Rundveehouderij

Achtergrond 6 reacties

‘Wij willen meer vogels in de wei’

Maatschap De Jong combineert weidevogelbeheer met een efficiënte melkproductie. De Weide Weelde-zuivel levert een cent per kilo extra op.

Het bedrijf van maatschap De Jong ligt in het weidse, graslandrijke landschap van Noordwest Friesland. “Door intensivering van de landbouw is de vogelstand de afgelopen jaren sterk gedaald. Dat vinden wij erg jammer en wij willen daar graag verandering in brengen”, zeggen Marten en Anneke de Jong, die altijd al veel aandacht hadden voor bescherming van vogelnesten.

Naam: Maatschap Marten (49) en Anneke (52) de Jong. Woonplaats: Baaium (Fr.). Onderaan het artikel meer informatie over het bedrijf. Foto's: Anne van der Woude
Naam: Maatschap Marten (49) en Anneke (52) de Jong. Woonplaats: Baaium (Fr.). Onderaan het artikel meer informatie over het bedrijf. Foto's: Anne van der Woude

Vergoeding 0,6 cent per liter melk

Dit jaar breidde natuurcoöperatie Baarderadeel het zoekgebied uit met percelen waar weidevogels broeden. De broedparen worden ook geteld. Percelen van De Jong kwamen in het zoekgebied, de provincie Friesland geeft financiële ondersteuning voor nieuwe broedgebieden. Via de natuurcoöperatie ontvangt De Jong hiervoor een vergoeding van 0,6 cent per liter melk. Daarnaast is De Jong één van de dertien Gildeboeren in Noord-Nederland, die op een duurzame wijze melk willen produceren, in balans met de natuur. De Gildeboeren zijn allemaal lid van coöperatie NoorderlandMelk, die samen met zuivelverwerker Royal A-Ware en de Vogelbescherming vanaf juni 2016 het Weide Weelde-zuivelmerk op de markt bracht.

Weide Weelde-zuivel

De Gildeboeren produceren gezamenlijk 10 miljoen liter melk per jaar, die Royal A-Ware verwerkt tot Weide Weelde-zuivel. Gildeboeren krijgen één cent per liter melk extra betaald om natuurontwikkeling en weidevogelbeheer te stimuleren. Ook is er een weidefonds waaruit veehouders financieel ondersteuning krijgen om het aandeel natuurgrond op hun bedrijf te verhogen. Consumenten betalen bij aankoop van Weide Weelde-zuivelproducten twee cent extra per verpakking en dragen zo actief bij aan dit fonds.

Weidegang

Om toe te treden als Gildeboer en deel te nemen aan het Weide Weelde-concept is minimaal 180 dagen weidegang van het melkvee verplicht. “Wij laten onze koeien maximaal weiden, circa negen uur per dag”, zegt Anneke. Een andere voorwaarde is op minimaal 10% van de grond agrarisch natuurbeheer toepassen en dit laten groeien naar 20% in vijf jaar. Natuurbeheer bestaat onder andere uit later maaien en ruige mest gebruiken om kruidenrijk grasland te ontwikkelen.

Er zijn 25 tot 30 maai- en oogstmomenten per jaar van elk circa 15 hectare per keer. Dat draagt bij aan mozaïekbeheer.
Er zijn 25 tot 30 maai- en oogstmomenten per jaar van elk circa 15 hectare per keer. Dat draagt bij aan mozaïekbeheer.

Andere aanpak

Het Friese bedrijf past nu al op 20% van het areaal natuurbeheer toe. “Op de percelen met uitgestelde maaidata 15 juni en 22 juni bemesten we alleen met ruige mest. Dat gebeurt voor 1 april met 10 tot 20 ton vaste paarden- en schapenmest per hectare. Dat levert voldoende grasopbrengst op. Het doel is om het grasland te verschralen, waardoor er langzaamaan meer kruiden in komen. En dat is goed voor de vogels”, meent Marten.

‘Ons rantsoen met veel hooi stimuleert de natuurlijke weerstand’.

2.000 balen per jaar

De maatschap heeft 25 tot 30 maaimomenten per jaar van elk circa 15 hectare per keer. De Jong laat al het gras in balen wikkelen en dat levert jaarlijks circa 2.000 balen op. De voederwaarde van structuurbalen afkomstig van beheersgrond is gemiddeld 100 VEM lager dan van regulier grasland en bevat minder fosfor en eiwit. “De structuurwaarde is wel hoog en dat is goed voor een optimale penswerking en het voorkomen van pensverzuring”, zegt Anneke, die 2,5 dag per week als dierenarts werkt en tevreden is over de koegezondheid. “Ons rantsoen met veel hooi stimuleert de natuurlijke weerstand. Ook hebben de koeien door veel weidegang veel mogelijkheden voor natuurlijk gedrag.”

