Mechanisatie

Achtergrond

Waarom kiezen voor een trekker op rupsen?

Met de ontwikkelingen op het gebied van de rubber rupsbanden is het interessant de voor- en nadelen op een rijtje te zetten. Wanneer is de rupsband, soms ook wel rubber track genoemd, interessant?

Het is nog niet zo heel lang geleden, een jaar of tien, dat de rupsband vooral gebruikt werd onder zware machines. Maar ook voor trekkers tot ongeveer 150 pk kan de rups een interessante keuze zijn. Het Italiaanse Camso presenteerde in het najaar van 2019 een halftrack voor trekkers van 110 tot 165 pk. Het Canadese merk Soucy levert al enkele jaren smalle rupsen voor dezelfde vermogensklasse.

Lees verder onder de foto.

Door het grote contactoppervlak van de rups wordt het gewicht van de machine over een groter vlak verdeeld. Hierdoor is de bodemdruk minder dan bij een reguliere band. - Foto: Peter Roek
Door het grote contactoppervlak van de rups wordt het gewicht van de machine over een groter vlak verdeeld. Hierdoor is de bodemdruk minder dan bij een reguliere band. - Foto: Peter Roek

Minder druk in smalle sporen

Misschien wel het belangrijkste argument voor de aanschaf van rupsen is het verminderen van de bodemdruk. Door het grotere contactoppervlak met de grond wordt de druk van de machine beter verdeeld over de bodem. Dit betekent ook, dat de bodemdruk met een 1 meter brede trekkerband gelijk kan staan aan die van een 35 centimeter brede rupsband. Je kan dus in een veel smaller spoor rijden met rupsen.

Rupsbanden om vastrijden te voorkomen

De praktijk in Nederland kent al vele voorbeelden die deze gedachte onderstrepen. Zoals bij groenteteler Laan in Andijk. Hij kocht de eerste rupsbanden om te voorkomen dat ze vastrijden tijdens de oogst. Inmiddels hebben ze al drie trekkers op rupsen staan, onder meer tijdens het planten. Teun Laan: “Het gewicht van de trekker, als je rijdt met een freesbak en plantmachine, is erg groot. Kies je voor dubbel lucht, dan lever je in op het aantal teeltrijen. Gewone banden maken diepe sporen dus rupsbanden waren voor ons de meest logische keuze.”

Lees verder onder de foto.

Op een verantwoorde wijze omgaan met rupsbanden voorkomt onnodig hoge onderhoudskosten. Vervoer op een dieplader in plaats van rijden over de weg met rupsbanden maakt dat de banden minder snel slijten. - Foto: Koos Groenewold
Op een verantwoorde wijze omgaan met rupsbanden voorkomt onnodig hoge onderhoudskosten. Vervoer op een dieplader in plaats van rijden over de weg met rupsbanden maakt dat de banden minder snel slijten. - Foto: Koos Groenewold

Er treedt bij trekkerbanden een soort ‘kneedeffect’ op; dit zien we bij de rupsbanden niet

Volgens Theo Heijboer van biologisch landbouwbedrijf Erf is er nog iets dat opvalt aan het rijden met rupsen. “Als je met trekkerbanden over het perceel gaat, dan is er niet alleen de druk recht naar beneden. Ook aan de randen van het bandenspoor is iets veranderd. Er treedt een soort ‘kneedeffect’ op. Dit zien we bij de rupsbanden niet. Dat verschil in insporing zie je in sommige gewassen later ook nog heel duidelijk terug. Daar zit al veel winst.”

Lees verder onder de foto.

Erf bv kiest voor tracks vanwege minder bodemdruk op een smal spoor. Ze rijden inmiddels bijna tien jaar met de Soucy-tracks en zien er veel voordelen in ten opzichte van gewone trekkerbanden. - Foto: Erf bv
Erf bv kiest voor tracks vanwege minder bodemdruk op een smal spoor. Ze rijden inmiddels bijna tien jaar met de Soucy-tracks en zien er veel voordelen in ten opzichte van gewone trekkerbanden. - Foto: Erf bv

Asfalt is een rubbervreter

Kies je voor het rijden met rubber rupsbanden, dan is het goed om te weten hoe je ermee omgaat. Een tip van Teun Laan: “Wil je besparen op onderhoudskosten, rij dan niet te veel met de rupsen op het asfalt. Zeker op lange afstanden en bij warm weer vliegt het rubber je bij wijze van spreken om de oren.”

Fredo Vlaming, importeur van het Canadese rupsbandenmerk Soucy, bevestigt dat asfalt en rupsbanden een slechte combinatie zijn. “Door warmte slijten rupsen sneller en asfalt houdt warmte vast. Op landbouwgrond heb je daar geen last van.”

