Rundveehouderij

Achtergrond 2 reacties

Voer laden op basis van gemeten droge stof

Met een NIR-sensor op de voermengwagen is de hoeveelheid geladen droge stof te meten. Daarop is direct te corrigeren. Een techniek in ontwikkeling.

Het zelf bemonsteren van mest en voer neemt een vlucht. Op het moment van bemesten, kuilen of voeren direct weten wat de gehaltes zijn en daarop anticiperen is bijna praktijkrijp. Dat dankzij de NIR-sensor (Nabij Infra Rood).

Niet wachten op laboratoriumuitslag

Enkele jaren geleden werd er vooral geëxperimenteerd met bemonstering van mest. Er hoeft niet meer gewacht te worden op de laboratoriumuitslag. De NIR-sensor bemonstert direct onboard en de dosering en plek van afgifte kan erop worden aangepast.
Artikel gaat verder onder de getoonde foto’s in dit artikel.

Door met een NIR-sensor tijdens het laden direct de hoeveel droge stof te meten is er ook gelijk op te corrigeren. - Foto: Mark Pasveer
Door met een NIR-sensor tijdens het laden direct de hoeveel droge stof te meten is er ook gelijk op te corrigeren. - Foto: Mark Pasveer

Kuilmonster is achterhaald

In het kielzog van de bemestingsapparatuur volgen de voermengwagenfabrikanten. De NIR-sensor kan ook razendsnel het drogestofgehalte meten aan de hand van de weerkaatsing van het licht. De gedachte is dat een kuilmonster al snel achterhaald is qua droge stof. Per meter lengte en hoogte van een kuil kan het drogestofpercentage namelijk verschillen. Een kuil die bovenin droog is en onderin natter, de kuilwand kan ingeregend zijn, deels in de schaduw liggen of juist in de zon. Daarbij kan het uitstromen van perssappen het drogestofpercentage veranderen.

De NIR-sensor was een van de redenen voor Keenan om een zelfrijder (Van Storti) te nemen. Via een frees komt het voer immers in kleine porties langs de scanner. - Foto: Keenan
De NIR-sensor was een van de redenen voor Keenan om een zelfrijder (Van Storti) te nemen. Via een frees komt het voer immers in kleine porties langs de scanner. - Foto: Keenan

Meting in meerdere voersoorten

Per lading van de voermengwagen is er dus kans om een verschillende hoeveelheid droge stof te laden. De voerefficiëntie bij melkvee wisselt daarmee ook. Dit getal, dat idealiter zo’n beetje tussen 1,3 en 1,5 moet liggen, geeft aan hoeveel kilo melk er per 100 kilo droge stof moet worden geproduceerd. Door tijdens het laden direct de hoeveel droge stof te meten is er ook meteen op te corrigeren. Als de techniek zich verder ontwikkelt, zullen ook steeds meer energie, eiwit en andere parameters gemeten worden. Eerst in de gangbare voersoorten zoals gras, hooi, mais, soja, granen en bietenpulp en later bij meer bijzondere voersoorten.

Pronkstuk in ontwikkeling

Vaak is de NIR-sensor nog een pronkstuk in ontwikkeling. Prijzen zijn veelal onbekend en opbrengsten ook. Siloking heeft al wel een onboard scanner in de prijslijst: € 24.720 voor een NIR-sensor op een zelfrijdende voermengwagen. Ook op oudere zelfrijders is het eenvoudig te bouwen. Maar in Nederland is er nog niet verkocht, meldt importeur Bromach.

Voor €24.720 krijgt een zelfrijdende voermengwagen bij Siloking een NIR-sensor. Ook op oudere zelfrijders is het eenvoudig op te bouwen. - Foto: Siloking
Voor €24.720 krijgt een zelfrijdende voermengwagen bij Siloking een NIR-sensor. Ook op oudere zelfrijders is het eenvoudig op te bouwen. - Foto: Siloking

Draagbare scanners

Bij Siloking zit de scanner in de frees van de zelfrijder. Daarbij zijn er ook versies die in de bak van de shovel, verreiker of voorlader zitten. Ook zijn er draagbare scanners die lijken op een haarföhn of verwerkt in een koffer. Vaak komt de hardware van dezelfde partijen. Siloking en Keenan werken bijvoorbeeld beide met Dinamica Generale.

