Mechanisatie

Achtergrond 1 reactie

Grimme EVO 290-verstekrooier: voorserie met potentie

Het driewielige onderstel en de 9 ton grote bunker zijn echte evoluties. Evoluties die nog niet altijd voldoende praktijkgeschikt zijn, zo blijkt uit de werktuigtest. Waarom precies, doen we uit de doeken en we vertellen ook welke kinderziektes Grimme opgelost zegt te hebben.

Op de vorige Agritechnica was de tweerijige getrokken EVO 290-verstekrooier een echte ‘Hingucker’ als primeur op de Grimme-stand met z’n nieuwe en moderne design. Een van de 50 voorserie-machines konden we tijdens de vorige oogst aan de tand voelen. Vanaf deze herfst gaan ook de eerste Nederlandse gebruikers aan de slag met hun nieuwe EVO 290.

Lees verder onder de getoonde foto‘s.

De testlocatie. - Foto's: Sönke Schulz, Stefan Tovornik
De testlocatie. - Foto's: Sönke Schulz, Stefan Tovornik

Plus en min

Het aankoppelen aan de door ons gebruikte Fendt 724 Vario gaat met een K80-kogelkop en een korte dissel. Hydraulisch doe je dat met drie LS-slangen en een extra dubbelwerkend ventiel voor de steunpoot. De instelbare steun voor de hydrauliekslangen op onze voorserie-machine vonden we nog niet helemaal uitgerijpt, maar dat is ondertussen opgelost. Dat geldt volgens Grimme ook voor de koppelas die na 100 hectare al flink gesleten was, doordat we ondanks de aanwezigheid van vetnippels, gewoon geen vet in de koppelingen kregen.

Die koppelas leidt vanaf de 1.000 toeren aftakas naar een tandwielkast die het mogelijk maakt om de aftakas met slechts 700 toeren te laten draaien om de hydrauliek en de zeefbanden van de rooier aan de gang te houden. Mocht het toerental te ver zakken, dan verschijnt er een waarschuwing op de Isobus-terminal, heel mooi.

De gestuurde dissel is lekker kort, maar de steunen voor de slangen en de koppelas mogen beter.
De gestuurde dissel is lekker kort, maar de steunen voor de slangen en de koppelas mogen beter.

Ontoegankelijke smeernippels

Qua opname is er ook nog wel het nodige te verbeteren wat ons betreft. De kleinigheidjes zoals ontoegankelijke smeernippels en de onnauwkeurigheid van de beide diabolo’s nemen we niet zo nauw, maar er is ook andere kritiek. Zo staan de diabolo’s vanwege de bouwwijze niet gelijkmatig onder druk. We wijten dit aan de ophanging, de optionele (€ 1.735) hydraulische diepteregeling en de rugontlasting. Tijdens het rooien bewoog de rechter diabolo telkens op-en-neer terwijl de linker netjes de rug bleef volgen. Helaas zorgt juist een sensor op die rechter diabolo voor de rugvolging en dat leidde tot diverse foutmeldingen. Ondanks een stuurautomaat op de trekker. Bovendien wordt de bewegingsvrijheid van de diabolo’s beperkt door een afstrijker op de naastgelegen loofschijven. Ons aanvankelijke vermoeden dat de verschillend opgehangen diabolo’s (mede) de oorzaak waren van de problemen, konden we niet bevestigd krijgen. Voor dit seizoen heeft Grimme nieuwe hydrauliekcilinders gemonteerd die voor verbetering moeten zorgen en de fabrikant heeft de ophanging van de diabolo’s herzien. Voor seizoen 2020 staat een nieuwe opname gepland. De hydraulische diepteregeling is dan ook aan weerszijden apart mogelijk.

De opname op de voorseriemachine kampte nog met de nodige problemen die Grimme ondertussen onderhanden genomen heeft.
De opname op de voorseriemachine kampte nog met de nodige problemen die Grimme ondertussen onderhanden genomen heeft.

