Rundveehouderij

Achtergrond 4 reacties

Weidemelk nieuwe eis bij overstap

Het aantal overstappers tussen zuivelaars groeit. Zonder weidegang wordt het steeds moeilijker elders onderdak te vinden.

Tot voor kort was de melkprijs de voornaamste reden voor melkveehouders om over te willen stappen van de ene naar de andere verwerker. De fosfaatreductie heeft daar verandering in gebracht. Als neveneffect zorgt die ook voor extra dynamiek in de transfermarkt van melkveehouders. Daarnaast is er nog onvrede bij een groep leden van FrieslandCampina over de opstelling van hun coöperatie gedurende de laatste anderhalf jaar. In potentie is daarmee een grotere groep dan eerder in de laatste jaren geïnteresseerd in een overstap naar een andere afnemer. Aan de andere kant is er een toenemend aantal zuivelbedrijven dat de deur open zet voor nieuwe toetreders.

Foto: Jan Willem Schouten
Foto: Jan Willem Schouten

Steeds belangrijker bij marketing

Wie wil overstappen, moet zich één ding wel goed realiseren. Zonder weidegang wordt het steeds moeilijker elders onderdak te vinden. Dat is niet omdat de zuivel alvast vooruitloopt op komende wetgeving of iets dergelijks. Hoofdreden is dat weidegang een steeds belangrijker marketing-argument is geworden bij de afzet van zuivel.

Supermarkten

Voor (dag)verse zuivel is weidemelk al een aantal jaren de standaard. Misschien dat de allergoedkoopste melk onderin het schap nog geen weidemelk hoeft te zijn, maar de meeste supermarkten willen liefst niet meer betrapt worden op verkoop van niet-weidemelk. Dat is zo in Nederland, maar ook in Duitsland beginnen de supers steeds vaker te vragen naar weidemelk. Dat bleek duidelijk tijdens het recente Berliner Milchforum, waar de Duitse zuivel, supermarkten en toeleveranciers, zoals voerfabrieken actuele thema’s met elkaar bespreken.

‘Nederland steekt met kop en schouders uit boven Duitsland, waar nog maar zo’n 40% van de koeien buiten komt’.

Voorsprong Nederland

De Nederlandse zuivel profiteert daarbij van een voorsprong. Er mogen zorgen zijn over weidegang in Nederland, maar met meer dan 70% weidegang steekt Nederland met kop en schouders uit boven Duitsland, waar nog maar zo’n 40% van de koeien buiten komt. In het noordwesten relatief gezien meer dan in de rest van het land, dat wel.

Behalve voor dagverse zuivel wordt ook steeds vaker weidemelk gevraagd voor kaas, in ieder geval voor consumentenkaas. Beemsterkaas wordt al heel lang van weidemelk gemaakt, maar vorig jaar waren er opeens FrieslandCampina en DOC Kaas die met kaas kwamen die puur van weidemelk wordt gemaakt. Ook Bel Leerdammer wil zo snel mogelijk over op weidemelk voor de Leerdammer kazen.

Foto: Peter Roek
Foto: Peter Roek

Bonus FrieslandCampina iel

De toenemende behoefte aan weidemelk valt ook goed af te lezen aan de oplopende bonussen voor weidemelk. Wie minder dan € 1 per 100 kilo aan toeslag betaalt, telt nauwelijks meer mee. De nieuwe standaard gaat richting de € 2 per 100 kilo. Overigens worden melkveehouders niet alleen met toeslagen voor weidemelk gelokt. Verwerkers zetten ook meer en meer andere toeslagen in, zoals die voor kwaliteit en duurzaamheid. De onbetwiste toeslagenkoning is en blijft Cono, waar wel tot € 4,75 per 100 kilo kan worden bijgeplust. Dit is nog exclusief een extra vergoeding die dit jaar geldt voor een forse groep leden die meedoet aan het Caring Dairy-plus programma. Tegen al dit geweld steekt zelfs FrieslandCampina een beetje iel af, want die verhoogde wel de weidetoeslag (naar netto € 1,15 per 100 kilo), maar deed de quantumtoeslag weg.

Milcobel

Het wil niet zeggen dat boeren zonder weidegang nergens meer heen kunnen. De keuze wordt wel steeds beperkter. Het Belgische Milcobel neemt nog gewoon boeren aan zonder moeilijk te doen over weidegang. Dat is deels ook zo omdat weidegang nog geen grote zaak is in België. Een Milcobel-lid kan nu slechts € 500 per jaar bijverdienen met weidegang, net zoals de praktijk is bij veel Noord-Duitse zuivelbedrijven. Ook kaasmaker Royal A-ware contracteert nog boeren die geen weidegang toepassen, maar de voorkeur ligt bij weidegang.

Toeslag DOC structureel?

