Pluimveehouderij

Foto & video

Pluimvee in Bangladesh

Bangladesh beleefde een economische groei, waardoor de consumptie van vlees voor meer mensen bereikbaar is. Kip in het bijzonder. Namens vrijwilligersorganisatie PUM bezocht Ad Bal dit Aziatische land om een aantal pluimveebedrijven te adviseren. Hij doet in tekst en beeld verslag van dit bezoek.

Lange tijd was Bangladesh een van de armste landen in Azië. Er wonen zo’n 170 miljoen mensen. Maar het tij lijkt te keren. De afgelopen jaren beleefde het land een jaarlijkse economische groei van rond de 6%. Daarmee neemt ook het besteedbaar inkomen van de gemiddelde Bengalees toe en ontstaat er een grotere middenklasse. Het gevolg is dat de consumptie van vlees voor meer mensen bereikbaar wordt. En kip in het bijzonder. In de eerste plaats is kip voordelig en relatief eenvoudig te produceren. Bovendien is de bevolking van Bangladesh grotendeels moslim, dus ook om die reden zijn de vooruitzichten voor de pluimveesector gunstig.

De fotoreportage geeft een beeld van moderne, maar ook van zeer traditionele bedrijven.


  • Grond is schaars in Bangladesh. Het is vooral in gebruik voor de natte rijstteelt. Veebedrijven gaan daarom soms de hoogte in, zoals Archive Poultry farm nabij Jessore in het oosten van het land. - Foto's: Ad Bal

    Grond is schaars in Bangladesh. Het is vooral in gebruik voor de natte rijstteelt. Veebedrijven gaan daarom soms de hoogte in, zoals Archive Poultry farm nabij Jessore in het oosten van het land. - Foto's: Ad Bal

  • Naast de bekende commerciële lijnen, is er in Bangladesh ook een markt voor lokale rassen. Dit is een dubbeldoelras, waarin het Egyptische Fayoum ras is ingekruist.

    Naast de bekende commerciële lijnen, is er in Bangladesh ook een markt voor lokale rassen. Dit is een dubbeldoelras, waarin het Egyptische Fayoum ras is ingekruist.

  • Soms met beperkte middelen, moeten ondernemers hun bedrijf draaiende houden. Zoals Ariful Islam van Archive Poultry, die zijn eigen tafelmodel broedmachines bouwde. Die blijken te werken en een machine met hoge capaciteit gaat hij nu bouwen.

    Soms met beperkte middelen, moeten ondernemers hun bedrijf draaiende houden. Zoals Ariful Islam van Archive Poultry, die zijn eigen tafelmodel broedmachines bouwde. Die blijken te werken en een machine met hoge capaciteit gaat hij nu bouwen.

  • Midden- en kleinbedrijven betrekken hun kuikens van de grote integraties. Zo’n bedrijf is de Tomas Poultry farm van Ranjan Kumar Das. Op zijn bedrijf houdt hij zo’n 6.000 vleeskuikens in sobere stallen. De eerste dagen verblijven de kuikens onder elektrische broedkappen.

    Midden- en kleinbedrijven betrekken hun kuikens van de grote integraties. Zo’n bedrijf is de Tomas Poultry farm van Ranjan Kumar Das. Op zijn bedrijf houdt hij zo’n 6.000 vleeskuikens in sobere stallen. De eerste dagen verblijven de kuikens onder elektrische broedkappen.

  • Kalkoenen zijn er ook te vinden in Bangladesh. Zoals op de Eco-Agro farm nabij Saidpur in het noorden van Bangladesh. Legnesten zijn er niet. In plaats daarvan worden de hennen geacht hun eieren in boodschappenkratten te leggen.

    Kalkoenen zijn er ook te vinden in Bangladesh. Zoals op de Eco-Agro farm nabij Saidpur in het noorden van Bangladesh. Legnesten zijn er niet. In plaats daarvan worden de hennen geacht hun eieren in boodschappenkratten te leggen.

  • Eco-Agro Farm houdt zo’n 6.000 Hybrid kalkoenen, 5.000 hennen en 1.000 hanen (toms). De eieren broeden ze zelf uit in een single stage Big Chick’s broedmachine die in Bangladesh wordt gebouwd.

    Eco-Agro Farm houdt zo’n 6.000 Hybrid kalkoenen, 5.000 hennen en 1.000 hanen (toms). De eieren broeden ze zelf uit in een single stage Big Chick’s broedmachine die in Bangladesh wordt gebouwd.

  • Na uitkomst plaats Eco-Agro de eendagskuikens bij zo’n 300 contractmesters in de omgeving van het bedrijf. Zodra ze op slachtgewicht zijn, koopt Eco-Agro ze terug.

