Pluimveehouderij

Achtergrond 4 reacties

Strijd tegen Amerikaans kippenkartel

Vijf Amerikaanse vleeskuikenhouders voeren een rechtszaak tegen grote vleesverwerkers waaronder Tyson Foods. Een ‘kippenkartel’ zou de uitbetaling aan boeren kunstmatig laag hebben gehouden. Grote vraag is: welke kant kiest president Donald Trump?

De grootste vleeskuikenverwerkers van de Verenigde Staten spelen onder één hoedje. Dat stellen vijf pluimveehouders in een rechtszaak tegen Tyson, Purdue, Pilgrim’s Pride en Koch Foods. De aanklacht luidt: verwerkers maken stiekem afspraken over lage vergoedingen aan boeren. En de boeren, inmiddels alle vijf gestopt met hun bedrijf, zouden als ‘slaven, op de rand van bankroet’ hebben moeten werken voor het ‘kippenkartel’.

Schadevergoeding

Bovendien zouden de vier grote verwerkers de afspraak hebben nooit een pluimveehouder als leverancier te accepteren als die is vertrokken bij één van de andere. Omdat de vleesgiganten samen meer dan de helft van de $ 90 miljard grote kippenvleesmarkt domineren, zouden de afspraken het kartel – indien bewezen – flinke financiële voordelen hebben gebracht. De Amerikaanse boeren eisen een schadevergoeding.

Jaarinkomen tot $ 40.000

Op basis van regelgeving uit de Sherman Antikartel Wet vragen de vijf boeren de rechter de illegale afspraken tussen de vleesbedrijven boven water te krijgen. Met lange werkdagen van twaalf tot veertien uur haalden ze zelf een jaarinkomen tussen de twaalf- en veertigduizend dollar. “Ondertussen harken integraties als Pilgrim’s Pride en Tyson jaarlijks aan winst respectievelijk meer dan $ 1 miljard en $ 3,9 miljard binnen”, klagen de vijf.

Een kip van Tyson Food. Dit bederijf is een van de grote verwerkers die door vijf Amerikaanse pluimveehouders is aangeklaagd.  Foto: ANP
Een kip van Tyson Food. Dit bederijf is een van de grote verwerkers die door vijf Amerikaanse pluimveehouders is aangeklaagd. Foto: ANP

Onevenwichtige relatie

Het steekt de pluimveehouders dat er in hun ogen nooit sprake is geweest van een evenwichtige relatie tussen boer en integratie. De vleesverwerkers haalden de ondernemers over flink te investeren in grote stallen, meestal met huis en boerderij als onderpand. Vervolgens werd eis op eis gestapeld, aan huisvesting of naleving van milieuregels. Niet kunnen voldoen aan die wensen resulteerde steevast in lagere uitbetaling en dus in problemen met de afbetaling van de eigen schulden.

‘We gaan niet met de concurrentie overleggen hoeveel onze boeren betaald krijgen’.

Van de vier aangeklaagde integraties reageerde tot nu toe alleen Tyson officieel. “Wij willen dat onze contractboeren succesvol zijn en gaan niet met de concurrentie overleggen hoeveel onze boeren betaald krijgen”, aldus een woordvoerder. Afgelopen week werd bekend dat de Amerikaanse Autoriteit Financiële Markten wel een onderzoek is gestart naar ontoelaatbare prijspraktijken door Tyson. Het nieuws zorgde voor een tikje voor het aandeel Tyson op Wall Street.

Deze week actie van Trump

Of de rechter de zaak ontvankelijk verklaart, is afhankelijk van de opstelling van president Donald Trump. Op zijn bureau in het Witte Huis liggen de laatste wetswijzigingen die ex-minister Tom Vilsack van het landbouwministerie USDA heeft ingediend als lid van de voormalige regering Obama. Die voorstellen zijn door Trump allemaal bevroren. Deze weken bekijkt hij welke er in de prullenbak verdwijnen en welke hij zal omarmen. Eén ervan is van direct belang voor individuele pluimveehouders.

Minister Vilsack heeft geprobeerd de positie van de individuele boer te versterken. Want tot nu toe kon een Amerikaanse boer, die zich benadeeld voelt door zijn afnemer of een andere agribusiness, alleen een rechtszaak beginnen als hij kon aantonen dat het gedrag van die afnemer nadelig is voor de hele sector. Een aanpassing van de Farmer Fair Practice Rules, waarover Trump nu moet oordelen, verwijdert die extra eis. Een boer hoeft alleen aan te tonen zelf te zijn benadeeld.

