Mechanisatie

Achtergrond 8 reacties

Schoon harken met snelle zelfrijder

De Nederlandse fabrikant Ploeger in Roosendaal (N.-Br.) komt met wat nieuws: een zelfrijdende bandhark. Boerderij zag ’m aan het werk in Brabant. Een indruk.

In de machinefabriek in Roosendaal waar Ploeger zelfrijdende groenteoogstmachines, aardappelrooiers en mestmachines bouwt, wordt ook gewerkt aan een zelfrijdende bandhark. Ploeger test sinds dit voorjaar een in Nederland, een machine in Denemarken en een derde zelfrijder stak de oceaan over naar Amerika. Deze nieuwe machine is speciaal ontwikkeld voor de grasoogst in West-Europa, specifiek voor wie belang hecht aan een laag gehalte ruwe as in de graskuil.

Technische gegevens

Het zwaden gaat met 19 kilometer per uur en ruim 11 meter werkbreedte erg vlot. In een dunne zomersnede draait de machine zomaar 30 meter gras naar elkaar. In een heel dikke snede maakt de machine eventueel twee zwaden van minimaal 6 meter. - Foto’s: Bob Karsten
Het zwaden gaat met 19 kilometer per uur en ruim 11 meter werkbreedte erg vlot. In een dunne zomersnede draait de machine zomaar 30 meter gras naar elkaar. In een heel dikke snede maakt de machine eventueel twee zwaden van minimaal 6 meter. - Foto’s: Bob Karsten

Merk & type: Ploeger CM4240

Motor: FPT N67-motor met 260 pk.

Aandrijving: Hydrostatisch met vierwielaandrijving. 2 bereiken: 40 km/u op de weg en 25 km/u in het land.

Banden: Voorop VF 750/60 R30.5 en achterop 650/60 R26.5. Beide mogen op 0.8 bar staan.

Bandhark: Twee elementen van 5 meter breed. Daarmee kan de machine het gras naar links, rechts, weerzijden of in het midden lossen. In het missen is dan een zwadbreedte mogelijk van 80 tot 150 centimeter. Afhankelijk van dikte van de snede gras werkt de machine minimaal 6 meter bij elkaar, en maximaal 11,5 meter. In een dunne zomersnede eventueel meer dan 30 meter.

Capaciteit: Sterk afhankelijk van gewas en perceel. 19 km/u in de zomersnede is geen probleem. Naar schatting is 10 tot15 hectare per uur haalbaar.

Invouwen: Dat duurt zo’n 40 seconden. De machine is dan 3 meter breed.

Prijs: Nog niet bekend.

Minder verontreiniging in kuil

Het werkingsprincipe van de bandhark is fors anders dan die van een normale rotorhark. De bandhark is in feite een brede pick-up. De bandhark pakt gras op en gooit het in het zwad weer neer. Een rotorhark veegt het gras over de zoden en drukt dit in een zwad.

Onder goede omstandigheden lukt het met een rotorhark om nauwelijks grond mee te vegen in het zwad, maar op percelen die vochtig zijn, ongelijk zijn door sporen of molshopen, waar koeien hebben gelopen of waar de mest nog op ligt, schuilt het risico om met een rotorhark vervuiling mee het zwad in te harken. In die situaties kan een bandhark een verschil leveren, en schoner harken.
Ploeger is ervan overtuigd dat de machine zichzelf kan terugverdienen door een lager ruw-asgehalte in de kuil te brengen, wat minder verdringing van voeropname geeft en daardoor leidt tot een hogere melkproductie per kilo voer. Dat laatste moet volgens Ploeger een hoger loonwerkerstarief voor de zelfrijder ten opzichte van een rotorhark kunnen compenseren. Ploeger analyseert dit jaar met de loonwerker en veehouders de kuilmonsters, van waar de testmachine heeft gewerkt.

