Pluimveehouderij

Achtergrond 1 reactie

Daglicht tijdens opfok: de vergeten vitamine

Daglicht tijdens de opfok levert hennen op met een goed verenpak en een betere leefbaarheid, die beter bestand zijn tegen risico’s. Dat is de ervaring van Vepymo Nederland, dat 3 jaar geleden het eerste koppel hennen met daglicht opfokte.

Legkuikens die worden opgefokt in een opfokstal met daglicht zijn rustiger, het is in zo’n stal prettiger werken voor de opfokker en het levert geen extra problemen op met pikkerij in vergelijking met reguliere opfok. Dat zeggen Alex Janssen, verkoopleider van Vepymo Nederland, en Paul Swennen, een van de twee opfokbegeleiders van Vepymo. Ook zijn er zeker niet minder donsveertjes te zien na het ruien, een indicatie van goede darmgezondheid.

Lees verder onder foto

Leghennen opgefokt in een stal met daglichttoetreding zijn rustiger dan in een stal met alleen kunstlicht. Voor de opfokker is het prettiger werken in zo’n stal. - Foto's: Vepymo
Leghennen opgefokt in een stal met daglichttoetreding zijn rustiger dan in een stal met alleen kunstlicht. Voor de opfokker is het prettiger werken in zo’n stal. - Foto's: Vepymo

Lichtkoepels

Hennen opfokken in stallen waar daglicht kan toetreden, gebeurt nog niet zo lang. Bij Vepymo is het eerste koppel dat in een daglichtstal is opgefokt, geboren in mei 2017. Het was het eerste koppel voor de Kipster-stal. Daglicht opfok was een voorwaarde van de eigenaren van Kipster. De Vepymo-opfokker had er speciaal zijn stal voor aangepast door 9 zogenoemde Sunbro-lichtkoepels op het dak te plaatsen. Deze lichtkoepels hebben een relatief klein oppervlak, maar door spiegels in de zijring van de koepels hebben ze een grote daglichtopbrengst. Janssen: “En een mooie lichtverdeling, ook als de schuiven gedeeltelijk dicht zijn.”

Van de ruim 30 opfokbedrijven van Vepymo, waarvan twee derde in België en een derde in Nederland, zijn er 2 in Nederland met daglichtstal. Inmiddels heeft Vepymo een tiental koppels opgefokt in daglicht-opfokstallen. Allemaal witte Dekalb-hennen. Die maken ongeveer 95% uit van de hennen die Vepymo verkoopt, naast de bruine Isa en bruine Bovans.

Ervaringen in Zweden

Vepymo heeft zich in 2013 in Zweden georiënteerd op het houden van hennen met hele snavels. Janssen: “Die hielden ze daar toen al jaren. Witte hennen. Snavels onbehandeld en in daglichtstallen. Dat ging goed. Tijdens de leg en tijdens de opfok. Ook in grote stallen.”

Zeker met onbehandelde hennen waren we voorzichtig met licht geven

Ondanks dat Vepymo in Zweden positieve ervaringen had gehoord en gezien van (opfok)hennen in daglichtstallen, was er toch wel sprake van enige ‘huiver’. Janssen: “Als je me 5 jaar geleden had gezegd dat we nu onbehandelde hennen in volop daglicht zouden houden, zou ik gezegd hebben dat dat vragen om problemen is.”

Ervaringen

Toen de vraag van Kipster kwam, had Vepymo al wel ervaring met hennen met onbehandelde snavels, maar nog niet met daglicht opfok. Paul Swennen: “Zeker met onbehandelde hennen waren we voorzichtig met licht geven. Het standpunt was: zo veel licht geven als mogelijk zonder verkeerd gedrag en zo donker als noodzakelijk om verkeerd gedrag te vookomen.”

Inmiddels denken ze bij Vepymo anders over (dag)licht. Janssen: “We hoeven niet bang te zijn voor daglicht. Sterker nog: daglicht tijdens de opfok geeft rustigere kippen die tegen een stootje kunnen.” Een met meer lichtintensiteit opgefokte kip kan meer aan.” Vanwege de pluspunten van daglicht in de opfok, met name op het gedrag van de hen, spreekt Janssen wel over daglicht als ‘de vergeten vitamine voor de kip’.

