Rundveehouderij

Achtergrond

GMO-vrij voeren past eenvoudig in bedrijfsvoering

FrieslandCampina is in Nederland gestart met VLOG-melk. Duitse ledenmelkveehouders van Landliebe werken al sinds 2008 met het voeren van GMO-vrij voer.

De Nederlandse consument wil koeien in de wei, de Duitse maakt zich daar veel minder druk om. Vandaar dat zelfs vlak over de grens bij Nijmegen weinig koeien buiten te zien zijn. De veestapel van Gerhard en Tanja Pronk zijn echter uitzondering op de regel. Ook al verkiezen de meeste koeien de dag na Hemelvaart de stal boven de wei.

VLOG: Verband Lebensmittel ohne Gentechnik

Het rantsoen bij Pronk is simpel: gras, mais, bierbostel, aangevuld met een eiwitrijke brok. En in die brok zit het hem. De veehouders zijn in 2009 gestart met het voeren van GMO-vrij veevoer voor het merk Landliebe. Want gentech-vrij is naast biologisch een van de speerpunten van de Duitse markt als het om voeding gaat. “Campina startte in 2008 met gentech-vrije melk. In 2009 werd hier in de buurt een informatiebijeenkomst gehouden. Het concept zoals toen werd gepresenteerd, stond me gelijk aan en die cent per kilo toeslag was met de lage melkprijzen van dat moment ook wel welkom”, licht Gerhard zijn keuze toe. Inmiddels zijn alle 700 Landliebe leden-melkveehouders VLOG-gecertificeerd. VLOG staat voor Verband Lebensmittel ohne Gentechnik. Daarnaast produceert een groep Duitse leden-melkveehouders ook nog gangbare melk.

In de verplichte bedrijfsbeschrijving is ook de plaats van broksilo's en sleufsilo's aangegeven.
In de verplichte bedrijfsbeschrijving is ook de plaats van broksilo's en sleufsilo's aangegeven.

Bij het Landliebe-concept mogen de deelnemende veehouders als eiwitbron van het voer alleen grondstoffen gebruiken die in Europa geteeld zijn. Hiernaast geldt er een aanvullende positiv liste van grondstoffen die binnen het concept zijn toegestaan. Dat betekent dat zowel soja als gentech-vrije soja niet zijn toegestaan. De Landliebe-norm is daardoor zwaarder dan de VLOG-standaard waarbinnen soja wel is toegestaan, mits deze gentech-vrij is.

Soja niet gemist

Dat sojavrij was in eerste instantie nog wel een ding. “We hadden een Nederlandse voerleverancier en volgens onze voeradviseur kon dat echt niet, soja uit het rantsoen. Om aan Landliebe mee te kunnen doen moesten we over naar een Duitse voerleverancier. FrieslandCampina heeft namelijk met 16 mengvoerbedrijven afspraken gemaakt over levering van krachtvoer. De Duitse voerleverancier van Pronk bleek de soja vervangen te hebben door bestendige en onbestendige raapschroot. Raap heeft wel een iets lager gehalte eiwit en hoger fosfaatgehalte dan soja, maar het pakte goed uit. In de melkproductie was niets te zien van de verandering”, vertelt Gerhard. Uiteindelijk won de nieuwsgierigheid en stapte Pronk in de winter van 2014/’15 uit het concept om weer sojahoudende brok te voeren: “Je hebt drie maanden opzegtermijn. In die periode heb ik gewoon weer soja gevoerd en voor de rest niets aan het rantsoen veranderd. Het leverde geen verschillen in gehaltes of kilo’s melk op. Het enige verschil was dat de brok zelfs wat duurder was.”

Gerhard (46) en Tanja (43) Pronk wonen in Kranenburg (D). Gerhard en Tanja kochten in 2006 een melkveebedrijf net over de grens bij Nijmegen. Het bedrijf telt nu 95 melkkoeien met bijbehorend jongvee. Het bedrijf heeft 48 ha in gebruik, daarvan is 39 ha grasland en 9 ha mais. De totale melkproductie is 730.000 liter met 3,38% eiwit en 4,12% vet. Naast het melkvee bieden ze via ‘Vrienden op de Fiets’ toeristen een overnachtingsplek en zijn ze jaarlijks bed&breakfast voor Vierdaagse-lopers.
Gerhard (46) en Tanja (43) Pronk wonen in Kranenburg (D). Gerhard en Tanja kochten in 2006 een melkveebedrijf net over de grens bij Nijmegen. Het bedrijf telt nu 95 melkkoeien met bijbehorend jongvee. Het bedrijf heeft 48 ha in gebruik, daarvan is 39 ha grasland en 9 ha mais. De totale melkproductie is 730.000 liter met 3,38% eiwit en 4,12% vet. Naast het melkvee bieden ze via ‘Vrienden op de Fiets’ toeristen een overnachtingsplek en zijn ze jaarlijks bed&breakfast voor Vierdaagse-lopers.

Het is dat Pronk zelf de proef op de som wilde nemen om te zien of soja nu werkelijk wat uitmaakt. Want afgaande op de verschillende praktijkproeven die zijn gedaan, komt keer op keer geen verschil naar voren, weet de veehouder te vertellen.

Op jaarbasis krijgen de koeien 25 kilo brok per 100 kilo melk. De voerkosten zijn met 6,2 cent per kilogram melk laag, dit is inclusief jongvee en aangekochte bierbostel. De bostel wordt nu ingezet omdat de graskuil weinig eiwit bevatte. Afhankelijk van de voederwaarde en/of verteringssnelheid van de kuilen voert Pronk geplette gerst bij. “Voor ons biedt weidegang het voordeel dat we weinig extra eiwit nodig hebben. Daarom vind ik die cent toeslag toereikend”, stelt hij.

De koeien krijgen 25 kg brok per 100 kg melk. De voerleverancier verving de soja door raapschroot. - Foto's: Henk Riswick
De koeien krijgen 25 kg brok per 100 kg melk. De voerleverancier verving de soja door raapschroot. - Foto's: Henk Riswick

Vergelijkbaar met ISO

Landliebe en VLOG betekent niet alleen het voeren van andere brok. Er komt ook eenmalig extra administratie bij kijken. Melkveehouders vullen een bedrijfsbeschrijving van hun bedrijf in inclusief een plattegrond waar welk voer wordt opgeslagen. Als de melkveehouder tussentijds zijn bedrijfsvoering verandert, moet dat vastgelegd en doorgegeven worden. Verder moet de voerleverancier gecertificeerd zijn en in protocollen eventuele vermenging met soja voorkomen. Zelf moet de veehouder voerbonnen bewaren zodat bij controle duidelijk is dat het juiste krachtvoer gebruikt is. Voor Landliebe wordt de veehouder regelmatig gecontroleerd door het controle-orgaan Landes Kontrollverband (LKV), vergelijkbaar met het Nederlandse Qlip. Bij het invullen van de bedrijfsbeschrijving krijgt Pronk hulp van de buitendienst van FrieslandCampina. Hij schat dat er hooguit anderhalf uur mee gemoeid gaat. Pronk ziet het zelf meer als een ISO-normering: “Het is eigenlijk niet meer dan vastleggen wie wat doet, wie waar verantwoordelijk voor is en het moet controleerbaar zijn.”

GMO-vrij voeren past eenvoudig in bedrijfsvoering

Of registreer je om te kunnen reageren.