Hoeken leeg

Voor de kritische harker is de zelfrijder een genot. Met speels gemak laat je namelijk afvoerbanden het gras naar links of rechts slingeren. Met knoppen op de Claas-rijhendel kies je snel voor middenafleg of verander je een band van draairichting. Door diezelfde rijhendel naar voor of achter te bewegen, laat je de achterwielgestuurde machine snel remmen of accelereren. En je zit met de neus bovenop het werk. Dit alles maakt dat je, na enig oefenen, ook een klein perceeltje snel even keurig op het zwad legt. Op lange einden duw je de hendel voorwaarts en hark je met een rijsnelheid van 19 kilometer per uur. Naar schatting is een capaciteit van 10 tot 15 hectare per uur goed haalbaar.

Je kunt de afvoerbanden stilzetten als je met de machine een hoek van het perceel induikt. Die afvoerband dient dan als buffer. Stukje terugrijden, de band leegdraaien, en dan is ook de hoek volledig leeggeharkt zonder daar een dikke dijk te verzamelen.


  • Dit is de draagconstructie van de twee 5 meter brede elementen. Middels het parallellogram schuift zo’n bandhark naar binnen of naar buiten (voor middenafleg). De ophanging is tevens voorzien van drukontlasting. De bandharken glijden op tien vrijdraaiende schotels over de graszode.

    Dit is de draagconstructie van de twee 5 meter brede elementen. Middels het parallellogram schuift zo’n bandhark naar binnen of naar buiten (voor middenafleg). De ophanging is tevens voorzien van drukontlasting. De bandharken glijden op tien vrijdraaiende schotels over de graszode.

  • De tanden zijn slepend gemonteerd. Dit voorkomt het naar binnen scheppen van een molshoop of mest. Hierdoor is geen curvebaan nodig.

    De tanden zijn slepend gemonteerd. Dit voorkomt het naar binnen scheppen van een molshoop of mest. Hierdoor is geen curvebaan nodig.

  • De achteras verschuift een halve meter. Op de weg schuift de as naar achter. Een lange wielbasis betekent een beter rijcomfort. Op het land schuift de as naar voren. Dan dient de motor als contragewicht en maakt de machine een krappere bocht.

    De achteras verschuift een halve meter. Op de weg schuift de as naar achter. Een lange wielbasis betekent een beter rijcomfort. Op het land schuift de as naar voren. Dan dient de motor als contragewicht en maakt de machine een krappere bocht.

Altijd een volle pick-up

Het is een eigenschap van de bandhark dat deze de zwaden niet in elkaar drukt, zoals een rotorhark dat doet. De zwaden liggen luchtig. De hakselaar slikt geen proppen naar binnen, maar vreet een geleidelijke gewasstroom. Dat, in combinatie met het feit dat de bandhark altijd een pick-upvullend zwad maakt, vergroot de hakselcapaciteit behoorlijk. De zelfrijder-zwader legt namelijk bij een dikke snede gras minimaal 6 meter bijeen, en bij een dunne zomersnede draait deze zomaar 30 meter bij elkaar.

Onder licentie

Ploeger heeft een licentieovereenkomst om wereldwijd de Oostenrijkse Reiter-bandhark onder eigen merknaam te verkopen, maar bouwt de bandhark zelf. Anders dan Reiter bouwt Ploeger het element 1 meter breder (5 meter), voegt een extra gewasrol toe en kan je met de draaisnelheid van de band en pick-up spelen in de cabine.

Bijzonder aan de Reiter-bouwwijze is dat een aangedreven doorgeefrotor boven de pick-up hangt die het korte gras op de band slingert. De tanden zijn opmerkelijk genoeg slepend gemonteerd, zodat deze zo min mogelijk vuil optillen. Hierdoor is geen curvebaan nodig. De twee 5 meter brede elementen zijn iets flexibel en daardoor bodemvolgend.

