Pluimveehouderij

Achtergrond 2 reacties

Een lekkere man voor meer balans

Voedselverspilling is hot. Boeren en tuinders komen in actie. Bijvoorbeeld de biologisch-legpluimveehouders Marjanne en Chris Borren uit Voorthuizen. Zij mesten haantjes af. ‘De Lekkere Man’ maakt hier rillettes van en serveert dit op festivals of andere bijzondere (eet)gelegenheden.

De familie Borren houdt ervan om nieuwe dingen uit te proberen. Pionieren. Toen ze samen met de ouders van Chris in 1994 een maatschap vormden, bestond het bedrijf nog uit een gangbaar kooibedrijf en een melkveetak. Maar op de plek waar ze zaten, was geen ruimte voor uitbreiding in de koeien, dus die gingen weg in 1999. Het was tevens het moment om biologisch te gaan. In die tijd nog een bijzondere keuze.

Marjanne en Chris Borren uit Voorthuizen willen 'mannenvlees' op de kaart zetten. - Foto: Zilvermeeuw
Marjanne en Chris Borren uit Voorthuizen willen 'mannenvlees' op de kaart zetten. - Foto: Zilvermeeuw

“Biologisch was nog onbekend en omgeven met een geur van geitenwollensokken. Maar we wilden bewust kleiner en geen kunstmest meer gebruiken. Bovendien vonden we de gangbare houderij te veel alleen over productie gaan en aan managementknoppen draaien om een zo goed mogelijk rendement te behalen. Natuurlijk is het economische aspect belangrijk. We willen ook een boterham verdienen, maar dan wel in balans met de omgeving. Daarbij staan het dier en de verzorging ervan centraal”, vertelt Marjanne.

Hanen afmesten

Het was pionieren. “Je komt veel uitdagingen tegen als je wat nieuws wilt proberen. Veel bestaande regelgeving zit innovatie in de weg. Want je doet iets buiten de bestaande kaders. Dus het is soms een hele puzzel.” Dat bleek ook toen ze in 2012 startten met een proef (samen met onder meer Wageningen Universiteit en het landbouwministerie) om hanen af te mesten. Niemand wist nog hoe het moest en of het zou lukken. Want de huidige kippenrassen zijn vooral ontwikkeld zodat de kip of eieren kan leggen of vlees kan aanzetten. In deze proef ging het om een dubbel doel. “Wij gingen ontdekken of onze hanen ook vlees konden aanzetten. We hebben de ruimte op ons bedrijf en als we een oplossing kunnen vinden voor het ‘mannenprobleem’, dan maak je daar de sector duurzamer mee.”

‘We hebben een oplossing voor het ‘mannenprobleem’ gevonden’

Inmiddels kan de familie zeggen dat het lukt, hanen afmesten. “We houden ze 12 tot 13 weken. Net voordat de biologische legzusjes een borstspuit krijgen, gaan hun broers de stal uit. Ze hebben dan een gemiddeld geslacht gewicht van 800 gram.”

Lastige afzet

Dan komt de volgende schakel: de afzet, een nieuwe puzzel. “Het vlees commercieel vermarkten, is lastig. De horeca wil graag vers, maar we kunnen niet elke week 100 of 200 hanen leveren, dat past niet binnen de opfokrondes van ons bedrijf. We leveren nu diepvriesleghaantjes aan OK Vlees, Odin en De Lekkere Man. Recent zijn we een samenwerking met Odin aangegaan voor een proef met een dubbeldoelras, waarbij de hanen in dezelfde periode 2 keer zo zwaar zijn als de haantjes van de legrassen. Daar zijn we heel blij mee. Odin gaat onder de leden hele en halve hanen verkopen en het restant gaat weg via de webshop. Een hele haan kost bij Odin € 25 en een halve dus € 12,50.”

Hoe smaakt hanenvlees? ”Nel Schellekens (chefkok en een van de deelnemers aan het proefproject uit 2012, red.) zegt dat de smaak tussen kip en fazant inzit. Het gaat richting wild en is dus wat steviger.”

Opeten die mannen

De samenwerking met De Lekkere Man dateert van vorig jaar. “We delen onze zoektocht naar meer balans in de voedselketen en afzet voor mannenvlees”, zegt Borren.

“Het belangrijkste doel van De Lekkere Man is mannenvlees op de kaart te zetten”, beaamt Anne Reijnders. “Want zonder bok, stier of haan geen boter, kaas, melk of ei. Alleen binnen het huidige voedselsysteem hebben deze mannen nauwelijks waarde. Wij vinden dat ze meer waardering verdienen. Onze liefde voor deze mannen gaat door de maag, dus wij zeggen: opeten die lekkere mannen.”

Samen met Lizette van Dijk en Jorn Verhoof vormt ze De Lekkere Man. Zij verwerken haan, bok en stier voor productverkoop en catering van (zakelijke) events of festivals. Hun specialiteit is daarbij charcuterie: luxe vleeswaren zoals rillettes (een soort ‘luxe plukvlees’ van haan), paté, coppa of droge worst. Daarnaast maken ze versvleesproducten zoals hamburgers en worsten, maar ook bitterballen. De Lekkere Man vertelt ook graag zijn verhaal: mannenpraat. Reijnders: “Veel mensen weten weinig over hun eten. Door ons verhaal te vertellen, zie je soms kwartjes vallen. We stonden eens op een bijeenkomst en proeverij van onze producten. Een dame weigerde iets te nemen, ze was vegetarisch, zei ze. Maar na ons verhaal gehoord te hebben, is ze gaan nadenken. Kwam ze terug, wilde ze toch iets proberen, ze had al die tijd (15 jaar!) wel geitenkaas gegeten, maar zich nooit gerealiseerd wat er met die bokjes gebeurde. Dat vind ik bijzonder; dat we zo kunnen bijdragen aan bewustwording en afzet van vlees kunnen genereren. Daarmee bereiken we ons doel.”

1.000 haantjes per ronde

Marjanne en Chris Borren uit Voorthuizen houden in twee stallen circa 5.900 biologische leghennen per stal. In de opfokstal is plek voor 7.300 dieren. Er is dus ruimte om hanen af te mesten. In 1 legronde doet de familie 3 opfokrondes. Tijdens elke opfokronde worden circa 1.000 haantjes afgemest. De biologische eieren van het bedrijf worden afgezet via Bleieren en dragen verschillende keurmerken: EU-Eko, Beter Leven (3 sterren) en Erkend Veluws Streekproduct.

De ondernemers zouden graag nog een stap verder willen richting biologisch-dynamisch. Ze voeren momenteel gesprekken over een intensieve samenwerking met een akkerbouwer uit de buurt. Deze verbouwt het voer en krijgt daarvoor in de plaats de mest terug.

Laatste reacties

  • Cor Van Pelt

    Mijn Vader castreerde vroeger haantjes,dat werden dan kapoentjes.Die kraaide niet meer en werden iets zwaarder dan hanen.Dat is voor 1935.In Ridderkerk.
    Groeten uit Alberta,Canada.
    Cor Van Pelt

  • jadrost

    Beste Cor van Pelt in Canada hebben ze zeker geen partij voor de dieren?
    Hier helaas wel.
    Groeten uit Holland

Of registreer je om te kunnen reageren.