Pluimveehouderij

Achtergrond 4 reacties

Russische droom wordt werkelijkheid

Het Russische overheidsbeleid om het land zelfvoorzienend te maken voor landbouwproducten werkt. Voor pluimveevlees is men al netto-exporteur. De aandacht gaat nu uit naar kwaliteitsverbetering en productontwikkeling.

Van de vooroordelen over Rusland willen mensen die zakendoen in dat land niets weten. Ze ontkennen niet dat bureaucratie en corruptie voorkomt en dat er oplichters rondlopen. Maar met heel veel Russen is het prima zakendoen en een vergunning voor een nieuwe stal heb je sneller dan in Nederland.

Relaties zijn wel superbelangrijk in dit onmetelijk grote land. Om iets voor elkaar te krijgen is een goede band met de lokale of federale overheid onmisbaar. Relaties opbouwen weegt ook heel zwaar bij het zakendoen in dit land. Als relatiebouw uitmondt in een transactie, dan heb je met een Rus direct een vriend erbij, om samen gezellig te eten met een goed glas wodka erbij. Een Rus zal niet zomaar kwaadspreken over een buitenlandse leverancier of zijn product, zolang hij krijgt wat is afgesproken.

Veehouderijbeurs VIV-Russia

En zakendoen met buitenlanders doen Russische landbouwbedrijven volop. Dat bleek tijdens de veehouderijbeurs VIV-Russia afgelopen week nog eens. Zelf hebben de Russen weinig, of de techniek is achterhaald. Voor genetica, stalinrichting, diervoeding, broederij- en slachterijmachines, eierinpakkers, et cetera zoeken ze buitenlandse producten. Iemand vinden op de beursvloer om even Nederlands mee te praten, is dan ook snel voor elkaar.

Bedrijven als Hendrix Genetics, VDL, Foodmate, Moba of Jansen Poultry zijn allemaal present tijdens VIV-Russia in Moskou, om het contact met hun klanten te onderhouden en zaken te doen. Maar ook omdat in 2018 VIV-Europe in Utrecht op de agenda staat. Een jubileumeditie, want de eerste VIV Europe was 40 jaar geleden. Dan komen Russen massaal naar Nederland voor beursbezoek en eventueel excursies.

Tijdens VIV-Russia van 23 tot en met 25 mei was een groot aantal Nederlandse bedrijven present. De bedrijven zijn divers, van fokmateriaal tot slachterijmachines. - Foto's: Anna Pimenova
Tijdens VIV-Russia van 23 tot en met 25 mei was een groot aantal Nederlandse bedrijven present. De bedrijven zijn divers, van fokmateriaal tot slachterijmachines. - Foto's: Anna Pimenova

Sterke opmars

De Russische landbouw heeft sinds de eeuwwisseling een onvoorstelbaar sterke ontwikkeling doorgemaakt. Ten eerste de productiegroei. Voor pluimveevlees is het land inmiddels netto-exporteur. Ingewijden verwachten dat dit binnen enkele jaren ook voor varkensvlees het geval is. Voor zuivel en groente en fruit heeft het land meer tijd nodig om zichzelf te kunnen bedruipen.

De motor achter de Russische landbouw begon enige jaren geleden echter flink te sputteren. Alles zat tegen. De prijs van de belangrijkste Russische inkomstenbron, olie, kelderde. Dit zette de omvang van het nationale steunbudget voor de landbouw onder druk. De EU stelde sancties in tegen Rusland. Russische banken kwamen niet meer aan kapitaal. De devaluatie van de roebel deed de rest.

Westerse producten onbetaalbaar

Op 17 december 2014 moesten de Russen 102 roebel neertellen voor een euro. In september dat jaar was dat 39 roebel, vertelt de in Rusland woonachtige Christ van Zantvoort, verkoopdirecteur van Marel in Rusland. Door de koersval zijn westerse producten onbetaalbaar voor de Russen. Ook de koopkracht van burgers neemt sterk af.

Tijdens VIV-Russia laten standhouders en bezoekers weten dat het vertrouwen in de Russische economie voorzichtig herstelt. De koers van de roebel stabiliseert. Voor een euro betaalt men al enige maanden zo’n 60 roebel. De verwachting is dat de koopkracht van de Russische consumenten dit jaar 5% groeit.

Investeringen

Het gevolg is dat bedrijven in de landbouw weer investeren. Dat merkt ook David Hazenbroek. Hij is directeur van het bedrijf Foodmate dat machines levert voor pluimveeslachterijen. Investeringen zijn sterk ingegeven door de markt, betoogt Hazenbroek. Fastfoodketens als McDonald’s en KFC groeien hard in Rusland. De invloed van buitenlandse retailers als Metro en Auchan breidt ook snel uit. Deze bedrijven hanteren in Rusland gelijke hygiëne- en kwaliteitsstandaarden als in Europa.

Ook de producten veranderen. In plaats van hele kippen liggen nu ook filets en pootjes in de winkel. Dit vraagt andere slachtlijnapparatuur. Een andere trend is de consolidatie in de vleesverwerking, betoogt Hazenbroek.

