Pluimveehouderij

Achtergrond 1 reactie

Wat kun je doen als de kuikenprijs blijft dalen?

De kuikennoteringen zitten al maanden in een vrije val. Banken en accountants hebben nog geen schrijnende gevallen gezien, maar op sommige bedrijven begint het financieel wel te knellen. Aandachtspunten voor als de broekriem moet worden aangehaald.

Zo riant als de kuikenmarkt er vorig jaar om deze tijd nog bij lag, zo stroef loopt het nu. Na maanden van afwezigheid komt er sinds januari dit jaar weer Braziliaanse kipfilet naar Europa. Ook vanuit Polen en Oekraïne komt heel veel kip deze kant op. Ondertussen loopt de inlandse productie ook goed door. Telkens als slachterijen vlees voor minder aanbieden, duiken anderen onder de prijs door. Nu slachterijen geen geld kunnen maken van het pronkstuk van de kip, de filet, is het onvermijdelijk dat de pluimveemarkt daar ook de gevolgen van ondervindt. Al maanden gaan de kuikennoteringen omlaag.

Op een gemiddeld bedrijf komt de jaaropbrengst € 213.000 lager uit

In de zomer, als het moet gebeuren op de markt voor de vrije kuikens, begonnen die noteringen al te zakken. En vervolgens raakten ook de contractnoteringen in verval. In 21 weken zijn de contractprijzen ruim € 0,10 gedaald. Dat is € 0,24 op een kuiken van gemiddeld 2,3 kilo. De pluimveehouder begint het daarmee nu ook goed te voelen. Op een gemiddeld bedrijf met 120.000 kuikens en 7,5 rondes per jaar komt de jaaropbrengst dan € 213.000 lager uit. Banken en accountants hebben nog geen schrijnende situaties gezien, maar op bedrijven waar de financiële buffer is gebruikt om te investeren, begint het nu wel te knellen.

Dit kun je doen als het financieel krapper wordt

Krijg inzicht in liquiditeit
Om te kunnen handelen, moet een ondernemer eerst weten waar hij staat. Inzicht in de kasstromen voor de komende periode is dan cruciaal. Zet daarom op een rij wat de liquiditeit de aankomende tijd wordt. Als de financiële situatie nijpend wordt, is het zaak tijdig met de bank om tafel te gaan om te kijken naar oplossingen. Banken willen gevoed worden met informatie en ook liefst tijdig. Wie pas aanklopt op het moment dat de rekeningen niet meer betaald kunnen worden, toont minder ondernemerschap dan iemand die dat voorkomt door tijdig ingrijpen.

Vergelijk cijfers met die van anderen
Opmerkelijk is dat de inkomensspreiding in de vleeskuikensector erg groot is. Econoom Peter van Horne (Wageningen University & Research) liet tijdens de Pluimveerelatiedag van Pluimveehouderij en LTO/NOP dit jaar zien dat vleeskuikenbedrijven over de laatste 5 jaar gemiddeld een inkomen van € 110.000 hebben gehad per onbetaalde arbeidsjaareenheid. Tussen de 20% beste inkomens en de 20% laagste inkomens zit een verschil van maar liefst € 140.000. Ook hier is inzicht essentieel. Vergelijk cijfers met die van andere kuikenhouders, bijvoorbeeld in een studieclub. Probeer te leren van degenen die ver boven het gemiddelde zitten.

Zorg dat het technisch klopt
Goede technische resultaten zijn altijd van belang. Wie bij goede kuikenprijzen technisch goed presteert, genereert financiële ruimte voor een buffer die in tijden als deze aangesproken kan worden.
Maar in mindere tijden is het zeker zaak de puntjes op de i te zetten. Doe geen gekke dingen, maar kom ook niet in de verleiding te ver te beknibbelen. Er zijn kostenbesparingen die aan de andere kant een grotere opbrengstdaling teweeg brengen. Ga bijvoorbeeld de staltemperatuur bij opvang van kuikens verlagen. Om 1 cent energiekosten te winnen, kan het aan groeiverlies en eventuele gezondheidsproblemen die dan ontstaan wel 3 cent per kuiken per dag kosten.

Wees scherp op de resultaten
Registreer en plan bewust tijd in om ook daadwerkelijk met de cijfers aan de slag te gaan. Dit samen met een adviseur doen geeft een stok achter de deur dat het ook gebeurt. Bovendien is er dan input van externe kennis. Een adviseur kan ook de resultaten van meerdere bedrijven vergelijken.