De Jong laat al het gras in balen wikkelen en dat levert jaarlijks circa 2.000 balen op.
De Jong laat al het gras in balen wikkelen en dat levert jaarlijks circa 2.000 balen op.

Voerkosten gemiddeld 10 cent per kg melk

De structuurbalen benut De Jong met name voor droge koeien en het jongvee, maar ook als structuuraanvulling in het melkveerantsoen. Het melkvee krijgt naast graskuil ook beperkt krachtvoer, losse mineralen en 20 kilo perspulp per koe per dag als extra energiebron. De voerkosten zijn met 10 cent per kilogram melk gemiddeld. “We voeren vooral gras en halen daarmee 9.100 liter melk per koe per jaar”, zegt Marten.

Het beheersgras wordt goed benut als voer voor droge koeien en jongvee en als structuuraanvulling in het melkveerantsoen.
Het beheersgras wordt goed benut als voer voor droge koeien en jongvee en als structuuraanvulling in het melkveerantsoen.

Meer vraag creëren

Toetreding van nieuwe Gildeboeren kan alleen als de afzet van Weide Weelde-zuivel stijgt. Onder het nieuwe merk wordt melk, karnemelk, kwark en yoghurt verkocht in supermarkten in heel Nederland. “Met demonstraties op de winkelvloer en met productontwikkeling proberen wij meer vraag te creëren. Het boerenverhaal is goed, maar de naamsbekendheid moet nog groeien”, zegt Adrian Langereis van NoorderlandMelk. Royal A-Ware verzorgt de marketing en productontwikkeling.

Vlog-gecertificeerde melk

Grytsje, dochter van Marten en Anneke, is ook actief in de promotie van de Weide Weelde-zuivel op de winkelvloer. “Zij kan een praktisch verhaal over onze aanpak vertellen en dat spreekt aan”, zegt Marten. Langereis vindt het ook belangrijk om de melkstroom achter het merk Weide Weelde onderscheidend te houden. “Daarom gaan de Gildeboeren ook overstappen naar het produceren van Vlog-gecertificeerde melk”, zegt Langereis. Vlog is een Duitse vereniging die verantwoordelijk is voor de certificering en uitgifte van het ‘Ohne Gentechniek‘-label. Dat wil zeggen dat in betreffend product gegarandeerd geen genetisch gemodificeerde grondstoffen zitten.

Maatschap de Jong houdt 150 melkkoeien en 75 stuks jongvee op 80 hectare grasland. Daarnaast zijn er 20 schapen en 10 paarden op het bedrijf. Het rollend jaargemiddelde is 9.100 kg melk met 4,35% vet en 3,69% eiwit. Circa 20% van de grond is in gebruik voor natuurontwikkeling en weidevogelbeheer.
Maatschap de Jong houdt 150 melkkoeien en 75 stuks jongvee op 80 hectare grasland. Daarnaast zijn er 20 schapen en 10 paarden op het bedrijf. Het rollend jaargemiddelde is 9.100 kg melk met 4,35% vet en 3,69% eiwit. Circa 20% van de grond is in gebruik voor natuurontwikkeling en weidevogelbeheer.

Laatste reacties

  • alco1

    Voor de gein zou je daar een ooievaarskolonie moeten stichten.
    O nee. Ze zijn daar juist verdwenen en naar West Overijsel verhuist.

  • hitscha

    Een voorbeeld bedrijf voor de melkvee sector!!

  • a van Gerwen

    @hitscha, het is maar net hoe je het wilt belijken. 2000 balen geeft ook een gigantische berg afval, in ieder geval levert het veel co2 op. Maar ik ben het er mee eens dat het voor de buitenwereld een mooi plaatje oplevert. Ik heb wel mijn bedenkingen of 1 cent/l de kosten dekt en eigenlijk moet je er extra aan overhouden om o.a. de arbeid vergoed te krijgen.

  • DJ-D

    Moet gaan om succesvolle nakomelingen van grutto's. Hoeveel zijn er uiteindelijk naar afrika gegaan? Je kunt je land nog zo goed inrichten voor de vogels maar als de rovers ze vervolgens allemaal opvreten is het dweilen met de kraan open.

  • agratax(1)

    @alco1. Ooievaars betekent eenvoudig nog minder weidevogels. Wil je meer weidevogels verbouw o.a. mais in plaats van alleen gras dat je pas mag maaien na de bloei. Ervaring in de uiterwaarden zijn, mais geeft meer weidevogel kuikens die overleven omdat de kiviet de ooievaar op afstand houdt.

  • koestal

    Meer weidevogels op boerenland ,omdat de weidevogels zijn verdreven uit hun vroegere leefgebieden,zoals nieuwe woonwijken,nieuwe wegen en industrieterreinen ,in die nieuwe woonwijken wonen allemaal leden van de vogelbescherming,die willen de kievit en de grutto terug,maar ze krijgen wel de ooievaar op bezoek.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.