Importsubstitutie

Geholpen door staatssteun en marktprotectie groeide de primaire landbouwproductie in Rusland als kool. Het Russische overheidsprogramma dat beoogt om in 2020 zelfvoorzienend te zijn voor landbouwproducten heeft onmiskenbaar gewerkt. Het woord importsubstitutie is een begrip in Rusland. Het staatsprogramma heeft het beste uitgewerkt in de intensieve veehouderij, waar de doelen grotendeels of geheel zijn gehaald.

Eigen broedeieren

In de pluimveehouderij is men zodoende toe aan de volgende stap. Pluimvee-integraties gaan steeds meer zelf moederdieren houden voor de productie van broedeieren, of kopen deze in Rusland. Antoon van den Berg, algemeen directeur van fokkerijorganisatie Hendrix Genetics, ziet de export van Nederlandse broedeieren naar Rusland opdrogen, de komende vijf jaar. Moederdieren en eieren broeden vraagt veel arbeid. Arbeid is in Rusland goedkoper dan in West-Europa.

Door de economische malaise in Rusland is de omvang van projecten wel regelmatig naar beneden bijgesteld, zegt productmanager Ludo Bosschaerts van Roxell, leverancier van drinkwater- en voersystemen. Niettemin verkocht Roxell vorig jaar een voersysteem voor een bedrijf met tienduizend zeugen.

Efficiency verder verhogen

Elman Nasifovich Azizov is directievoorzitter en medeaandeelhouder van pluimvee-integratie Yaroslavsky broiler met 3 miljoen vleeskuikens.
Elman Nasifovich Azizov is directievoorzitter en medeaandeelhouder van pluimvee-integratie Yaroslavsky broiler met 3 miljoen vleeskuikens.

Elman Nasifovich Azizov is directievoorzitter en medeaandeelhouder van pluimveevleesintegratie Yaroslavsky broiler. Het bedrijf heeft 3 miljoen vleeskuikens en produceert jaarlijks 58.000 ton vlees. De integratie heeft moederdieren voor de productie van Ross 308-vleeskuikens, plus een eigen slachterij en vleesverwerking.

Bij Yaroslavsky ligt de lat hoog. Het bedrijf levert aan gerenommeerde bedrijven als McDonald‘s, Cargill en retailer Metro. Voedselveiligheid weegt om die redenen zwaar. Om te voldoen aan leveringsvoorwaarden, is afgelopen jaar € 3,5 ton gestoken in röntgenapparatuur om aan de slachtlijn zelfs het kleinste botje te detecteren. Fastfoodketens willen geen botjes in hun producten. Ook in desinfectie wordt veel geïnvesteerd, allemaal bij leverancier van pluimveevleesverwerkingsmachines Marel.

Efficiency opvoeren

Azizov legt uit dat pluimveevleesproductie winstgevend is in Rusland. Niettemin dienen zij de efficiency op te voeren. De komende jaren wordt de pluimvleesproductie flink uitgebreid tot 75.000 ton op jaarbasis. Dit leidt tot betere benutting van de slachterij. De huidige slachtlijn kan twaalfduizend slachtkuikens per uur te verwerken. Om dat aantal te halen is het wel nodig de capaciteit van een aantal machines modulair uit te breiden.

Nog een reden om te groeien is simpelweg meer vraag. Elman legt uit dat hij een potentiële klant die jaarlijks tienduizend ton vlees wil afnemen nu niet kan beleveren.

Het is hard gegaan met Yaroslavsky broiler. Tien jaar terug produceerde men jaarlijks twaalfduizend ton pluimveevlees. Externe financiers uit de oliesector en overheidsbeleid gaven de productie een impuls. De rentesubsidie is alleen verstrekt voor de moederdieren en voor vleesopslag, niet voor de primaire pluimveevleesproductie. De netto rente die het bedrijf betaalt voor investeringen in die takken blijft zodoende onder de 5%.

‘Ik kan boeren in Rusland iedereen aanraden’

Marco van den Broek heeft samen met twee partners 2,5 miljoen vleeskuikens in Rusland. Hij voelt zich daar als een vis in het water.
Marco van den Broek heeft samen met twee partners 2,5 miljoen vleeskuikens in Rusland. Hij voelt zich daar als een vis in het water.

De enorme markt en productiemogelijkheden maakten Marco van den Broek ruim twintig jaar geleden al enthousiast om in Rusland te boeren. Hij heeft zijn droom waargemaakt en is nog steeds razend enthousiast over boeren in dit land: “Ik kan het iedereen aanraden.”

Samen met een aantal Russische zakenpartners heeft hij 4,4 miljoen vleeskuikens, op vier bedrijven. Met twee van die partners is hij medeaandeelhouder van twee bedrijven met samen 2,5 miljoen vleeskuikens. In 2010 is een coöperatie opgericht, waar alle vier bedrijven onder vallen. Met zijn drieën doen ze de bedrijfsvoering over de hele integratie met moederdieren, broederij, opfok, voerfabrieken en slachterij.