Overweeg langere leegstand
Leegstand kost geld. Behalve wanneer er niets wordt verdient. En de duurdere tijd staat weer voor de deur; de kostprijs in de winter is door verwarmingskosten hoger dan in de zomer. Ook de voerkosten zijn hoger dan tussen juni en oktober, omdat de graanprijzen rond en net na de oogst in de regel het laagst zijn. Dat maakt (wat langere) leegstand in de winter financieel aantrekkelijker dan in de zomer. Zet de kosten en verwachte opbrengsten van de komende ronde goed op een rij voor het maken van een afgewogen beslissing.
Leegstand geeft bovendien de kans om onderhoud van de stallen en installaties te doen. Dat moet toch gebeuren en kost in slechte tijden minder dan wanneer de prijzen hoog zijn. Het moment dus om bijvoorbeeld de ventilatie aan te passen, asbest te saneren, extra isolatie aan te brengen of de voerlijn na te lopen.
Vergeet niet een langere leegstand met de afnemer te overleggen. Dit voorkomt niet alleen scheve gezichten, maar zorgt er ook voor dat je als pluimveehouder weer kunt opzetten op het afgestemde tijdstip.

Zet minder kuikens op
Sommige slachterijen adviseren om minder dieren op te zetten. Ook LTO/NOP Kring Vleeskuikenhouders roept daartoe op, omdat dit kan helpen de prijsval te stoppen. Voorzitter Jan Verhoijsen zet de komende ronde 15% minder kuikens op.
Sommige vleeskuikenhouders zien meer in het stoppen met tussentijds uitladen, om zo het aanbod te reduceren, dan in langere leegstand. Minder kuikens opzetten en stoppen met tussentijds uitladen, geeft minder druk op de productie. Het geeft gezondere dieren, lagere dierenartskosten en verlaging van de afkeur bij de slachterij.

Krijg salmonella onder controle
Tot voor kort had een besmetting met Salmonella Java of Salmonella Infantis relatief weinig consequenties voor het betreffende vleeskuikenbedrijf. De kuikens konden weliswaar niet aan alle slachterijen geleverd worden, maar ook voor deze kuikens kon er afzet gevonden worden. Maar als het aanbod heel erg ruim is, kiezen slachterijen toch liever voor een koppel Salmonella-vrije kuikens.
Java en Infantis zijn hardnekkige varianten, die met goede hygiëne wel te overwinnen zijn. Door meer tijd te nemen en energie te steken in reiniging en ontsmetting tussen 2 rondes is winst te boeken. En juist nu de kuikenprijzen laag zijn, kost de extra leegstand het minst. Het levert bij de volgende ronde wel direct voordeel op.

Neem monsters in de stal
Het is zaak monsters te nemen in de stal. Die metingen dienen als uitgangspunt voor het reinigen en ontsmetten. Uit onderzoek blijkt dat vooral door de stal goed te ontvetten, de meeste vooruitgang wordt geboekt. Wees daarom vooral extra zorgvuldig bij het reinigen. Daarbij dienen de plekken waar positieve monsters zijn aangetroffen extra aandacht te krijgen. Door na de R&O opnieuw uitgebreid monsters te nemen, blijkt óf en waar de salmonella-bacteriën nog voorkomen. Door die plekken opnieuw te reinigen en ontsmetten neemt de infectiedruk sterk af.

Stap in een pluimveeconcept
Niet iedere pluimveehouder heeft het financieel even zwaar. Kuikenhouders die niet voor de vrije markt produceren, maar in concepten met reguliere of traaggroeiende kippen zitten, ondergaan veel minder prijsval. Zij hebben een veel constantere prijs. Zo ontvangen pluimveehouders die leveren in de traaggroeiconcepten van Aldi en Jumbo dezelfde prijs als afgelopen zomer. Toen ontvingen ze een lagere prijs dan collega’s die voor de vrije markt produceren, maar op dit moment ligt die balans heel anders.
Bij een concept is het noodzakelijk dat elke schakel in de keten rendement haalt, anders is het concept geen lang leven beschoren. Het prijsverloop is daardoor ook veel minder grillig dan op de vrije markt.
Instappen in een concept is geen effectief middel bij acute liquiditeitsproblemen, maar meer een strategische keuze. Een aantal concepten met reguliere kuikens nemen nog nieuwe leveranciers aan. Bij traaggroeiconcepten is het lastiger om binnen te komen. Vaak wordt gewerkt met een wachtlijst. Die wachtlijsten zijn het kortst als de kuikenprijzen hoog zijn, maar je daarop laten plaatsen is wel de eerste stap voor ondernemers die meer zekerheid en continuïteit zoeken. Dat is iets waar banken bij financieringsaanvragen steeds meer op letten.

