Commentaar

‘Ritueel dansen in het kippenhok’

De fipronil-affaire is uitgegroeid tot een groot drama. Bij het debat in de Kamer troeven partijen elkaar af in verontwaardiging. Zonder concreet resultaat voor de gedupeerden. Het is het bekende script.

Het is een bekend scenario. Een schandaal ontstaat, breidt zich uit, gaat de grens over. Woede en verontwaardiging groeien met de dag. Slachtoffers roeren zich. Eerste schattingen van de economische schade komen los. ‘Het gaat om tientallen miljoenen.’ Belangenorganisaties vragen om geld en genoegdoening. Juristen slijpen hun gereedschap. Activisten komen op voor de ‘werkelijke slachtoffers’; geruimde dieren. Deskundigen doen hun zegje in praatprogramma‘s. Dwarse andere deskundigen gaan daar tegenin: is het niet een beetje overdreven allemaal?

Debat als hoogtepunt

Als hoogtepunt van het ritueel is daar een heus Kamerdebat – correctie: een buitengewone vergadering van een Kamercommissie. In vakantietijd nog wel. Daaraan voorafgaand natuurlijk nog weer veel meer nieuwe feiten over falende instanties, genegeerde waarschuwingen en menselijk (en dierlijk) leed.

Ondersteuning voor ondernemers zit er niet in. Een 'pijnlijke en dure les', volgens Van Dam. Foto: Koos Groenewold
Ondersteuning voor ondernemers zit er niet in. Een 'pijnlijke en dure les', volgens Van Dam. Foto: Koos Groenewold

Het debat loopt uit. Planning was een paar uurtjes, maar de Kamerleden hebben er zin in. Ze troeven elkaar af in hun kritische vragen. Vooral de NVWA moet het ontgelden. De ideale pispaal. Daar is altijd wel iets mis. Laten we Een Onderzoek doen, klinkt het dan, hoe dit allemaal kon gebeuren. Onder leiding van een deskundige, een ouwe rot in het vak!

‘Veel gepraat, zo’n debat, maar nog geen actie’

Emoties kanaliseren en besluiten uitstellen

Het aanstellen van een commissie of onderzoeker is de ideale manier om emoties te kanaliseren en besluiten uit te stellen. Natuurlijk, goed feitenonderzoek is belangrijk, anders krijg je alleen maar emotiepolitiek en dat leidt nergens toe. Maar het aanstellen van een onderzoekscommissie is ook de perfecte manier om lastige vragen te parkeren. Met name minister Edith Schippers van Volksgezondheid maakte daar handig gebruik van. Ze wil niet zwartepieten, zoals ze zegt. “Ik wil nagaan wat er is gebeurd. Met de kennis van nu was alles goed gegaan. Kon dit ook met de kennis van toen?” Ook zei ze dat de NVWA al een ‘verbetertraject is ingegaan’. Dat doet het ook altijd goed. Gevolg: veel gepraat, zo’n debat, maar nog geen actie.

Wie draait ervoor op?

Voor getroffen ondernemers is de hamvraag: kunnen we op een of andere manier financiële ondersteuning verwachten? Niet dus. Veel begrip maar geen toezeggingen. Van Dam spreekt van ‘pijnlijke en zure les’, die eruit bestaat dat zakendoen niet altijd op basis van vertrouwen kan. Het is geen onwaarheid. Ondernemers hebben de plicht om zelf wakker te zijn. Iedereen moet zijn eigen straatje schoon houden. Maar voor de een zijn de gevolgen van een moment van onoplettendheid wel vele malen groter dan voor de ander.

Ondernemers hebben de plicht om zelf wakker te zijn. Iedereen moet zijn eigen straatje schoon houden

De volgende week vertrekkende demissionaire staatssecretaris zegt te verwachten dat niet alle pluimveehouders deze crisis zullen doorstaan. Dat is inderdaad pijnlijk. Niemand heeft schuld, iedereen denkt en praat mee, heel Nederland is verontwaardigd, maar de gedupeerde ondernemers zijn de pineut.

Of registreer je om te kunnen reageren.