Pluimveehouderij

Achtergrond 1 reactie

Zo kwam deze vleeskuikenhouder van salmonella af

Door een aantal maatregelen te nemen, kwam vleeskuikenhouder Ad Jansen van zijn salmonellabesmetting af. Zo dichtte hij kieren en naden en plaatste een keverstrip. Ook reinigt, ontsmet en bemonstert hij consequent na iedere ronde.

Vleeskuikenhouder Ad Jansen in Luyksgestel (N.-Br.) heeft 90.000 vleeskuikens verdeeld over drie stallen. In 2016 werd bij de officiële monstername op drie weken leeftijd in één van zijn stallen positief getest op Salmonella infantis. Volgens Jansen en Jan van Beers, vertegenwoordiger en salmonelladeskundige bij De Heus Voeders – die de kuikens van Jansen afneemt – kwam de salmonella waarschijnlijk in de stal door het andere strooisel dat de vleeskuikenhouder die ronde gebruikte. Jansen: “Waarschijnlijk heeft het in dat strooisel gezeten. Ik ben ander strooisel gaan gebruiken om een nog lagere score voor voetzoollaesies te bereiken, maar nu gebruik ik weer houtkrullen, net als voorheen.”

Salmonella infantis was voorheen makkelijk te bestrijden, maar dat is totaal veranderd.

Jan van Beers van De Heus Voeders

Links Jan van Beers, vertegenwoordiger en salmonelladeskundige bij De Heus Voeders, rechts vleeskuikenhouder Ad Jansen. - Foto's: Dick van Doorn
Links Jan van Beers, vertegenwoordiger en salmonelladeskundige bij De Heus Voeders, rechts vleeskuikenhouder Ad Jansen. - Foto's: Dick van Doorn

Salmonella infantis rukt op

Van Beers signaleert in zijn algemeenheid meer problemen met salmonella’s en Infantis specifiek. Sommige salmonella’s waren voorheen eenvoudig(er) te bestrijden, maar daar is de laatste jaren verandering in gekomen, met name voor het subtype Infantis. Van Beers: “Salmonella Java is weliswaar geen zoönose, zoals Enteritis en Typhimurium, maar was op sommige bedrijven wel hardnekkig. Salmonella infantis was voorheen makkelijk te bestrijden, maar dat is totaal veranderd. Een andere ontwikkeling is dat Infantis momenteel Java in aantallen besmettingen aan het inhalen is.”

Volgens Van Beers zowel in aantallen als in mate van moeilijkheid om te bestrijden. In verband met de besmetting via strooisel adviseert Van Beers boeren in het algemeen en pluimveebedrijven in het bijzonder om alert te zijn op besmetting met salmonella’s via het strooisel. Van Beers: “Kies bij voorkeur voor erkende producten.”

Lees verder onder de foto

Vooral de naden en kieren in de vloer bleken salmonella-positief te zijn, en zijn allemaal dichtgemaakt.
Vooral de naden en kieren in de vloer bleken salmonella-positief te zijn, en zijn allemaal dichtgemaakt.

Plan van aanpak

Omdat alle partijen, ook de slachterij, natuurlijk willen dat de vleeskuikens weer salmonella-negatief worden, werd samen met Jansen en Van Beers een plan van aanpak opgesteld. Vanuit de dierenartsenpraktijk DAMB in Diessen hielp de inmiddels gepensioneerde dierenarts Pim Eshuis mee om het plan op te stellen. In oktober 2017 was dit klaar. Van Beers: “Ik wijs vleeskuikenhouders altijd ook nog even op de mentale druk van zo’n plan van aanpak. Daar moet je wel tegen kunnen.” Ook is het volgens de salmonella-deskundige belangrijk om de financiën in de hand te houden. De maatregelen moeten dus in verhouding staan tot de oplossing; salmonella-vrij worden.