Koester goede relaties
In de handel is de gunfactor ook belangrijk. Er is meer dan alleen technisch goed draaien. Ondernemers die zich een betrouwbare partner tonen, kunnen op meer begrip en coulance rekenen dan ondernemers die continu wisselen. Werk daarom altijd aan goede relaties met leveranciers en afnemers, want daar valt dan op te bouwen als het financieel zwaarder gaat. Dat betekent niet dat je als boer alles voor zoete koek moet nemen. Gesprekken mogen pittig zijn, zolang ze maar zakelijk zijn en met open vizier worden gevoerd.

Let op kleine punten
Voor wie krap zit, kunnen alle kleine beetjes helpen. Probeer daarom geld dat op straat ligt te verzilveren. Zo geven veel leveranciers vaak korting als je automatisch betaalt. Door het tekenen van een machtiging kun je eenvoudig 1% op de voerkosten besparen. Door goed te plannen valt soms ook met de kwantumkorting nog wat te winnen.
Externe arbeid is vaak prijzig. Op een goede bedrijfsleider of vaste medewerker die alle ins en outs kent is het verstandig niet te bezuinigen. Maar van los ingehuurde krachten is het wel goed om kritisch te kijken naar hun nut en of die taken niet anders te verdelen zijn.
Bedenk ook bij andere uitgaven of ze echt nodig zijn. Er zijn bedrijven die standaard vitaminen door drinkwater doen. Als dat een bewuste keuze is, is er niets op tegen. Maar als het een ingesleten gewoonte is geworden, kan het een punt zijn om te besparen. In dit geval kan overleg met de voerleverancier en dierenarts uitwijzen of het een punt is om op te besparen of een goede investering.


  • De schoorsteen moet roken, maar dat doet hij in de vleeskuikenhouderij steeds minder. Schrijnende situaties zijn er nog niet, maar op bedrijven waar de financiële buffer is gebruikt om te investeren, begint het te knellen. - Foto's: Bert Jansen

    De schoorsteen moet roken, maar dat doet hij in de vleeskuikenhouderij steeds minder. Schrijnende situaties zijn er nog niet, maar op bedrijven waar de financiële buffer is gebruikt om te investeren, begint het te knellen. - Foto's: Bert Jansen

  • Leegstand geeft de pluimveehouder de kans om onderhoud aan stallen en installaties te doen. Dat moet toch gebeuren en kost in slechte tijd minder dan wanneer de prijzen hoog zijn. Het moment om bijvoorbeeld de ventilatie aan te passen.

    Leegstand geeft de pluimveehouder de kans om onderhoud aan stallen en installaties te doen. Dat moet toch gebeuren en kost in slechte tijd minder dan wanneer de prijzen hoog zijn. Het moment om bijvoorbeeld de ventilatie aan te passen.

  • Op dit moment is het aanbod ruim, dus kiezen slachterijen liever voor salmonella-vrije kuikens. Pak daarom nu Java en Infantis aan door uitgebreid reinigen en ontsmetten. - Foto: Bert Jansen

    Op dit moment is het aanbod ruim, dus kiezen slachterijen liever voor salmonella-vrije kuikens. Pak daarom nu Java en Infantis aan door uitgebreid reinigen en ontsmetten. - Foto: Bert Jansen

Meer informatie over de prijzen van vleeskuikens vind je in Boerderij Marktprijzen:  

VCN
Vrije, lichte kuikens
Vrije, zware kuikens
ABC-prijs
Jan van Ee
Broedeieren NOP/NVP
Broedeieren vrij
Totaaloverzicht pluimveevlees

Eén reactie

  • R. B.

    Dat krijg je met de linkse politiek in NL en Europa.
    Ze hebben niks met de landbouw.
    Het beste middel is een bepaald bedrijf die geen NL kip verwerkt blokkeren.
    Weet de NL bevolking ook waar het probleem zit.
    Neem maar van mij aan werkt zeer verhelderend.

Of registreer je om te kunnen reageren.