Tyson zegde contract op

Dat maakt veel uit. Neem het geval Alton Terry uit Tennessee. Ook hij leverde vleeskuikens op contractbasis aan Tyson Foods. Hoe meer kilo’s, hoe hoger de uitbetaling. Maar nadat Terry zich aansloot bij de kritische Tennessee Poultry Growers Association begon Tyson zijn kippen slordiger te wegen, zo klaagde de pluimveehouder. Toen Terry een rechtszaak aanspande, zegde Tyson Foods het contract met de boer helemaal op.

Geen bewijzen

Het probleem voor Terry was niet dat hij geen bewijzen had voor de povere behandeling door Tyson. Hij stond echter machteloos, omdat hij niet in staat was te bewijzen dat het gedrag van het miljardenbedrijf nadelig was voor de hele sector. Terry verloor daarom tot in hoger beroep. En hij werd veroordeeld tot het betalen van de proceskosten van $ 27.000. De pluimveehouder ging zeven jaar geleden failliet.

‘Dit lokt een vloedgolf aan onzinnige rechtszaken uit’.

Die onevenwichtigheid ofwel oneerlijkheid, moet verdwijnen, meende minister Vilsack. Maar de koepel van kippenvleesverwerkers, de National Chicken Council (NCC), schreeuwt moord en brand. “Dit lokt een vloedgolf aan onzinnige rechtszaken uit”, klaagt NCC-woordvoerder Tom Super. Hij ontkent bovendien dat de spelregels van de integraties oneerlijk zouden zijn. “Het systeem is prestatiegericht. Het beloont boeren die investeren, het hardste werken en de gezondste kippen leveren.”

Een wetswijziging zal individuele boeren beter beschermen tegen oneerlijke behandeling, vinden landbouworganisaties in de Verenigde Staten. Foto: EPA
Een wetswijziging zal individuele boeren beter beschermen tegen oneerlijke behandeling, vinden landbouworganisaties in de Verenigde Staten. Foto: EPA

American Farm Bureau

Tegenovergestelde reactie komen van boerenorganisaties. Zippy Duvall, voorzitter van de American Farm Bureau, is zelf pluimveehouder in de staat Georgia. Deze wetswijziging “zal individuele boeren beter beschermen tegen oneerlijke behandeling”, zegt Duvall. Zijn collega van de kleinere National Farmers Union, Roger Johnson, verwacht meer transparantie in de markt dankzij het voorstel. “Zowel producenten als consumenten profiteren als er meer concurrentie is en het proces doorzichtiger wordt”, aldus Johnson.

Ogen op Trump

Opnieuw zijn dus de ogen gericht op Trump. De vastgoedtycoon is aan de macht gekomen dankzij steun van beide groepen: veel grote agribedrijven steunden Trump, maar ook veel gewone boeren, waaronder pluimveehouders. Maar hij moet een keuze maken. Staat hij dichter bij het grote bedrijfsleven? Of bij die individuele ondernemer? Voormalig pluimveehouder Terry: “Ik denk dat iedereen die voor Trump heeft gestemd, dacht: ‘Hier is iemand die op zal staan tegen de gevestigde orde’.” De teleurstelling zal groot zijn, als hij boeren deze kans misgunt.”

‘Wetswijziging noodzakelijk’

Voor de bekende Amerikaanse agri-journalist en columnist Alan Guebert staat als een paal boven water dat de wetswijziging noodzakelijk is om individuele boeren meer zeggenschap te geven. Want de huidige eis, het bewijzen van nadeel voor de gehele sector, is volgens hem in de praktijk een enorme blokkade. “Het is alsof een quarterback van een middelbare school in zijn eentje van de Dallas Cowboys wint in de Super Bowl finale. Zoiets gebeurt nooit, zolang er geen eerlijk speelveld is.”

Laatste reacties

  • el

    In het contract van de vleeskuikens houders die voor Pilgrims voeren, staat dat ze minimaal 1ronde per jaar krijgen.

  • ed12345

    Ik vrees dat Trump zal zwichten voor Monney Talks in de politiek is er helaas nog steeds ondergonds geld verkeer

  • geen boer

    inderdaad interessant om te zien wat Trump in deze gaat doen. Zoals in alles is hij volkomen onvoorspelbaar.
    Monopolisering van marktposities is zorgwekkend en mag best aandacht hebben in onze westerse maatschappijen. Vooral Angelsaksische bedrijven zullen indien mogelijk altijd op een monopolie aan pogen te werken dmv fusies en overnames.

  • kraats

    Als hij slim is, geeft hij pluimveehouders gelijk en laat toe dat de hogere kosten voor de verwerkers uiteindelijk door de eindgebruikers worden betaald.
    (Moet in Nederland ook gebeuren ...)

Of registreer je om te kunnen reageren.