Het gros van de overstappende melkveehouders komt nog altijd bij DOC Kaas vandaan. Die tendens lijkt ook nog wel even in stand te blijven. De coöperatie heeft per 1 januari 2017 wel de weidegangtoeslag enorm verhoogd, van € 0,50 naar maximaal € 1,75 per 100 kilo, maar ze blijft qua uitbetaling van melkgeld nog steeds achter bij de naaste concurrenten. Bovendien is het niet helemaal duidelijk of de verhoogde toeslag structureel is of niet. DOC Kaas meldt dat de weidetoeslag van € 1,75 bestaat uit € 0,75 gewone toeslag en € 1 extra toeslag ‘uit de onderneming’. Duitse DOC-leden vertellen bovendien dat zij € 1 per 100 kilo minder ontvangen voor hun melk, omdat van hun melk (om begrijpelijke redenen) geen Gouda of Edam Holland kaas kan worden gemaakt. Een toelichting hierop kon niet worden verkregen.

DOC Kaas blijft nog steeds de zuivelonderneming met de meeste opstappers, maar het wierp dit jaar wel een fors hogere weidegangtoeslag in de strijd. Foto: Michel Velderman
DOC Kaas blijft nog steeds de zuivelonderneming met de meeste opstappers, maar het wierp dit jaar wel een fors hogere weidegangtoeslag in de strijd. Foto: Michel Velderman

Onvrede bij FrieslandCampina

Sinds een aantal maanden is er ook een groep leden van FrieslandCampina die weg willen. Sommigen dreigen hier alleen maar mee, anderen zetten daadwerkelijk de stap naar een andere afnemer. In eerste instantie overheersten financiële redenen. Niet dat ze elders meer melkgeld ontvangen, maar wel dat uittreden veel geld vrijmaakte: uit de coöperatie enkele tonnen en via de Dutch Milk Foundation (DMF) nog eens € 5 per 100 kilo erbij. De laatste maanden speelt ontevredenheid over de opstelling van FrieslandCampina in de fosfaatreductie en de melkontvangst een toenemende rol. Dit bevestigt voorzitter Frans Keurentjes. Bij de DMF valt te horen dat de laatste tijd flink meer formulieren voor uittreding zijn opgevraagd. Hier en daar wordt zelfs gespeculeerd dat dit opstapgolfje FrieslandCampina niet slecht uitkomt, maar dat wordt nergens bevestigd.

A-ware

De opstappers gaan meestal naar A-ware, maar ook andere verwerkers stellen zich toenemend open voor nieuwkomers. Reden is dat ze willen voorkomen dat ze na voltooiing van de fosfaatreductie met een structureel te kleine melkaanvoer achterblijven. De enige die zich daar weinig zorgen over lijkt te (moeten) maken, is FrieslandCampina. Die blijft vooralsnog met overaanvoer kampen.

Concurrentie om melkveehouder bij Zuiderburen

Ook in België vindt een hevige strijd om de boer plaats, met name tussen Milcobel en het Waalse LDA.
Oorzaak is dat coöperatie Laiterie des Ardennes in de eigen regio te maken heeft met een gestage afname van het aantal melkveehouders. Het is een probleem in zowel Wallonië als in aangrenzend Noord-Frankrijk. Veel boeren stappen over naar de akkerbouw. Voor veel boeren met (nog) een gemengd bedrijf is de keuze niet moeilijk. LDA moet de melk daarom steeds verder van de thuisbasis Recogne ophalen, zelfs tot in de Belgische Kempen. Om transportkosten te beperken, wordt in Henegouwen een indik-station gebouwd.
Milcobel is een van de bedrijven die last heeft van de acties van LDA. Om leden te behouden betaalt het een extra stevige melkprijs, wat weer reactie uitlokt van LDA. De Belgische melkveehouders varen er wel bij, weet sectordeskundigde Roel Vaes van de Boerenbond. Milcobel werft ondertussen ook in Nederland en Noord-Frankrijk. Vorig jaar kwamen er zo 60 leden bij. Echt grote bedrijven (3 miljoen kilo) betaalt het tot ruim € 3,00 per 100 kilo toeslag.
Overigens lijkt FrieslandCampina ook nog iets in petto te hebben. Het wil van nog meer Belgische melk af.

Laatste reacties

  • Marco22

    Maar hoeveel van de toeslagen komt eigenlijk uit de melkveehouders portomonee? Melkfabrieken kunnen makkelijk strooien met toeslagen als die eerst wordt ingehouden. Misschien maken ze er winst op. Zoek dat eens uit Boerderij.

  • gjh

    Bij Bell/leerdammer is ook veel onvrede ook omdat ze 1 van de slechste betaler zijn ongeveer 3 cent onder de FC. Daar willen ook veel boeren weg vanwege melkgeld en arrogantie .

  • farmer135

    particulier betaald zoveel dat ze nog net niet weglopen

  • koestal

    FC vindt het leveranciersverloop niet erg,de RMO,s van FC staan nu elke dag melk te lossen bij Aware omdat FC zelf alle melk niet mag verwerken van Brussel vanwege de fusie.Nu mag Aware een gedeelte van die melk zelf ophalen.

Of registreer je om te kunnen reageren.