Rupsbanden opbouwen kan € 55.000 à € 60.000 kosten

Bij veelvuldig rijden over de weg kan je daardoor rupsen in 1.000 uur afrijden. Ook Heijboer heeft deze ervaring met rupsbanden op de weg. “Als je met zware machines veel over de weg rijdt, dan slijt je de rupsen aanzienlijk sneller dan wanneer je ze vooral op het land rijdt. Bij lange afstanden over de weg zetten we ze daarom liever op de dieplader. Anders kan je ze na een jaar weer vervangen.”

Dat laatste zou zonde zijn, want een set van deze rupsbanden opbouwen kost ongeveer tussen € 55.000 en € 60.000. Het vervangen van 30 centimeter brede losse rubber rupsen kost ongeveer € 4.000 per stuk. Dat is € 16.000 voor de hele trekker.

Compromis tussen snelheid en wendbaarheid

Rij je met vier rupsbanden, dan win je fors op stabiliteit, maar lever je in op snelheid en wendbaarheid. Volgens Laan is dat iets waar je vooral in het begin aan moet wennen, maar het stoort niet.

Het snelheidsverlies komt doordat de aandrijfwielen waarop de tracks lopen, een kleinere diameter hebben dan de gewone. Een trekker die normaal 50 kilometer per uur haalt, rijdt op rupsen eerder 20 tot 30 kilometer per uur.

Lees verder onder de foto.

Rijden op vier rupsen maakt de trekker minder wendbaar. Sturen gaat zwaar en kan alleen wanneer je rijdt. - Foto: Mark Pasveer
Rijden op vier rupsen maakt de trekker minder wendbaar. Sturen gaat zwaar en kan alleen wanneer je rijdt. - Foto: Mark Pasveer

Draaien en wendbaarheid

Een ander punt van aandacht van het rijden op vier rupsen is de wendbaarheid. Niet alleen vergroot de draaicirkel bij het rijden op tracks. Door het grote contactvlak met de grond is sturen eigenlijk alleen maar mogelijk als je rijdt, maar ook dit gaat zwaar. Dit maakt dat voorassen meer te lijden hebben en dat bijvoorbeeld stuurkogels vaker aan vervanging toe zijn.

Lees verder onder de foto.

De Camso-‘halftrack-rups’ voor trekkers van 110 tot 165 pk maakt dat de maximale rijsnelheid blijft behouden. - Foto: Mark Pasveer
De Camso-‘halftrack-rups’ voor trekkers van 110 tot 165 pk maakt dat de maximale rijsnelheid blijft behouden. - Foto: Mark Pasveer

Geen vier, maar twee rupsen

De CTS Halftrack van het merk Camso (Camso is onderdeel van Michelin) brengt daarin volgens de fabrikant verbetering. De term ‘halftrack’ of halfrups betekent in dit geval dat de voorwielen van de trekker gewoon blijven zoals het nu is, en dat enkel de achterwielen worden vervangen door rupswielen. Het ombouwsysteem voor trekkers met 110-165 pk heeft een mechaniek (soort versnelling) in de rupsbanden gebouwd waardoor de gangbare rijsnelheid intact blijft.

Volgens Heijboer, die de nieuwe Camso’s mocht testen, rijdt een trekker op dit nieuwe systeem aanzienlijk sneller dan op andere rupsbanden.

Als tweede voordeel van dit systeem noemt hij dat je de trekker niet op vier rupsen hoeft te zetten. Dit maakt de trekker ook weer wendbaarder dan wanneer je de trekker op vier rupsen hebt lopen. Richtprijs van deze Camso rupsen is € 34.000.

VF-band een alternatief

Een band met VF-technologie (VF wil zeggen: very high flexion) is een interessant alternatief als je zoekt naar manieren om bodemverdichting te verminderen. De VF-banden met flexibele zijwanden kunnen veel verder doorbuigen dan klassieke banden.
Deze flexibele band kan hierdoor bij een lagere spanning, het liefst 1 bar of minder, dezelfde belasting aan. Bij dezelfde bandenspanning is tot 40% meer belasting mogelijk ten opzichte van reguliere banden.
De band heeft een groter contactoppervlak en dat geeft minder bodemverdichting. Daarnaast behoud je de snelheid en wendbaarheid waar je met rupsen op inlevert. Door het grotere contactoppervlak hebben deze banden ook een betere tractie. Zo is er ook onder mindere weersomstandigheden langer mee door te werken.

De voor- en nadelen van rubber rupsbanden op een rij:


PLUS:
• vermindering van bodemverdichting
• smalle spoorbreedte met groot contactoppervlak
• meer stabiliteit

MIN:
• met rijden op asfalt aanzienlijk meer slijtage
• hogere prijs
• minder snel en wendbaar

Of registreer je om te kunnen reageren.