Mechanisatie

Achtergrond 2 reacties

Lease trekker: van bezit naar gebruik

Trekkers kopen middels een financial leaseconstructie is heel gewoon. Operational lease – zoals dat doodnormaal is in de autowereld – is de volgende stap. Dat weten experts zeker. De intrede gaat echter niet zo snel. Dat komt door gebrek aan ervaring, moeilijk te voorspellen restwaardes en het conservatieve karakter binnen de landbouw.

Iets om over na te denken bij aanschaf van een nieuwe trekker: operational lease. Langzaamaan worden er namelijk meer trekkers verkocht via zo’n leaseconstructie. Alle grote leasemaatschappijen zeggen deze groeiende vraag te merken. Zij zijn er ook heilig van overtuigd dat operational lease in de toekomst doorbreekt in de landbouwmechanisatie. Dat is zeker.

Lastige opgaaf

Momenteel komt het nog maar met mondjesmaat voor. Het gaat nu vrijwel altijd om een bancaire financiering of financial lease. Maar Ronnie van Berkel, accountmanager bij AGCO Finance, verwacht dat over grofweg 5 jaar, 10 tot 15% van de leasecontracten operational lease zijn. Logisch, dat trekkerfabrikanten en leasemaatschappijen druk zijn met het optuigen van een werkend en (bijna) gestandaardiseerd concept. Dat opzetten van operational leaseconstructies blijkt echter nog een lastige opgaaf.

Niet op balans

Financial lease kennen we: je sluit een leasecontract af, de trekker komt op de balans en het leaseobject wordt in afgesproken termijnen afbetaald. Ook wordt er rente betaald over het geleende bedrag waarmee de trekker wordt gefinancierd. Na afloop van het leasecontract, als de lening volledig is afbetaalt, blijft de trekker. Vergelijk het even met het kopen van een woonhuis met behulp van een hypotheek.

Geen dure trekker op de balans

Een dure trekker, gekocht via operational lease, verschijnt niet op de balans. Dat kan een voordeel zijn. Je brengt huurkosten ten laste van de winst. Bij financial lease kun je dan weer afschrijvings- en rentekosten aftrekken.
Onthoud wel, dat je geen aanspraak hebt op subsidies zoals Mia/Vamil of investeringsaftrek, omdat je juridisch gezien geen eigenaar bent. Fiscaal gezien kan het interessant zijn – als je tegen een investeringsplafond loopt voor dát jaar – een trekker eerst te financieren met operational lease, en die later om te zetten in een financial leasecontract wanneer dit wel past.
In de strekking is operational lease altijd duurder dan financial lease. In hoeverre er wordt afgeschreven op het leaseobject maakt het verschil. Is de hoeveelheid afschrijving, aanbetaling en contractduur exact gelijk, dan zal het renteverschil minimaal zijn. Denk aan een renteverschil waarbij operational lease dan 0,1% duurder is. Je trekt namelijk ook geld aan om de restwaarde te financieren, en daar wordt ook rente over betaald. Als achteraf blijkt dat een trekker veel onverwachtse reparatiekosten meebrengt, dan kan operational lease voordeliger zijn.


Operational lease

Operational lease is net even anders. Het grote verschil is, dat je tijdens het gebruik geen eigenaar bent. De trekker komt dus niet op de balans. Zie het als het huren van een huis. Met de leverancier wordt afgesproken dat de trekker (bijvoorbeeld) 5 jaar gebruikt wordt, op basis van (bijvoorbeeld) 1.000 draaiuren per jaar. De leasemaatschappij voorspelt op basis daarvan een restwaarde. Je betaalt een vast en vooraf afgesproken maandbedrag, waarmee je de trekker afbetaalt tot de restwaarde, inclusief rente.
Na afloop van het leasecontract kun je kiezen: de restwaarde betalen en eigenaar worden, óf de trekker inleveren en een nieuw leasecontract aangaan met een nieuwe trekker.

Naast deze leaseconstructies, komt het natuurlijk ook vaak voor dat een koper zelf een bancaire financiering regelt.

‘Full operational lease’

Als men praat over ‘full operational lease’, zijn ook verzekerings-, reparatie- en onderhoudskosten verwerkt in de periodieke huurkosten en voor risico van de leasemaatschappij of leverancier. De vraag vanuit de markt is vooral gericht op full operational lease.

