Pluimveehouderij

Achtergrond 7 reacties

Zorgen over nieuwe regels biologische sector

Biologische legpluimveehouders maken zich zorgen over nieuwe regels die gaan gelden vanaf 2021. Vooral het schrappen van de wintergarten als staloppervlak en de introductie van een wachttermijn bij ontwormen hebben veel impact.

Voor alle biologische veehouderijsectoren geldt dat ze vanaf 2021 te maken krijgen met een aanscherping van de regels.

Het is de ambitie van de Europese Unie en de aangesloten lidstaten om de lat voor de productie van biologisch voedsel geleidelijk steeds hoger te leggen om daarmee te bereiken dat de biologische sector voldoende onderscheidend vermogen behoudt. Daarom streeft de EU er globaal gezien naar om iedere tien jaar nieuwe biologische regelgeving vast te stellen.

Per 2021 vernieuwde biologische wetgeving

Vanaf 1 januari 2021 geldt de vernieuwde Europese biologische wetgeving. Af is die wet nog niet. In mei 2018 keurden Europese en nationale overheden de basiswet goed, nu behandelen ze de uitvoeringsregelingen. Naar verwachting nemen ze deze maand hierover definitieve besluiten, die in januari 2020 bekrachtigd worden door de nieuwe commissaris.

Europese regels in plaats van nationale
Een algemene tendens is dat het toepassingsgebied van de biologische verordening groter wordt. Diersoorten als konijn en hert kunnen vanaf 2021 biologisch geproduceerd worden in heel de EU. Verder worden voor sommige sectoren meer details afgesproken. En er komt over de gehele linie harmonisatie op. Onderwerpen die nu door de landen worden geregeld zijn vanaf 2021 op Europees niveau vastgelegd. Denk aan regels voor biologische opfokbedrijven.

Wat verandert er zoal in regelgeving?
Vanaf 2023 stijgt het aandeel voer dat rundvee-, schapen- en geitenhouders uit de regio moeten halen van 60 naar 70%. Voor varkens en pluimvee stijgt het vanaf 2021 al van 20 naar 30%.
Veehouders mogen straks maximaal 25% tweedejaars omschakelingsvoer aankopen. Dat is nu nog 30%. Het percentage in te zetten eerstejaars omschakelingsvoer van eigen bedrijf blijft 20%. Tot en met 2025 mag 5% van het voer voor jonge kippen nog uit gangbaar eiwithoudend voer bestaan. Maar alleen als Skal of het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) bevestigen dat er onvoldoende biologisch voer beschikbaar is. Mocht eerder blijken dat er voldoende aanbod is, dan kan Brussel de ontheffing ook eerder intrekken.

Biologische dierlijke productie gebeurt met biologische dieren. Als er geen biologische dieren beschikbaar zijn, mag je gangbare dieren aanvoeren. De voorwaarden zijn ongewijzigd. Nieuw is dat ieder land een database moet maken waarop aanbieders beschikbare biologische dieren aanbieden. Een ondernemer die gangbare dieren wil aanvoeren op zijn biobedrijf moet eerst deze database raadplegen.


  • Kippen lopen naar buiten via de overdekte uitloop. De ruimte in de overdekte uitloop mag straks niet meer worden meegeteld als leefoppervlakte. - Foto: Ton Kastermans Fotografie

    Kippen lopen naar buiten via de overdekte uitloop. De ruimte in de overdekte uitloop mag straks niet meer worden meegeteld als leefoppervlakte. - Foto: Ton Kastermans Fotografie

  • Bij het toedienen van een ontwormingsmiddel (bijvoorbeeld via het drinkwater) moeten pluimveehouders straks rekening houden met een 48-uurs wachttermijn. - Foto: Ton Kastermans Fotografie

    Bij het toedienen van een ontwormingsmiddel (bijvoorbeeld via het drinkwater) moeten pluimveehouders straks rekening houden met een 48-uurs wachttermijn. - Foto: Ton Kastermans Fotografie

  • Hans Fuchs (Bionext) vertelt pluimveehouders wat hen boven het hoofd hangt met de nieuwe Europese verordening voor de biosector. - Foto: Koos Groenewold

    Hans Fuchs (Bionext) vertelt pluimveehouders wat hen boven het hoofd hangt met de nieuwe Europese verordening voor de biosector. - Foto: Koos Groenewold

Nieuwe Europese verordening in de maak

De Europese verordening die de basis is voor de huidige biologische regelgeving dateert uit 2007-2008. Al jaren wordt er gewerkt aan een nieuwe verordening die in moet gaan per 2021. De basisregels daarvoor zijn vorig jaar vastgelegd. Nu wordt er nog volop gewerkt aan de zogenoemde uitvoeringsregels. “De besluitvorming hierover verkeert in een finaal stadium”, vertelt Hans Fuchs, projectleider Kennis & Innovatie van Bionext, de ketenorganisatie voor biologische landbouw en voeding. “Brussel is bezig om de laatste reacties van lidstaten en stakeholders te verwerken in een definitief voorstel. De verwachting is dat de Europese Commissie januari 2020 hierover een besluit neemt.”