Bedrijfsomvang meer dan vertienvoudigd

Afgelopen decennium is de bedrijfsomvang meer dan vertienvoudigd. Van den Broek: “Het is hard gegaan. De Russische pluimveevleessector rent zichzelf voorbij”. De expansie is mede door het beleid in Moskou mogelijk gemaakt. De markt wordt beschermd en investeren wordt financieel ondersteund, verklaart Van den Broek.

De productiestijging resulteert erin dat Rusland netto-exporteur is van pluimveevlees. In de winter leidt dit dikwijls tot prijsdruk. Het aanbod is dan 10% groter dan ’s zomers, doordat er meer kuikens zijn en zwaarder wordt geslacht. Ook is na Kerst het geld op bij veel consumenten en kopen ze minder vlees. De opbrengstprijs van de kuikens ligt volgens de Nederlandse Rus doorgaans iets boven de Nederlandse; net geen euro per kilo levend gewicht, inclusief btw.

Retail bepaalt prijs

Van den Broek en zijn partners zetten het vlees voor 60% af bij retailers, 20% bij lokale grossiers en de rest wordt elders verwerkt. De retail bepaalt de prijs. Via tenders kunnen vleesproducenten inschrijven voor hoeveel zij willen leveren.

Van den Broek boert in de regio Lipetsk, 400 kilometer zuidelijk van Moskou. Over bureaucratie hoor je hem niet klagen. “De overheden zijn gemotiveerd om bouwplannen tot uitvoering te brengen.”

Sterke voorkeur voor geïntegreerde bedrijfsvorm

Dmitry Kruskop is verkoper voor het bedrijf Agrovo. Dit bedrijf vertegenwoordigt Moba (fabrikant van eiersorteer en -verpakkingsmachines) in Rusland.
Dmitry Kruskop is verkoper voor het bedrijf Agrovo. Dit bedrijf vertegenwoordigt Moba (fabrikant van eiersorteer en -verpakkingsmachines) in Rusland.

De Russische legpluimveesector is volwassen. Die indruk ontstaat tijdens het gesprek met Dmitry Kruskop, verkoper voor het bedrijf Agrovo. Agrovo vertegenwoordigt onder meer Moba, producent van eiereninpak- en verwerkingsmachines in Rusland.

De volwassenheid blijkt deels uit het feit dat de Russische legsector 105% zelfvoorzienend is. De Russen exporteren hun overtollige eieren voornamelijk naar het Midden-Oosten. De tafeleieren die men importeert komen uit Wit-Rusland. Ook technisch kunnen de bedrijven zich meten met de West-Europese pluimveebedrijven. De gemiddelde productie zit op 320 eieren per hen per jaar, betoogt Kruskop.

Niet vergelijkbaar met Nederland

De bedrijfsvorm en aanpak is echter totaal niet vergelijkbaar met de Nederlandse situatie. Ten eerste zit 99,9% van de leghennen in kooien. De Russische legbedrijven zijn daarnaast ook zoveel mogelijk geïntegreerd, en hun omvang is enorm in vergelijking met West-Europa. Bedrijven met een miljoen leghennen of meer vormen geen uitzondering. De bedrijven hebben veelal hun eigen moederdieren, doen de opfok en verkopen de eieren ook zelf. Pakstations die de eieren van meerdere bedrijven collecteren, kent Rusland niet.

Nieuwkomers zijn een uitzondering in Rusland. Afgelopen jaar is een nieuw legbedrijf gestart met een miljoen hennen, weet Kruskop. Productiegroei komt hoofdzakelijk van bedrijven die uitbreiden. Voor groei ontstaat weer ruimte. De rente zakt wat in Rusland en zit rond de 14 à 15%. De koers van de roebel lijkt stabieler te worden.

Vogelgriep

Vogelgriep is net als in Nederland de grote angstgegner van de sector. Het virus slaat regelmatig toe. Soms wordt een enkele stal geruimd, in het ergste geval een heel bedrijf. Afgelopen winter zijn een half miljoen hennen geruimd wegens vogelgriep.

De legsector is doorgaans winstgevend, uitgezonderd de zomerperiode. Dan ligt de opbrengstprijs vaak onder de kostprijs.

Laatste reacties

  • JKr

    Er gaat waarschijnlijk een wereld open voor Marianne Thieme. Hop in die KLM en op de barricade in Moskou, succes, die zien we nooit mee.........terug.

  • vandenbrand

    jkr, die sluiten ze gelijk op. over een tijdje kunnen we lekker russisch eitje eten , inclusief varkensvlees. en de nederlandse boeren in het museum bezoeken ..

  • Peerke1

    Een en al Russische Staatssteun en Import van Hollandse Know How. We gooien onze eigen Ramen in.

  • Broederijbrok

    Daar lossen ze het Fijnstof probleem gewoon op.
    Hier laten we ons stof in de ogen strooien.
    Prettig Pinksterweekend.

Of registreer je om te kunnen reageren.