Schuivende achteras

De ontwerpers hebben zich flink uitgeleefd op de constructie. De gewichtsverdeling was de uitdaging. De bandhark glijdt op tien draaiende schotels en hangt in parallellogrammen met drukontlasting. Op transport vouwen de twee elementen zich langs de motorkap op. Bijzonder is dat de achteras ruim een halve meter verschuift. Op de weg heeft de machine een lange wielbasis, voor het rijcomfort. In het land schuift de as automatisch naar voren. Dan ligt het motorblok achter de achteras en dient deze als contragewicht voor de bandhark. Zo draait de machine korter. De VF-banden mogen op 0,8 bar staan.

Eindoordeel

Op transport is de Ploeger-zelfrijder 3 meter breed en rijdt hydrostatisch maximaal 40 kilometer per uur. Opvouwen duurt grofweg 40 seconden.
Op transport is de Ploeger-zelfrijder 3 meter breed en rijdt hydrostatisch maximaal 40 kilometer per uur. Opvouwen duurt grofweg 40 seconden.

Plus

+ Harkt nauwelijks grond, zand of mest mee.

+ Rijdt niet over het gras.

+ Goed zicht op het werk.

+ Zeer flexibel in werkbreedte.

+ Kan hoeken volledig leegharken.

Min

- Hogere exploitatiekosten dan een rotorhark.

Nog geen prijs bekend

Ploeger zegt in november een verkoopprijs te hebben berekend voor dit ultieme harkapparaat. De machine biedt dan wel veel voordelen voor de chauffeur en veehouder, een loonwerker moet de machine wel rond kunnen rekenen. Dat betekent veel hectares maken en de klant overtuigen dat de machine meerwaarde biedt, en een hoger tarief durven rekenen dan voor een rotorhark. De loonwerker profiteert dan van het feit dat hij iets langer door kan harken tijdens de dauw, de hakselcapaciteit groeit vanwege optimaal gevulde zwaden en – met een beetje geluk – nieuwe klanten kan verwelkomen.

Met de gegevens die Ploeger nu heeft, schat de fabrikant zelf in dat de machine interessant wordt voor wie jaarlijks meer dan 1.500 hectare harkt. Wie liever geld in de knip wil houden, kan iets van het grote werkplezier inleveren en straks ook kiezen voor een getrokken Ploeger-bandhark.

Alternatieven

De Oxbo-groep, waar Ploeger onderdeel van is, bouwt ook (zelfrijdende) bandharken. Die worden verkocht in de VS, vooral in de luzerne. In 2013 is zo’n machine getest in Friesland. Zonder groot succes. De Amerikaanse bandhark zonder middenafleg-optie bleek niet geschikt voor een dikke snede gras, met slippende afvoerbanden tot gevolg. Ook pakte de machine het korte, suikerrijke gras moeizaam op. Diezelfde machine is later verkocht in Litouwen, waar deze wel goed werkt. Daarom blijft naast het Reiter-principe ook de eigen Oxbo-bandhark in het programma.

Laatste reacties

  • miniatuur

    loonbedrijf Peters haps heeft de machine toch in gebruik om te testen?

  • ja

  • H93

    Bob, Ploeger is niet onderdeel van de Oxbo-groep maar de Ploeger Oxbo group. Beide zijn gefuseerd in 2011.

    Ben benieuwd! Sjiek machientje. We zullen hem in Hannover wel kunnen aanschouwen. Ploeger timmert zo wel hard aan de weg! Slimme zet om een breder productgamma aan te gaan bieden. Wellicht later deze machine ook met maaiers er aan als concurrent van de Big M ?

  • blaksmark

    Mooie machine maar wat weegt ie?

  • Mtstermors1

    Wat weegt grote 4 element hark met trekker dan. Denk dat mekaar niet veel doet.

  • stickie

    @H93 Dat was ook het eerste wat in mij op kwam toen ik deze machine zag.
    Kan goede zet zijn even goede maaiers ontwikkelen of inkopen Krone heeft nu als enige een zelf rijdende maaier dus kan interessant zijn en altijd goed beetje concurrentie.

  • Vhouder

    stickie claas cougar al gezien kan krone niet aan tippen

  • stickie

    @Vhouder, ja maar dat was geen succes en word ook al paar jaar niet meer gebouwd

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.