Bionext lobbyt in Brussel

Bionext fungeert als een spin in het web als het gaat om de Nederlandse lobby richting Brussel over de aanpassing van de biologische regelgeving. Voor wat betreft de pluimveesector werkt Bionext hierbij nauw samen met de BPV (Biologische Pluimveehouders Vereniging), en is er regelmatig afstemming met LTO/NOP. De lobby van Bionext richt zich met name op het ministerie van LNV, dat de Nederlandse inbreng in Brussel levert. Daarnaast benutten de belangenbehartigers ook IFOAM EU, het internationale samenwerkingsverband van de biologische sector, en Copa Cogeca, de koepelorganisatie van Europese boeren.

Deel voorstellen van tafel

Van alle veehouderijsectoren heeft de aanpassing van de Europese verordening voor biologische productie de grootste gevolgen voor de legpluimveehouderij, constateert Fuchs. “Toch had het nog veel gekker gekund.

Door intensief lobbywerk is het gelukt een aantal voorstellen bij te buigen.” Fuchs somt op: “Er komt geen verplichting om te werken met gesloten voer- en drinklijnen per compartiment; het oorspronkelijke maximum van 3.000 hennen per compartiment is opgehoogd naar 10.000; er komt geen verplichting om een volledig dichte scheiding tussen compartimenten te hebben. Er komt ook geen maximum aantal dieren per stal en de voorgestelde verplichte 2 vierkante meter uitloop voor opfokhennen hebben we weten terug te brengen naar 1 vierkante meter. De norm voor het maximum aantal hennen per vierkante meter grondoppervlak wordt niet negen maar twaalf. Het woord grond dient hier benadrukt te worden. De regel is dat er maximaal zes dieren per vierkante meter bruikbaar staloppervlak mogen zitten. Ook de etages tellen als bruikbaar staloppervlak. Maar als je het aantal dieren terugrekent naar grondoppervlak, mogen dat er maximaal twaalf zijn. Dat was in het voorstel eerst negen, waardoor je minder etageoppervlak had kunnen gebruiken. Er komt geen maximale afstand van stal naar uitloop en de maximale afstand van de stal tot de grens van de uitloop lijkt nu toch weer 350 meter te worden, mits goed voorzien van vegetatie en schuilruimte. Daar wilden ze eerst 150 meter van maken.”

Huidige regels aangescherpt

De pijn voor de biologische legpluimveehouderij zit hem in twee aanscherpingen van de huidige regels:

  1. er geldt een wachttermijn van minimaal 48 uur bij gebruik van diergeneesmiddelen en antiparasitaire middelen of het dubbele van de geldende wachttermijn als die groter is;
  2. de oppervlakte van de veranda (overdekte uitloop ofwel wintergarten) telt niet meer mee als staloppervlak bij het bepalen van dieraantallen.

Wat zijn de gevolgen van de twee regels die, als de huidige voorstellen door de Europese Commissie worden overgenomen, gelden vanaf 2021?

Een wachttermijn voor antiparasitaire middelen is nieuw, en heeft in de legsector vooral consequenties voor het gebruik van ontwormmiddelen. Nogal wat biologische legpluimveehouders ontwormen hun dieren periodiek. Momenteel kan dat zonder gevolgen voor de eierafzet.

Eieren tijdelijk niet meer biologisch

Als er een wachttermijn geldt, dan mogen de eieren tijdens de duur van de wachttermijn niet als biologisch worden verkocht. Fuchs: “Dat betekent nogal wat. Stel dat een ontwormkuur vijf dagen duurt, dan komen daar minstens twee wachtdagen bij. Eén keer ontwormen heeft dan tot gevolg dat je de productie van een hele week niet als biologisch kunt verkopen. In het gunstigste geval kun je de eieren misschien verkopen als vrije-uitloopei, maar de kans is groot dat je met je eieren naar de eierverwerkende industrie moet, en een dito prijs ontvangt. Reken maar eens uit wat dat kost als je tijdens een ronde zes keer ontwormt.”

Sommige bedrijven zullen 20% van hun huidige aantal hennen moeten schrappen

Hans Fuchs, projectleider Kennis & Innovatie van Bionext

Voor biologische legpluimveehouders geldt een minimumnorm voor de binnenruimte van 6 hennen per vierkante meter. Dit blijft zo, maar pluimveehouders met een wintergarten mogen de oppervlakte daarvan niet meer meerekenen. “Ook dat hakt er enorm in. Voor deze bedrijven geldt dat ze al gauw 20% van hun huidige aantal hennen zullen moeten schrappen.”