Gebruik is belangrijker dan het bezit

Andere mindset

De landbouw loopt – wat financiering betreft – fors achter op andere sectoren. Neem bijvoorbeeld heftrucks. Volgens leasemaatschappijen wordt meer dan 95% van de heftrucks gekocht via operational lease. “Zo’n bedrijf wil immers geen heftruck kopen. Zij willen dozen verplaatsen”, vertelt Martin Kok van DLL Group, een financiële dienstverlener en onderdeel van de Rabobank. “Gebruik is belangrijker dan het bezit. Dat is een totaal andere mindset.”

Ook in de auto- en vrachtwagenwereld is operational lease de normaalste zaak van de wereld. Je betaalt een vast bedrag voor het aantal kilometer dat je rijdt.

Lees verder onder de foto.

Foto: Michel Velderman
Foto: Michel Velderman

Restwaarde onbekend

In de landbouwmechanisatie is operational lease praktisch nieuw. Het gaat niet zo hard. Volgens onder andere Rick Wolthuis van BNP Paribas is er zeker een verschuiving gaande, maar zijn het geen grote getallen. De landbouw is traditioneel ingesteld en wil in de meeste gevallen gewoon eigenaar zijn, stelt hij.

DLL Group geeft bijvoorbeeld aan dat visionairs van het bedrijf de intrede van operational lease al jaren geleden voorspelde, maar dat de intrede toch langzamer gaat dan gedacht.

Kleine markt

Het moet nog gaan rollen. Er zijn simpelweg nog maar weinig machines ‘verhuurd’. Sowieso is de trekkermarkt lang niet zo groot als de autowereld, relativeert Jos van Haastert van Case New Holland Industrial (CNHI) Capital. Er is daardoor gebrek aan cijfermateriaal en ervaring. Kosten zijn moeilijk te berekenen en te voorspellen. Verhuren betekent een moeilijk in te schatten risico voor de leasemaatschappij. Als een verhuurde trekker kostentechnisch tegenvalt, is dat bijvoorbeeld nog niet te compenseren met een aantal financiële meevallers.

Restwaarde voorspellen is lastig

De grootste bottleneck in de formule is het voorspellen van de restwaarde van een trekker ná de contractperiode. Dat komt omdat er veel verschillende merken, modellen én uitvoeringen zijn. Fabrikanten introduceren ook in rap tempo weer nieuwe modellen. En er spelen tal van factoren mee, die de restwaarde bepalen (profiel op de banden, geschiktheid voor export, et cetera). Leasemaatschappijen werken nu aan een database met verwachte restwaardes. Die restwaardes destilleren zij vaak uit openbare bronnen (zoals veilingen) en gesprekken met fabrikanten.

Samen delen

De restwaarde heeft een gigantische impact op de periodieke kosten van het leasecontract. Hoe groter de waardevermindering, des te duurder de kosten per draaiuur zijn. Logisch. Echter, het voorspellen van die restwaarde is voor risico van de leverancier of financierder. Zij zullen dus altijd voor enige veiligheid kiezen, en een relatief lage restwaarde aanhouden. Daardoor stijgen – vooral als een leasemaatschappij simpelweg rekentabellen hanteert – de periodieke kosten. Hoe dichter een financiële dienstverlener op de markt zit (dealer, importeur), hoe scherper deze een contract zal aanbieden. Zo’n leverancier heeft immers meer expertise in huis om restwaarde exact in te schatten en meer risico te nemen.

Risico dragen

Fabrikant en leasemaatschappij werken vaak nauw samen om een trekker verkocht te krijgen. Dat levert wel eens discussie op. De leasemaatschappij kan bijvoorbeeld inschatten dat een trekker nog € 50.000 oplevert, terwijl de fabrikant of importeur uit ervaring weet nog makkelijk € 80.000 te kunnen krijgen voor diezelfde machine. Maar de leasemaatschappij draagt het risico. In andere sectoren komt het voor dat beide partijen dan een contract afsluiten en samen de winst delen of het verlies nemen. In de landbouw gebeurt dit maar sporadisch.