Vooral gleuven, naden en kieren bleken salmonella-positief

Vanaf oktober 2017 werden zes weken lang iedere week salmonella-monsters genomen op het bedrijf van Jansen. Door dat iedere week te doen, wordt duidelijk in welke fase de vleeskuikens besmet raken. Na levering van de kuikens werd alles grondig gereinigd, ontsmet en bemonsterd. Vooral de gleuven, naden en kieren bleken salmonella-positief te zijn. Dus moesten ze allemaal dichtgemaakt worden. Bij Jansen is dit gebeurd met een gel, maar het kan ook met cement of bitumen. Welk soort materiaal gebruikt moet worden, is volgens Van Beers stalafhankelijk. In de volledig schone stal werden de kuikens vervolgens weer opgezet.

Lees verder onder de foto

De besmetting was waaarschijnlijk afkomstig uit het andere strooisel dat Jansen enige tijd gebruikte.
De besmetting was waaarschijnlijk afkomstig uit het andere strooisel dat Jansen enige tijd gebruikte.

Tempexkever funest

Van Beers ziet een een-op-eenrelatie tussen salmonella en tempexkevers. Van Beers: “Als je als pluimveehouder tempexkevers in je stal hebt en de stal ook positief is voor salmonella Java of Infantis, kom je vrijwel niet van je salmonella af.” De tempexkever (Alphitobius diaperinus, ook wel piepschuimkever genoemd) zit, als je ze niet bestrijdt, vooral in de mest. Als de mest afkoelt, kruipen ze naar beschutte plaatsen in de stal waar je met bestrijdingsmiddelen niet kunt komen. Zodra de stal weer opwarmt, komen ze tevoorschijn uit deze beschutte plaatsen. Een goede bestrijding van de tempexkever is dus een belangrijke voorwaarde om vrij te komen van salmonella, aldus de salmonelladeskundige van De Heus Voeders.

Stal ontvetten belangrijke stap

Het reinigen en ontsmetten gaat bij de vleeskuikenhouder als volgt. Nadat de mest is afgevoerd, wordt de stal schoongespoten. Dan wordt de stal ontvet, volgens Van Beers een zeer belangrijke stap. Daarna wordt de stal wéér schoongespoten en tenslotte goed ontsmet. In het geval van Jansen is de stal met chloor ontsmet. Van Beers: “Wij hebben diverse middelen geprobeerd en zagen een groot verschil in effectiviteit. Chloor werkte als een van de beste ontsmettingsmiddelen en gaf een zeer goed resultaat.” Een andere belangrijke maatregel die bij de vleeskuikenhouder is genomen, is het plaatsen van een aaneensluitende keverstrip op zo’n 1,5 meter rondom op alle muren. Jansen: “Deze keverstrip voorkomt vooral dat eventuele kevers in de isolatie kruipen.”

Lees verder onder de foto

Een belangrijke maatregel die Jansen nam is het plaatsen van een keverstrip op alle muren.
Een belangrijke maatregel die Jansen nam is het plaatsen van een keverstrip op alle muren.

Iedere week monsters nemen

Na één jaar deze maatregelen consequent te hebben toegepast, waren de meeste stallen bij Jansen in oktober 2018 salmonella-vrij. Helaas bleef stal 3 bij Jansen langer besmet met salmonella. In april 2019 kwam deze stal echter ook vrij van salmonella, door consequent de maatregelen toe te passen en te blijven bemonsteren. De reden dat de laatste stal besmet bleef, achterhaalden ze uiteindelijk: er bleken toch nog naden en kieren te zitten waar de bacterie waarschijnlijk in achterbleef. Om een goed beeld van de salmonella-status te krijgen, blijft Jansen iedere week salmonella-monsters nemen. Ook het extreem goed reinigen en ontsmetten blijft hij consequent doen.

Eén reactie

  • R. B.

    Dat van dat strooisel is een fabel omdat veel infantis is vooral door broederij(en) verspreid.

Of registreer je om te kunnen reageren.