Lees verder onder foto

Een Subro-lichtkoepel geeft een mooie lichtverdeling, ook als de schuif gedeeltelijk dicht is, is de ervaring van opfokkers van Vepymo.
Een Subro-lichtkoepel geeft een mooie lichtverdeling, ook als de schuif gedeeltelijk dicht is, is de ervaring van opfokkers van Vepymo.

Andere manier van opfokken

De huidige manier van opfokken, met onbehandelde hennen, is anders dan pakweg 15 jaar geleden. Janssen: “We kijken nu veel meer naar het gedrag van de dieren. Vroeger keken we meer naar het uiterlijk van de kippen, naar de kammen en de veren. Het gedrag van de kippen is nu bepalend. Bij witte hennen zie je fout gedrag – pikkerij – vrijwel direct aan bloed. Bij bruine hennen moet je goed kijken en kippen in de hand nemen.”

Swennen: “Om tenenpikken te onderkennen, moet je ook goed naar de hennen kijken.”

Legkippen die buiten komen doen het niet slechter dan kippen die de hele dag binnen zitten

Door die andere manier van opfokken, is de stap naar opfokken met daglicht volgens Swennen minder groot. “Onze opfokkers kunnen dat aan, want opfokken in Nederland en België gebeurt op hogeschool-niveau. Net als het houden van leghennen.”

Beter voorbereid

Aan het eind van de opfokperiode streeft Vepymo in een donkerstal naar een lichtintensiteit van 15 à 20 lux op kipniveau. In daglicht-opfokstallen is de lichtinensiteit vele malen hoger, zo maar een paar honderd lux. Dat er risico zou zijn op later in productie komen als de hennen teruggaan in lichtintensiteit in de legstal, zien Janssen en Swennen niet in de praktijk.

De mensen van Vepymo denken dat opfok in daglicht-opfokstallen hennen goed voorbereid die later in een vrije-uitloopstal komen en dus buiten komen, volop in het daglicht. Janssen: “Legkippen die buiten komen doen het niet slechter dan kippen die de hele dag binnen zitten.”

Bij Vepymo zijn ze overtuigd van de pluspunten van daglicht tijdens de opfok. “Bij nieuwe opfokstallen adviseren we daglicht. En ze ruim voorzien van kunstlicht.”

Als je me 5 jaar geleden had gezegd dat we nu onbehandelde hennen volop in daglicht zouden houden, zou ik gezegd hebben dat dat vragen om problemen is

Want kunstlicht blijft nodig, al is het alleen maar om de opfokhennen op te voeden om ’s avonds het volièresysteem in te gaan. Ook vindt de opstart van de jonge legkuikens altijd met kunstlicht plaats. “Dat brand altijd, maar minder fel.”

Ook blijft kunstlicht nodig in de donkere jaargetijden. Swennen: “In de winter is het ’s morgens en ’s avonds te donker. En krijg je in gedeelten van de stal, aan de randen, te weinig licht van buiten. Dus blijft kunstlicht noodzakelijk.”

Volgens Swennen geeft een combinatie van een lichtstraat in de zijwanden met koepels op het dak of een lichtdoorlatende nok, de mooiste lichtverdeling. “Maar een perfecte verdeling nastreven is moeilijk. Moeilijker dan met kunstlicht.”

Opfok iets duurder

Een legpluimveehouder moet voor een met daglicht opgefokte hen wat extra betalen. In orde van grootte van zeker een dubbeltje. Janssen: “De eerste opfokker investeerde meer dan € 15.000 voor het monteren van de lichtkoepels. In een stal met 45.000 kuikenplaatsen. De opfokker krijgt een iets hogere dagvergoeding voor elke afgeleverde goede leghen die in een opfokstal met daglicht is opgefokt.”

Eén reactie

  • l coumans

    Ik fok al vanaf 1993 legkuikens op met daglicht.en ik verzin het niet ,maar als de willywortels gewoon eens een beetje rondkijken !!!!

Of registreer je om te kunnen reageren.