Een elektrische trekker of autonome robot leasen is volgens financiële dienstverleners helemaal lastig, omdat de uiteindelijke restwaarde daarvan totaal onbekend is. Hiermee zijn leasemaatschappijen voorzichtig.

Transparante kosten

Voornamelijk loonwerkers en andere grote agrarische bedrijven vragen nu naar operational lease. Machines bepalen immers voor een groot deel hun broodwinning. Machinekosten hebben voor dit soort bedrijven verhoudingsgewijs een grote impact voor het bedrijfsresultaat. Daarbij hebben veehouders fiscaal gezien voordeel bij (variabele) afschrijvingskosten.

Voor bedrijven met een fors machinepark biedt operational lease vooral gemak. Zij weten gewoon wat een trekker kost per draaiuur. Machinekosten zijn transparant. “Huurkosten, brandstof, plus een chauffeur erop, en een loonwerker weet exact wat de machine kost”, schetst Cris Emelaar van DLL Group. Onverwachte hoge (reparatie)kosten zijn voor rekening van de leasemaatschappij.

Jong machinepark

Na de leasetermijn kan de loonwerker kiezen om de restwaarde te betalen en daarmee eigenaar te worden van de machine. Of hij gaat een nieuw leasecontract aan, en krijgt daarmee een nieuwe machine op de stoep. Zo blijft het machinepark jong.

Rainer Morgenstern, commercieel directeur bij SDF Group zegt dat financieringsvormen sterk verschillen per regio. Hij stelt dat operational lease veel voorkomt bij grote bedrijven in het oosten van Duitsland.

Oogstmachines zijn minder interessant om via deze ‘nieuwe’ vorm te financieren

Alleen trekkers

De vraag naar operational lease gaat alleen op voor trekkers. Een trekker behoudt doorgaans een forse restwaarde. Dure oogstmachines of juist relatief simpele hooibouwmachines zijn kostentechnisch minder interessant om via deze ‘nieuwe’ vorm te financieren. Vooral afschrijving bepaalt namelijk de hoogte van de periodieke huurkosten. Operational lease is aantrekkelijk bij machines die jaarlijks veel draaiuren maken en een hoge restwaarde behouden. Klinkt vanzelfsprekend. Waardevermindering is dan te verdelen over een groter aantal draaiuren. En dat drukt de kosten per draaiuur. Volgens Martin Kok van DLL Group wordt operational lease interessant wanneer je 1.200 tot 2.000 uur per jaar draait.

Een maaidorser kopen via operational lease zou theoretisch kunnen, maar kosten zijn dan hoog vanwege de hoge afschrijvingskosten verdeeld over weinig draaiuren. Een schudder leasen kan ook, maar omdat de restwaarde gering is (volgens voorspelling van de leasemaatschappij althans), vallen periodieke huurkosten relatief hoog uit.

Generatieverschuiving

De nieuwe vraag naar operational lease is te verklaren. Willem van der Zwaan, verkoopmanager in Nederland bij John Deere vertelt: “Een oudere generatie agrariërs verdwijnt langzaam. De nieuwe generatie die het overneemt heeft vaak aan de HAS gestudeerd en leert om veel te rekenen. Een operational leasecontract laat zich nu eenmaal gemakkelijk berekenen.’ Ook Martin Kok van DLL Group gooit het op een generatieverschuiving: ‘de generatie die een jaar lang hard werkt en eind van het jaar van de boekhouder hoort of het goed ging of niet, verdwijnt langzaam. We praten nu over ondernemers die jaarrond bezig zijn met kosten. De keus tussen bezit (écht kopen) of gebruik (operational lease) wordt niet altijd meer emotioneel onderbouwd, maar economisch.”

Lees verder onder de foto.