    Na uitkomst plaats Eco-Agro de eendagskuikens bij zo’n 300 contractmesters in de omgeving van het bedrijf. Zodra ze op slachtgewicht zijn, koopt Eco-Agro ze terug.

  • Het reinigen van de uitkombakken van de broedmachine is vooral handwerk.

    Het reinigen van de uitkombakken van de broedmachine is vooral handwerk.

  • Eigenaar Arzu Man Ara van Eco-Agro onderzoekt of er ook een markt is voor struisvogel in Bangladesh en importeerde er een aantal uit Zuid-Afrika.

    Eigenaar Arzu Man Ara van Eco-Agro onderzoekt of er ook een markt is voor struisvogel in Bangladesh en importeerde er een aantal uit Zuid-Afrika.

  • Eenden worden op vrij grote schaal gehouden in Bangladesh, zoals op de Bolon Duck Farm nabij, ook in het noorden. Ze houden zowel Peking als Muscovy eend bij elkaar en hebben een eigen, zeer bijzondere traditionele broederij.

    Eenden worden op vrij grote schaal gehouden in Bangladesh, zoals op de Bolon Duck Farm nabij, ook in het noorden. Ze houden zowel Peking als Muscovy eend bij elkaar en hebben een eigen, zeer bijzondere traditionele broederij.

  • In de traditionele broederij worden de eendeneieren voorgebroed door gloeiende kolen die in manden liggen, onder de rode kussens.

    In de traditionele broederij worden de eendeneieren voorgebroed door gloeiende kolen die in manden liggen, onder de rode kussens.

  • De broedeieren gaan in katoenen zakken en die worden weer in de manden gelegd om voorgebroed te worden.

    De broedeieren gaan in katoenen zakken en die worden weer in de manden gelegd om voorgebroed te worden.

  • Zodra de eieren lang genoeg zijn voorgebroed en het embryo tot ontwikkeling is gekomen, worden ze op een plat bed gelegd en regelmatig handmatig gekeerd.

    Zodra de eieren lang genoeg zijn voorgebroed en het embryo tot ontwikkeling is gekomen, worden ze op een plat bed gelegd en regelmatig handmatig gekeerd.

  • Er heerst een constante temperatuur en luchtvochtigheid in de broederij wat voor het verloop van het broedproces en de uitkomst van belang is. Decennialange ervaring heeft geleerd hoe dat te beheersen.

    Er heerst een constante temperatuur en luchtvochtigheid in de broederij wat voor het verloop van het broedproces en de uitkomst van belang is. Decennialange ervaring heeft geleerd hoe dat te beheersen.

  • Na 28 dagen broeden is het resultaat een gezond kuiken.

    Na 28 dagen broeden is het resultaat een gezond kuiken.

  • Bolon Duck farm plaatst eendenkuikens bij huishoudens in de omgeving en vergoedt die huishoudens voor de zorg die ze aan de eenden schenken, totdat ze naar de slacht gaan.

    Bolon Duck farm plaatst eendenkuikens bij huishoudens in de omgeving en vergoedt die huishoudens voor de zorg die ze aan de eenden schenken, totdat ze naar de slacht gaan.

  • Kleine en middelgrote bedrijven houden vleeskuikens nog vaak in sobere stallen. Voer en water wordt handmatig verstrekt. De hygiëne op zulke bedrijven laat vaak zeer te wensen over en vormt een bedreiging voor de grote professionele bedrijven van de integraties in de omgeving.

    Kleine en middelgrote bedrijven houden vleeskuikens nog vaak in sobere stallen. Voer en water wordt handmatig verstrekt. De hygiëne op zulke bedrijven laat vaak zeer te wensen over en vormt een bedreiging voor de grote professionele bedrijven van de integraties in de omgeving.

  • Grote, professionele bedrijven houden hun poorten voor alles en iedereen op slot om ziekte-insleep te voorkomen.

    Grote, professionele bedrijven houden hun poorten voor alles en iedereen op slot om ziekte-insleep te voorkomen.

  • De grote integraties nemen geen enkel risico. Als buitenstaander kom je niet zomaar op een bedrijf. Na grondig douchen en ontsmetten misschien op het erf, maar beslist niet in de stallen. Ook de PUM’er moet daaraan geloven. Paragon hanteert zelfs een quarantainebeleid, niet alleen voor buitenstaanders, maar ook voor eigen personeel dat op de compound woont. Ben je eraf geweest? Dan eerst een poosje in quarantaine!