Pijnpunten in nieuwe regelgeving moeilijk aanvechtbaar

Volgens Fuchs geldt voor beide pijnpunten dat ze moeilijk aanvechtbaar zijn, omdat de huidige EU-verordening ook al spreekt over een 48-uurs wachttermijn of het dubbele van de geldende wachttermijn, en niet rept over de mogelijkheid om de veranda mee te tellen als staloppervlak.

“Je zou kunnen zeggen dat we in Nederland de EU-verordening op onze eigen manier geïnterpreteerd hebben. De wettelijke wachttermijn van ontwormmiddelen voor eieren bedraagt nul dagen. En als je daar dan het dubbele van neemt is het nog steeds nul: 2×0=0. Maar daar kijkt Brussel dus anders tegenaan. En dat geldt ook voor het meerekenen van de veranda als binnenruimte. En omdat de Nederlandse werkwijze voor beide pijnpunten volgens de EU nooit was toegestaan, volgt er dus ook geen overgangstermijn en krijgen biologische legpluimveehouders meteen vanaf 2021 met deze lastige regels te maken.”

Prima dat de biologische sector moet werken aan onderscheidend vermogen, maar ondernemers moeten wel met de regels uit de voeten kunnen

Henk Spruijt, voorzitter van Biologische Pluimveehouders Vereniging (BPV)

Ook al is de definitieve besluitvorming bijna een feit, belangenbehartigers lopen zich nog steeds het vuur uit de sloffen om de beide pijnpunten uit de nieuwe regelgeving te krijgen. “We vinden het prima dat de biologische sector moet werken aan onderscheidend vermogen, maar ondernemers moeten wel met de regels uit de voeten kunnen”, stelt Henk Spruijt. Spruijt is voorzitter van de BPV, en heeft met zijn zoon een opfokbedrijf in Vorchten (Gld.). “Wat ons betreft ontbreekt de zinnigheid van het invoeren van een wachttermijn voor ontwormmiddelen en het niet meetellen van de veranda. Zowel de biologische kip als de boer schieten daar niets mee op.”

Grote financiële gevolgen voor biologische legpluimveehouders

BPV vindt dat de financiële gevolgen van de twee pijnpunten voor biologische legpluimveehouders veel te groot zijn. Hoe groot? Spruijt: “Momenteel zijn we bezig met een bliksemenquête bij onze achterban. We hebben ze gevraagd om voor hun eigen bedrijf aan te geven wat de financiële consequenties zijn van de voorgestelde nieuwe regels.”

De BPV gaat de uitkomsten van de enquête inbrengen bij het ministerie van LNV en hoopt daarmee munitie te verschaffen om de regels bijgesteld te krijgen. “Het is een laatste strohalm die we willen benutten, want met deze regels kunnen we niet uit de voeten.”

Dat een hogere opbrengstprijs van biologische eieren de oplopende kostprijs door strengere houderijregels zal compenseren, wil er bij BPV-voorzitter Spruijt niet in. “Ondanks dat we produceren voor een specifieke markt, is de kostprijs voor Nederlandse biologische pluimveehouders enorm belangrijk. Dat heeft alles te maken met onze grote exportafhankelijkheid. Als we op de exportmarkt, met name in Duitsland, een goede positie willen behouden, moeten we de kostprijs in de hand houden.”

Laatste reacties

  • Tinus1

    Raar...! Biologisch is toch biologisch.....en ja als de touwtjes aangetrokken worden bij gangbaar, wordt steeds moeilijker.....maar dat is toch geen rede om regels aan te scherpen ? Laat de markt dat maar doen en ervoor betalen. Want als we zo doorgaan eindigd toch als vegan.....

  • wilhelmus01

    20% van de hennen inleveren zal wel de bedoeling zijn van de EU.
    Kunnen ze in Duitsland weer nieuwe kippenstallen bouwen. Daar krijgen ze vrachten subsidie om een bio-kippenstal neer te zetten.

  • Almagro

    Dus de vraag hoeveel gangbare grondstoffen nog "biologisch" is hangt af van het aanbod? Wat een aanfluiting !
    En hoe gaan we de kringloop sluiten wat toch een kernwaarde van biologisch zou moeten zijn? Laten we beginnen met 20% in de "buurt" gekocht......
    Dat biologische eieren nauwelijks weg konden door overproductie wordt niet aangepakt: sterker nog, we kunnen doorgaan met intensiveren!

  • 20% krimp komt overheid goed uit...zal fiks effect hebben op pluimveerechten ook helaas als je ze verhuren wil....

  • husky

    Brussel dit Brussel dat, ik vraag me af of we niet beter af zijn zonder Brussel.

  • ppda

    Geen ontworming meer?!
    Is qua dierenwelzijn tegengesteld aan wat bio pretendeert te zijn.
    Het argument dat wel gebruikt wordt dat de eieren dan toch nog naar de industrie kunnen, getuigd van weinig inlevingsvermogen en kennis van zaken.

  • Tuig

    Ppda leg dat eens uit. Waarom kunnen de eieren niet naar de industrie?

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.