Veelzijdige VarioDrive

Het standaard roestvast staal en de hoge dwarsbalk voor het stabiliseren van de beide zijden van het reinigingstraject bevielen ons goed. Dat geldt ook voor de optionele traploze aandrijving van de eerste en tweede zeefband genaamd VarioDrive (€ 4.890 meerprijs). Daarmee stel je de snelheid van de zeefbanden onafhankelijk knolvriendelijk en efficiënt in, en je kunt ze er ook mee terug laten draaien. Je kunt er soms ook opeenhopingen van loofresten in de opname mee oplossen, super. Pas wel op bij het terugdraaien van de tweede band dat je de eerste niet beschadigt. De snelheid van de loofdoorvalmat kun je niet onafhankelijk van de tweede zeefband regelen, maar dat hebben we ook niet gemist tijdens de test. Dat geldt wel voor een automatische snelheidsregeling van de beide zeefbanden gekoppeld aan de rijsnelheid van de trekker. Die is echter op komst.

Loofafstrijkkam

De hydraulische instelling van de in totaal 7 loofafstrijkkammen in 2 groepen heeft een meerprijs van de € 2.295, maar is zeker aan te raden. Dat geldt ook voor de eerste loofafstrijkrol met hydraulische aandrijving (€ 605). De plek om de ongebruikte koppelassen aan de linkerzijde hiervan op te bergen is praktisch. Wel is het een nadeel dat je de tweede stang pas aan kunt brengen na het loshalen van de lagerschaal in het loofkanaal, omdat de loofafstrijkkam het inbrengen belemmert.

Wat reiniging en scheiding aangaat is de EVO 290 wat ons betreft echt een evolutie en dat is tegelijkertijd ook zijn grote troef.
Wat reiniging en scheiding aangaat is de EVO 290 wat ons betreft echt een evolutie en dat is tegelijkertijd ook zijn grote troef.

Reinigingstraject grootste troef

De grote troef van de EVO 290 is toch wel het reinigings- en scheidingstraject. Na de tweede zeefband volgt een 2,47 bij 1,5 meter grote egelband die de knollen naar achteren toe naar de drievoudige afstrijkrollen voert. De lengte van de egelband met standaard een H-profiel zorgt voor een afdoende reiniging. Maar het moet gezegd worden dat 2018 een droog jaar was. Loof en grond vallen aan de achterzijde van de rooier. Optioneel is er een zijdelingse afvoerband leverbaar. Erg enthousiast zijn we over de hydraulische verstelmogelijkheden van de drievoudige afstrijkrollen. Die kun je een goede 23 centimeter naar voren of naar achteren verplaatsen om de agressiviteit aan te passen (meerprijs € 1.645). Tezamen met de automatische en handige hoekverstelling van de beide egelbanden à € 1.935 kun je kluiten en stenen netjes afzonderen, super!

Het is wel lastig om het geheel te reinigen en om onderhoud te plegen. Vooral de kleppen aan de rechterzijde zijn lastig. Die zijn uit dunne staalplaat en je kunt ze deels zo uit de sluiting trekken. De sloten nemen vuil en stof op en zijn dan lastig te openen en bovendien is het lastig om de inbussleutel door de naad tussen de twee kleppen te steken om de sloten te openen. Bij een nieuwe machine is dat geen probleem, maar dat is het wel zodra de kleppen zich gezet hebben.

Doorkleppen

En om nog maar even bij de kleppen te blijven: vooral de kleppen naast het eerste deel van de reiniging hebben het zodanig te verduren van grond en loof dat ze naar buiten worden gedrukt en uit de sloten springen. Met een doek aan de binnenzijde los je dit vast zo op. Als het waait is het overigens oppassen geblazen met die grote klep die door de wind hard dicht kan slaan. Om beter bij de zeefbanden te komen zou een ladder bovendien erg handig zijn. En we kleppen nog even door: zo is de klep met daarachter een koppelas die je om de 50 uur moet smeren enkel bereikbaar als je de bouten van de optionele stenenopvangbak losdraait. Deze wordt in Nederland echter maar weinig verkocht.

Al met al kent het hele reinigingstraject maar weinig minpunten en Grimme wil de punten waar zich bijvoorbeeld loof ophoopt aanpakken, of heeft dat ondertussen al gedaan. Op de hydraulische hoogteverstelling van de loofafstrijkkammen die € 2.295 extra kost, moet je niet besparen. De afvalband loopt in rijrichting naast de leestafelband. De lengte en breedte van de leestafel maken efficiënt werken mogelijk.