    De grote integraties nemen geen enkel risico. Als buitenstaander kom je niet zomaar op een bedrijf. Na grondig douchen en ontsmetten misschien op het erf, maar beslist niet in de stallen. Ook de PUM’er moet daaraan geloven. Paragon hanteert zelfs een quarantainebeleid, niet alleen voor buitenstaanders, maar ook voor eigen personeel dat op de compound woont. Ben je eraf geweest? Dan eerst een poosje in quarantaine!

  • De stallen op een vermeerderingsbedrijf van Nahar voldoen aan alle eisen van professioneel management. Daar hoort ook klimaatbeheersing bij.

    De stallen op een vermeerderingsbedrijf van Nahar voldoen aan alle eisen van professioneel management. Daar hoort ook klimaatbeheersing bij.

  • Eindproducten van de professionele integraties worden gelabeld en vermarkt via de retail-ketens in de grote steden of via eigen winkels, zoals van Paragon.

    Eindproducten van de professionele integraties worden gelabeld en vermarkt via de retail-ketens in de grote steden of via eigen winkels, zoals van Paragon.

  • Het andere uiterste is de verkoop en slacht van levende kip op straat of via de zogenaamde ’wet markets’. Dat zijn vaak uitgelegde leghennen, maar ook vleeskippen.

    Het andere uiterste is de verkoop en slacht van levende kip op straat of via de zogenaamde ’wet markets’. Dat zijn vaak uitgelegde leghennen, maar ook vleeskippen.

  • Bangladesh is een moslimland. Bij de verkoop op straat, worden kippen daarom voornamelijk halal gedood en ter plaatse geslacht.

    Bangladesh is een moslimland. Bij de verkoop op straat, worden kippen daarom voornamelijk halal gedood en ter plaatse geslacht.

  • Een vriendelijker beeld is de verkoop van consumptie-eieren op straat, hier in de centraal gelegen hoofdstad Dhaka.

    Een vriendelijker beeld is de verkoop van consumptie-eieren op straat, hier in de centraal gelegen hoofdstad Dhaka.

Heel veel kleine bedrijven

Pluimveevlees (ook kalkoen, eend en ander gevederd vee) vertegenwoordigt ongeveer 90% van de totale vleesconsumptie in Bangladesh. De productie loopt uiteen van enkele zeer professionele, grootschalige integraties, tot middelgrote en vooral heel veel kleine bedrijven. Vergelijk de situatie met de vorm van een piramide: een paar grote bedrijven bepalen de top. Dat zijn de Paragon Group, Kazi, Nahar, ACC, CP, Aftab en Nourish. Tezamen zijn deze bedrijven goed voor ongeveer 70% van de totale pluimveeproductie in Bangladesh. Ze zijn volledig geïntegreerd met eigen GPS- en PS-bedrijven, broederijen, voerfabrieken, slachterijen enzovoort. Vaak leveren ze onder eigen label.

Voet van de piramide

Daaronder komt een groep middelgrote bedrijven en daar weer onder heel veel kleintjes, ongeveer 65.000 in totaal. Beschouw ze als de voet van de piramide. Ook letterlijk eigenlijk, want ze dragen de grote bedrijven. Naast geïntegreerde eigen productie, leveren de grote eendagskuikens en voer aan de kleine. Soms ook diergenees- en reinigingsmiddelen. De grote zijn dus ook behoorlijk afhankelijk van de kleine. Maar de kleine zijn bij verre niet zo professioneel. Vooral op het vlak van ‘biosecurity and waste management’ lopen ze zwaar uit de pas. Dat bedreigt de grote weer. Ook het vermarkten van levende kip en eieren op straat en op ‘wet markets’ doet daar geen goed aan. Alles bij elkaar nog genoeg werk aan de winkel om de pluimveesector in Bangladesh op een hoger plan te brengen.

PUM in Bangladesh

Vrijwilligersorganisatie PUM Netherlands senior experts (PUM) in Den Haag is actief in circa 30 ontwikkelingslanden wereldwijd. PUM is ruim 40 jaar geleden opgericht door werkgeversorganisatie VNO-NCW en wordt grotendeels gefinancierd door het Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken. Ongeveer 2.000 adviseurs zijn als vrijwilliger verbonden aan PUM. Daaronder een 30-tal pluimvee-specialisten. Een van hen is voormalig hoofdredacteur Ad Bal van het internationale vakblad World Poultry (tegenwoordig Poultry World). In november 2018 bezocht hij Bangladesh om te onderzoeken op welke wijze PUM daar het beste advies kan verlenen. Tevens adviseerde hij 5 kleine pluimveebedrijven.

Meer weten over PUM: bezoek de PUM-website of download de PUM-app.

Of registreer je om te kunnen reageren.