Operational lease gaat invloed hebben op de gebruikte markt. De verwachting is dat er veel jonggebruikte trekker te koop komen met een uitstekende onderhoudshistorie. - Foto: Frank Uijlenbroek
Operational lease gaat invloed hebben op de gebruikte markt. De verwachting is dat er veel jonggebruikte trekker te koop komen met een uitstekende onderhoudshistorie. - Foto: Frank Uijlenbroek

Het effect op de tweedehands markt

Als operational lease doorbreekt – wat experts voorspellen – gaat dat een werking krijgen op de tweedehands trekkermarkt. Bij operational lease blijft de leasemaatschappij namelijk eigenaar van de trekker. Als de gebruiker de trekker niet overkoopt na de contractperiode, gaat het leaseobject terug naar de leasemaatschappij. Zij verwachten, op basis van opgedane ervaring met grondverzetmachines, de jong gebruikte trekkers af te zetten via fabrikanten en dealers (contact hebben zij toch al vanuit verkoop) of via opkopers en veilingen. Dat zou betekenen dat er op den duur veel jong gebruikte trekkers op de markt komen met een uitstekende onderhoudshistorie. Dit fenomeen speelt nog niet, omdat operational lease nog écht in de kinderschoenen staan, en omdat de trekker in veel gevallen wordt verkocht aan de gebruiker.

All-in is niet altijd leverbaar

De voornaamste reden om voor full operational lease te kiezen, is het gemak van vaste periodieke kosten.

Overzicht, zekerheid en gemakkelijk om mee te rekenen. Het is echter voor een leverancier verschrikkelijk moeilijk om de exacte kosten per draaiuur te berekenen. Écht alle kosten per draaiuur in beeld, zoals in de autowereld komt in de praktijk nog maar weinig voor.

Operational lease zónder verzekering, onderhoud en reparatie is prima leverbaar. Al is het dan soms wel verplicht om een onderhoudscontract af te sluiten. Dit is om te voorkomen dat onderhoud wordt verwaarloosd, omdat het toch geen eigendom is.

Als dit niet verplicht is, staat in het leasecontract wel beschreven dat de trekker onderhoud moet krijgen volgens instructies van de fabrikant. Denk dus aan gebruik van originele merkonderdelen en verversingsintervallen. Wordt die eis niet nageleefd? De leasemaatschappij controleert dit niet tussentijds. ‘Verwaarlozing’ van onderhoud komt dus pas boven water na afloop van het leasecontract. Als de klant dan kiest om de restwaarde te betalen en het leaseobject te kopen, zit diegene zelf met de gevolgen. Als de leasemaatschappij de trekker terugneemt, kan het de opgelopen ‘schade’ verhalen op de klant.

Let op: het vergelijken van full operational leasecontracten is appels en peren vergelijken. Lees goed! Retourcondities kunnen streng zijn, en let op welke schades of kosten wel of niet (volledig) worden vergoed. Vergelijk ook wat wel en niet onder Eigen gebrek-verzekering valt.


Lees verder onder de foto.

Foto: Matthijs Verhagen
Foto: Matthijs Verhagen

Een rekenvoorbeeld...

Stel. Voor een grote dumperklus heb je een extra trekker nodig. Wat zou dit dan kosten wanneer je deze financiert middels operational lease? Bijvoorbeeld: een nieuwe Valtra T194 (210 pk), mét traploze transmissie en complete uitrusting. Deze trekker kost bruto € 152.686. Er wordt in dit voorbeeld geen trekker ingeruild en geen aanbetaling gedaan. Valtra-importeur Mechan Groep in Achterveld (Utr.) zal voor het opstellen van een full operational leasecontract iedere situatie opnieuw beoordelen. De restwaarde en daarmee de uiteindelijke periodieke kosten hangen namelijk sterk af van de uitrusting en de werkzaamheden van de trekker.

In dit voorbeeld, op basis van 1.200 draaiuren per jaar en een contractperiode van 60 maanden kost deze Valtra T194 € 1.798,50 exclusief btw per maand. Per draaiuur is dat € 17,99 exclusief btw. Dit zijn de kosten inclusief onderhoud, reparatie en verzekering WAM+CASCO inclusief eigen gebrek. Dit is exclusief eigen risico vanaf € 250 en banden.

‘Operational lease en huur gaat toenemen’

John Deere-dealer GroeNoord (Groningen, Friesland, Drenthe en Flevoland) voorspelde in 2015 al een groeiende vraag naar huurvormen en ontwikkelde daarom een tool waarmee zij snel en nauwkeurig de kosten per draaiuur van een nieuwe trekker kunnen berekenen.

Waarom zijn jullie hiermee begonnen?

