Pluimveehouderij

Achtergrond 3753 x bekeken 7 reacties

‘Geen bewijs verspreiding vogelgriep via lucht’

Er is nog steeds geen enkel bewijs dat vogelgriepvirussen vanuit wilde vogels door de lucht gaan, zegt viroloog Ron Fouchier.

Bij recente vogelgriepuitbraken worden pluimveehouders steeds geprezen als degenen die juist bovenmatig veel aandacht hebben voor hygiëne. Bij uitbraken op vermeerderingsbedrijven, zowel dit jaar als in 2016, constateerden pluimveehouders bovendien dat de uitbraak middenin de stal begon. Niet de meest logische plek als het virus met materiaal of mensen is binnengehaald. De deze week getroffen eendenhouder in Kamperveen stond te boek als voorbeeldbedrijf en had zelfs een heel eigen hygiëneprotocol voor het inbrengen van stro, vertelt LTO/NOP-voorzitter Eric Hubers, die hem sprak. In de sector heerst het vermoeden dat het virus via de luchtinlaat stallen binnenkomt.

Nog steeds geen bewijs

Viroloog Ron Fouchier (Erasmus MC) stelde in 2016 in Boerderij dat voor verspreiding van het virus door de lucht vanuit wilde vogels geen bewijs bestaat (‘Wij wetenschappers zijn geneigd ons bij de feiten te houden’). Dat bewijs is er nog steeds niet, zegt de viroloog. “Natuurlijk was er bij de uitbraak in 2003 in de Gelderse Vallei wel enig bewijs voor verspreiding via de lucht, maar dat kwam dan uit stallen waar enorme concentraties vogelgriepvirus zaten.” In wilde vogels is de concentratie virus heel miniem, legt hij uit, en het aantal geïnfecteerde vogels in de natuur is laag.

Viroloog Ron Fouchier zegt nog steeds dat voor verspreiding van het virus door de lucht vanuit wilde vogels geen bewijs bestaat. Foto: Fred Libochant
Viroloog Ron Fouchier zegt nog steeds dat voor verspreiding van het virus door de lucht vanuit wilde vogels geen bewijs bestaat. Foto: Fred Libochant

Eenden bijzonder bevattelijk

Fouchier – lid van de deskundigengroep die de overheid adviseert bij dierziekteuitbraken – wijst erop dat de meest recente uitbraak weer een eendenbedrijf betreft. “Die zijn bijzonder bevattelijk ten opzichte van een kip. Het virus komt voor bij eendensoorten in de natuur en hoeft zich dus niet aan te passen, er is eigenlijk geen gastheerbarrière. En de manier waarop eenden gehouden worden, is anders. Er wordt stro binnengereden en daarmee wordt per definitie materiaal het bedrijf opgebracht dat mogelijk besmet kan zijn. Hoewel we natuurlijk allemaal onze stinkende best doen om de biosecurity op orde te houden, kan het nog steeds best zo zijn dat er insleep is van vogelgriep, zonder dat er sprake is van verspreiding via de lucht.”

‘Je hoeft geen rocket scientist te zijn om te stellen dat er in een sloot waar eenden zitten ook vogelgriep kan zitten’

Over de besmetting in Kamperveen doet een heel specifiek verhaal de ronde: een buurman van de eendenhouder zou daags voor de besmetting slib uit een sloot hebben uitgereden, wat enorm zou hebben gestoft. Fouchier vindt het lastig om over individuele bedrijven uitspraken te doen, omdat hij die besmettingen niet onderzoekt en niet op de hoogte is van alle details. “Maar je hoeft geen rocket scientist te zijn om te stellen dat er in een sloot waar eenden zitten ook vogelgriep kan zitten, dat lijkt me logisch. Als je daar gaat baggeren en vogelpoep mee naar boven haalt, kan daar in theorie vogelgriep in zitten.”

Direct contact van mensen of materiaal

Is het zinvol de mogelijkheid van introductie via de lucht te onderzoeken? Wie het risico op insleep via de lucht voor 100% wil uitsluiten, zal onderzoek moeten doen, erkent Fouchier, hoewel hij ook direct aanvult dat het bijzonder moeilijk is dat te onderzoeken. Maar hij denkt dat er belangrijkere transmissieroutes te onderzoeken zijn dan die via de lucht. “In een eendenstal wordt regelmatig stro ingebracht. Is er dan geen enkel contact tussen die bodembedekker en wilde vogels? Als je dat niet kunt uitsluiten, kun je wel onderzoek doen naar iets wat zeer onwaarschijnlijk is, maar de meest waarschijnlijke route is toch via direct contact van mensen of materiaal.”

Laatste reacties

  • kuiken007

    "geen bewijs dat het virus door de lucht gaat"
    zeker wel dat er een wilde vogel op de dakgoot zit en in het inlaatventiel poept!!!
    90% van het virus komt binnen via de lucht in 2003 was via de windrichring te voorspellen welke bedrijven vogelgriep zouden krijgen
    een virus verspreid zich nou eenmaal via de lucht is volgens mij nooit anders geweest.

  • Professor P

    Volgens mij is deze viroloog niet goed bekend met onderzoeken op zijn eigen vakgebied. In 2015 is er onderzoek gedaan door het RIVM waaruit wel degelijk bleek dat het virus via de lucht via endotoxinen kan verspreiden. Ook wilde vogels scheiden endotoxine uit, weliswaar op in lage hoeveelheid, maar op grote hoogte, waardoor de verspreiding juist erg groot is door trekvogels.

  • rond de consatering van vogelgriep in kamperveen was er in dezelfde regio ook een aantal dagen wat mist afwisselend met wat met lichte wind. wie weet kan de mist ook vogelgriep verspreiden.

  • Zents beheer

    Ik ben geen wetenschapper of viroloog maar meen toch te kunnen stellen dat uitsluiten van virusoverdracht door de lucht niet zomaar gedaan kan worden. Volgens mij hangt het zeer sterk van de omstandigheden af. En inderdaad in 2003 kon je aan de hand van de weersvoorspellingen zien waar de dagen daarna geruimd kon worden. Toen de zon aan kracht won nam de hoeveelheid ziekmakend virus snel af en kon je weer wat winnen door van buiten naar binnen te ruimen bij een totale standstil. Maar bij vriezend weer met grote hoeveelheden virus blijft het lang ziekmakend. Zeker wanneer er een goede drager is als endotoxinen . Ik kan me nog heugen dat we tijdens het sprayen voor de bronchitis enting melkpoeder toevoegden om het virus langer stabiel te maken.

  • Joerissen

    In elk geval is duidelijk dat in gebieden met veel watervogels het risico van insleep hoger is. Watervogels zullen we niet snel aantreffen op de daken van stallen. Daken hebben wel veel oppervlakte en zodoende denk ik dat er veel uitwerpselen van wilde vogels op deze daken in voornoemde gebieden terecht komen. Vervolgens worden door regen de uitwerpselen van de daken gespoeld en loopt dit water vlak langs de inlaatopeningen naar beneden. Zou het interessant vinden in hoeveel gevallen er dakgoten aanwezig zijn bij de laatste gevallen van HPAI bij gebruikspluimvee in Nederland. Opvangen van regenwater van daken en zorgen dat looproutes naar de stallen toe niet kruisen met de afwatering van regenwater, zou wel eens erg belangrijk kunnen zijn.

  • Kirsten Graumans

    @Professor P: kun je een link delen van dat onderzoek? Ben geïnteresseerd, maar kan het zo niet terugvinden.

  • info519

    er is ook geen bewijs dat het niet gebeurd...

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.