer en meer richten op één specifieke neventak. “Sommige bedrijven hadden een minicamping, een boerderijwinkel en een zorgtak. Nu specialiseren bedrijven zich vaker in één neventak.” Volgens De Jong is het in sommige gevallen niet meer wenselijk van een tweede tak te spreken. De investering in gebouwen en personeel is soms zodanig dat sprake is van een volwaardige tweede onderneming op het boerenerf. “Sommige bedrijven zijn gestart met agrarische kinderopvang en werken inmiddels met meerdere personeelsleden”, aldus De Jong.

Motivatie

Petra Blom kan daarover meepraten. In 2009 begon zij haar eigen agrarische kinderopvang (zie foto hierboven. Klik op de iconen voor meer informatie). Haar bedrijf Veld-Zicht groeide al snel uit tot een stabiele onderneming naast het bestaande melkveebedrijf. Blom is actief als bestuurslid van de Verenigde Agrarische Kinderopvang (VAK). Het gros van de kleine vijftig aangesloten leden combineert de kinderopvang met een melkveebedrijf. Vrijwel altijd hebben melkveehouders meerdere drijfveren om een kinderdagverblijf te starten, weet Blom. “Onze leden willen kinderen iets moois bieden en hen op laten groeien in de natuur en met beesten. Maar de agrarische opvang is ook financieel gezien een goede aanvulling op het melkveebedrijf.”

Rendement

Annette van Velde herkent zich in die woorden. Ondernemerschap en het aangaan van een nieuwe uitdaging staan aan de basis van het oprichten van een tweede bedrijfstak. “Je begint aan iets omdat je het leuk vindt en omdat je denkt dat het bij je past. Maar om de gedane investeringen terug te verdienen, moet er simpelweg rendement worden gemaakt.”

Kinderen vermaken zich opperbest op het erf van melkveebedrijf en minicamping De Hoge Hof in het Gelderse Groesbeek. Eigenaar Theo Langeveldt bouwde een vaste klantenkring op. Foto: Studio38°C
Kinderen vermaken zich opperbest op het erf van melkveebedrijf en minicamping De Hoge Hof in het Gelderse Groesbeek. Eigenaar Theo Langeveldt bouwde een vaste klantenkring op. Foto: Studio38°C

Laatste reacties

  • koestal

    veel boeren zijn al weer extra personeel nodig door de snelle groei van hun bedrijf, ze zeggen allemaal dat ze het alleen doen,200 of 300 koeien melken ze alleen hoor ik.

  • ...............

    O ja. Opa , buurjongen, wajongere, ga maar door.

  • Wisegay

    Koestal en Co wat heeft jullie reactie te maken met neventak en de agrarische sector toegankelijker maken voor de consument ?

Of registreer je om te kunnen reageren.