Het is lastig om de inbussleutel door de naad tussen de twee kleppen te steken om de sloten te openen.
Het is lastig om de inbussleutel door de naad tussen de twee kleppen te steken om de sloten te openen.

Leestafel kan beter

Wat ons betreft kan ook de leestafel nog wat verbeteringen gebruiken. Zo is het platform vrij hoog, 1,18 meter aan de voorzijde en 1,08 meter aan de achterzijde, en dat betekent dat je al snel een opstapje nodig hebt. Ook als je vrij lang bent. Anderzijds zou een wat hoger platform weer meer ruimte geven voor de stenenvanger. De opening naast de leestafel om verontreinigingen in te werpen is rechts onhandig langwerpig en is links juist gevoelig voor verstoppingen. Grimme wil de rechter opening helemaal veranderen. Op de 90 centimeter brede leesband kun je ook vanaf één zijde werken, maar anderzijds beperkt de breedte ook de capaciteit van de rooier, omdat de knollen al snel meerlaags op de band belanden. Je kunt met maximaal zes personen op het platform staan.

De bunkervulband met standaard ultrasoonsensor geeft een valhoogte van 90 centimeter, hoewel het telescoopmechanisme erg doordacht geconstrueerd is. Tijdens de test hadden we wel wat elektronische problemen, waarbij gelijktijdig de automatische bunkervulling, de disselbesturing en de hellingcorrectie uitvielen.

De opening naast de leestafel om verontreinigingen in te werpen is rechts onhandig langwerpig en is links juist gevoelig voor verstoppingen.
De opening naast de leestafel om verontreinigingen in te werpen is rechts onhandig langwerpig en is links juist gevoelig voor verstoppingen.

9 ton laadt je wel

De 9 ton grote bunker is een van de letterlijk grootste doorontwikkelingen aan de EVO 290. We maten een inhoud van 8,8 ton met het ras Gala (gemiddelde hoeveelheid zetmeel) en eerder al 9,2 ton met het ras Hansa. Niets gelogen dus over de bunkerinhoud. De voorzichtige hoogteverstelling en de prima afgestemde eindaanslagen in de hefcilinders bevielen ons prima. Dat geldt ook voor de mogelijkheid om tijdens het lossen verschillende functies tegelijkertijd te bedienen. Zoals het beweegbare bunkerkopstuk (€ 3.805) en de bunkerhoogte. Het lossen duurt zo’n 30 seconden en dat is aangenaam kort. De optionele valbreker kost € 2.300. Deze moet je echter onhandig en bovendien met z’n tweeën ombouwen van transport- naar werkstand. Bij het lossen viel op dat de eerste knollen op het frame van de valbreker vallen en dat geeft beschadiging. En opgelet: met ingeklapte valbreker is de rooier met 4,18 meter te hoog voor op de openbare weg.

Minpunten zijn er voor de constructie voor het in- en uitklappen van de bunker. Bij het inklappen bewegen 2 stalen platen van het voorste gedeelte lineair naar onderen en dat gaat zwaarder naarmate zich steeds meer vuil ophoopt. Hierdoor brak een bout uiteindelijk af. Ondertussen heeft Grimme dit probleem opgelost.

Bij het inklappen van de bunker bewegen 2 stalen platen lastiger naarmate zich daar steeds meer vuil ophoopt. Het laatste stukje moet in meerdere pogingen.
Bij het inklappen van de bunker bewegen 2 stalen platen lastiger naarmate zich daar steeds meer vuil ophoopt. Het laatste stukje moet in meerdere pogingen.

Onderstel

Het onderstel was voorzien van de grootst mogelijke banden: linksvoor 710/50 R30.5, linksachter 850/50 R30.5 en rechts 1000/50 R25. Dit kost € 7.840 extra en is dat is zeker ook in natte jaren een goede keuze. De transportbreedte bedraagt 3,28 meter. De grote banden beperken de stuuruitslag tot circa 10°, maar ook daarmee zet je de 11,84 meter lange rooier op de brede (Duitse) kopakkers (>18 meter) netjes om. Al met al is het rijgedrag met geheven opname prima en ook met een volle bunker en de dissel in verstek is de rooier stabiel. Alleen de hellingcorrectie mag wat dynamischer reageren.