“Onze voorspelling is dat het aantal operational lease- en huurconstructies zal toenemen. Het was een enorme klus om onze calculator te ontwikkelen. We moesten restwaardes en onderhoudskosten zeer nauwkeurig in beeld brengen. Als dealer hebben we direct contact met klanten, en tegelijk hebben we de verkoopaantallen van een importeur. Door onze omvang hebben we veel cijfers om mee te kunnen rekenen.”

Lees verder onder de foto.

Aart Spriensma, commercieel directeur bij GroeNoord bv. - Foto: Jan Willem van Vliet
Aart Spriensma, commercieel directeur bij GroeNoord bv. - Foto: Jan Willem van Vliet

Hoe kan het dat jullie deze kosten al zo goed in beeld hebben?

“We hebben de expertise en financiële ruimte, mede door onze grootte. Maar het is ook een kwestie van risico’s nemen. We werken overigens niet met een eigen gebrek-verzekering. Er is zo geen sprake van eigen risico en ook niet van onderdelen die niet volledig worden vergoed. Wij bieden – als de klant een full operational lease contract wenst – zelf een zogenoemd verlengd garantie-pakket. Technische mankementen zijn dan voor onze eigen rekening. Zo zijn periodieke kosten voor de klant écht zeker. Onze calculator komt wat betreft restwaardes goed uit. In extreme gevallen, als een trekker bijvoorbeeld extra intensief wordt ingezet of met een maaiarm, stellen we de calculator handmatig bij.”

Hoe gebruiken jullie die calculator?

“Bij ieder verkoopgesprek laten we de kosten per draaiuur zien, ook als het gaat om gewone koop. Kijk, het merk dat wij verkopen is niet het goedkoopste in aanschaf. Ook daarom hanteren onze vertegenwoordigers de totale kosten per draaiuur. En dat bedrag is waar het om gaat. Als een klant dat bedrag niet geloofd, zeggen we: ‘als je hier tekent, ben je zeker van die kosten’.”

Hoe gaat het met operational lease?

“Op dit moment gaat 5% van onze trekkerverkoop via een operational leasecontract. Ik denk zeker dat dit aandeel gaat groeien. Net als huur voor kortere periodes.”

Kun je dat toelichten?

“Soms is het voor een akkerbouwer of loonwerker niet rendabel om een nieuwe trekker aan te schaffen voor alleen piekseizoenen. Dan bieden we een huurmogelijkheid aan. Momenteel hebben we circa 25 nieuwe trekkers voor korte huur beschikbaar. Door ons grote werkgebied komen arbeidspieken verspreid, maar het vergt wel plannen. We zijn wel eens teruggevallen op onze gebruikte voorraad, toen de gras- en akkerbouwpiek toevallig tegelijk vielen. We lopen er niet van binnen, maar we kunnen de klant helpen en krijgen –mede door operational lease –een stabiele werkplaatsdruk. Daarbij creëren we een vloot jong gebruikte trekkers van 2 tot 5 jaar oud. Daar is grote vraag naar. Nu hoeven wij ze niet uit het buitenland te halen.”

 

Laatste reacties

  • farmerbn

    Je moet juist wel vergelijken tussen de full operational lease-contracten. Trekkers die veel restwaarde hebben en weinig stukken krijgen, komen gunstig uit. Laat boerderij maar eens een aantal trekkers uitrekenen wat ze kosten. Ben je meteen ook verlost van die achtelijke brutoprijzen van nieuwe trekkers. Echter hier in de buurt kopen de loonwerkers alleen nog trekkers met drie jaar all-in garantie. Daarna kunnen ze vertrekken want die nieuwe trekkers gaan vaak kapot.

  • mtseshuis

    Klopt @farmerbn: Sleutelen aan nieuwe trekkers loopt snel in de papieren, dus moet je niet willen. Hier is 5 jaar Casco verzekering de standaard. Ik verwacht wel dat er grote verschillen komen in Full Operational lease, want met name de groene garde is nogal kostbaar om aan te sleutelen met al die toeters en bellen bij de emissiebeperkende maatregelen, daar komen de merken met alleen AdBlue en een paar sensors behoorlijk beter uit de papieren. Om over een eventuele automaatbak nog maar te zwijgen...

Of registreer je om te kunnen reageren.