IJklijnen worden beter

De kunst is om de scanner zo goed mogelijk af te stellen. Geen enkele meting is namelijk gelijk. Door metingen per productsoort talloze keren te herhalen is er een ijklijn op te stellen. Hoe meer testmetingen en gegevens er zijn, des te scherper de ijklijnen worden bijgesteld en des te nauwkeuriger de bemonstering is.

Door het NIR-systeem 0,6 kilo meer melken per koe per dag

Kosten en baten nog onduidelijk

Onafhankelijke opbrengstgegevens van deze werkwijze zijn er nog niet. Volgens Siloking zal een bedrijf dat normaal 30 kilo melk per koe haalt, door het NIR-systeem 0,6 kilo meer melken per koe per dag. Doorgerekend op een melkprijs van 30 cent per kilo is dat voor 100 koeien € 6.570 per jaar. Keenan wil eerst nog een jaar testen voor het uitspraken doet over kosten en opbrengstprijzen. Conan Condon, directeur en ontwikkelaar bij Keenan: “De aanschafprijs zal wel ver onder de huidige markt komen, maar exact weten we het nog niet. Dat geldt ook voor de opbrengsten.” Wat Condon wel belooft: “Wie een peddelmenger van Keenan neemt en deze koppelt aan ons voeradvies, zal 14% efficiënter melken.” Hoeveel de NIR-sensor daaraan gaat toevoegen, blijft vooralsnog onbekend.

Bij het InTouch-pakket van Keenan is de weeginrichting via een simkaart verbonden met internet en kan Keenan advies geven. - Foto: Keenan
Bij het InTouch-pakket van Keenan is de weeginrichting via een simkaart verbonden met internet en kan Keenan advies geven. - Foto: Keenan

Ook op getrokken wagens

Het gebruik van een NIR-sensor was een reden voor Keenan een zelfrijder in het pakket op te nemen. Gemonteerd op de frees komt het voer immers in kleine porties langs de scanner en dat is nauwkeuriger. Condon: “Toch gaan wij hem ook op de getrokken wagens monteren. De exacte plek op de wagen weten we nog niet.”

Hulplijn tijdens het mengen

Keenan introduceert daarbovenop een hulplijn voor voeradvies rondom zijn voermengwagen. Het pakket genaamd InTouch draaide al veel langer in Ierland en Duitsland. De weeginrichting van de wagen staat via een simkaart in contact met een voeradviesprogramma dat in de cloud draait. Ook de melkopbrengst per tanklevering wordt hierin vastgelegd.

Nutritionisten kijken mee

Vervolgens is er een team van Keenan-nutritionisten gestationeerd in het Duitse Nettetal, net over de grens. Zij kijken mee wat en hoe gevoerd wordt, maken een analyse van alle data en koppelen deze zo nodig weer terug naar de melkveehouder; via de terminal of zelfs via een telefoontje. In overleg met de nutritionist is per rantsoen de samenstelling, drogestofgehalte, voederwaarde, hoeveelheden per grondstof en het aantal omwentelingen van de peddelmenger ingesteld.

Dinamica Generale verkoopt ook een NIR-sensor die in de bak van een shovel of verreiker wordt geplaatst. - Foto: Dinamica Generale
Dinamica Generale verkoopt ook een NIR-sensor die in de bak van een shovel of verreiker wordt geplaatst. - Foto: Dinamica Generale

Wereldwijd 2.000 boeren aangesloten

Behalve de automatiek per hoeveelheid grondstof tijdens het laden, stopt de wagen ook automatisch met mengen als het aantal omwentelingen van de haspel is bereikt. Heeft de trekker geen elektrisch te schakelen aftakas dan klinkt er een geluidssignaal. Wereldwijd zijn er al 2.000 veehouders aangesloten, zegt Keenan. In 2016 belde Keenan 14.000 keer naar een veehouder over zijn rantsoen of manier van voeren en er werd 6.000 keer teruggebeld. Dat alles nog zonder de informatie te behandelen die een NIR-sensor zou toevoegen.

Laatste reacties

  • gradje1966@

    Wie kan deze flauwekul betalen ?Steeds minder koeien met de zelfde schuld.

  • tieme14@planet.nl

    Let op beste mensen. De volgende versie voermengwagens rijdt op zonnecollectoren.

Of registreer je om te kunnen reageren.