Deinende opname

Vanaf 3,5 kilometer per uur begon de rooier te deinen en dat heeft nogal invloed op de rooidiepte. Dat kwam door de digitale waterpas die op onze testmachine aan de voorzijde naast de reiniging zat, en niet achteraan op de as. Grimme geeft aan dat dit probleem ondertussen met een gewijzigde aansturing van de hellingcorrectiecilinder en een herziene opname op de machines van seizoen 2019 opgelost moet zijn.

Qua bediening hadden we de beschikking over een CCI 1200-terminal (€ 2.045), een Isobus-joystick (€ 1.005) en een GBX 870-bedieningskast. Met de joystick kun je erg aangenaam werken. Dat geldt ook voor de bedieningskast aan de linkerzijde voor het lossen. De bediening via de CCI 1200-terminal gaat eenvoudig en begrijpelijk, zeker voor minder ervaren chauffeurs. Ben je meer ervaren, dan mis je in ieder geval een draaiknop die je ook op gevoel kunt bedienen. Een nieuwe joystickbediening moet uitkomst bieden. Voor een knappe € 5.730 krijg je vijf camera’s en het Visual Protect-systeem om storingen te herkennen, maar wat ons betreft zijn de cameraposities voor verbetering vatbaar.

De rooier zelf is leverbaar vanaf € 193.000, maar in de uitvoering zoals door ons getest moet je zegge en schrijve € 239.475 neertellen en dat is een flinke investering. Voor dat geld mag je verwachten dat Grimme (ondertussen) de kinderziektes en het deinen van de opname, dat toch ook al bekend was van de voorgaande SE-serie, helemaal heeft opgelost.

Karl Wilhelm Kliem.
Karl Wilhelm Kliem.

KARL-WILHELM KLIEM, KARBEN (Duitsland)

Nederlandse gebruikers met ervaring met de EVO 290 zijn er nog niet en daarom bij uitzondering de ervaringen van twee Duitse gebruikers. Karl Wilhelm Kliem is vooral onder de indruk van het onderstel en de grote bunker. Hij rooit 65 hectare consumptieaardappelen op löss- en leemachtige grond. “Ik ben erg enthousiast over het reinigings- en scheidingsvermogen van de rooier.” Wel ziet hij rechts naast de leestafel graag een andere inwerpschacht. De hoogte van de leestafel vindt hij geen probleem, maar de valhoogte wel. Het deinen van de machine is iets dat hem stoort en hij had graag gezien dat de rooier wat korter kan draaien op de kopakker. “De aankoop van de rooier betreur ik echter geenszins.”

Matthias Timm van familiebedrijf Georg-Wilhelm Timm.
Matthias Timm van familiebedrijf Georg-Wilhelm Timm.

MATTHIAS TIMM, UELZEN (Duitsland)

Na zo’n 150 hectare gerooid te hebben met de EVO 290 zegt Matthias Timm van familiebedrijf Georg-Wilhelm Timm: “Pas na de montage van een tweede steunwiel van de Terra-Control-opname nam het deinen af. Verder kunnen verschillende rollen en assen af fabriek niet vrij draaien. Ook ondervonden we problemen met de beplating, de bunker en de hellingcorrectie. De lange leestafel bevalt ons erg goed, maar de inwerpschachten zijn niet praktisch vormgegeven. En op de CCI 1200-terminal mis ik een draaiknop die ik op de tast kan bedienen. Al deze kinderziektes ten spijt, liep de rooier aan het einde van het seizoen dankzij de goede service gewoon goed. De reiniging, de afscheiding, en het stabiele rijgedrag van de machine vind ik super.”

Lees meer over deze test in het digitale TREKKER-magazine van 27-08-2019, waaronder het testoordeel

Medeauteur: Sönke Schulz

Eén reactie

  • stickie

    Die rooimachines worden ook steeds goedkoper.......

Of registreer je om te kunnen reageren.