3 meter uien rooien kan nu ook met trekker - Boerderij.nl
Mechanisatie

Achtergrond

3 meter uien rooien kan nu ook met trekker

Voor meer capaciteit zijn uienrooiers van 3 meter in trek. VSS Amac maakte vorig jaar haar eerste frontrooier praktijkrijp: de FRU3000.

De laatste jaren was de 2,25 meter brede beddenteelt in de uien opmars. En hoewel dat niet de nieuwe norm is geworden, heeft die teelt wel een belangrijk marktaandeel gekregen. In vergelijking met 1,50 metersystemen is er een flinke capaciteitsverhoging, maar grote telers en zeker loonwerkers willen vanwege de capaciteit graag naar 3 meter.

‘Rooicapaciteit is toch waar het om gaat’

Als dat samengaat met 3 meter brede bedden is dat vanuit teeltoogpunt – er is een egalere verdeling van de planten over het veld – ook een pluspunt. Maar rooicapaciteit is toch wel waar het om gaat. Om dat met een trekker op 3 meter te realiseren, is minder makkelijk dan het opschalen van een rooier van 1,50 naar 2,25 meter. Zo’n rooier wordt in combinatie met loofklapper ook bijna evenredig zwaarder. Daardoor lukt het niet meer om met een trekker op smalle banden te werken.

3 meter uien rooien kan nu ook met een trekker. De FRU3000 van VSS Amac biedt meer capaciteit bij het uien rooien.
3 meter uien rooien kan nu ook met een trekker. De FRU3000 van VSS Amac biedt meer capaciteit bij het uien rooien.

Bij de oogst ook met trekkers en machines op brede banden werken

Sowieso is er steeds meer de wens om ook bij de oogst met trekkers en machines op brede banden te werken. Tot nu toe zochten de meesten hun heil in een zelfrijdende machine, maar inmiddels kan dat ook met de trekker.

‘VSS Amac kiest niet voor een rooistaaf, maar voor schijven’

Holaras introduceerde in 2013 een 2,25 meter-combinatie vóór op de trekker om op brede banden te kunnen rooien. In 2014 kwam het bedrijf met een 3 meter-combinatie voorop. Keulmac bouwde in 2013 de eerste 3 meter-rooier. Daarbij gebeurt het klappen, rooien, zeven en in het zwad leggen met één machine aan een trekker met achteruitrijinrichting. Holaras en Keulmac kiezen in dit systeem voor een rooistaaf, VSS Amac monteert rooischijven in de 3 meter-machine.

Technische gegevens VSS Amac FRU3000:

Merk en type: VSS Amac FRU3000, rooien en klapper vóór op de trekker, werkbreedte: 3,20 meter, 10 of 11 rijen. Breedte buitenwerks: 3,45 meter, totale hoogte 1,30 meter, lengte 2,70 meter (van voorkant tot kogels van de hefinrichting). Gewicht: 2.350 kilo. Diameter van de schijven: 60 centimeter. Hoek van de schijven centraal verstelbaar, rooibalk opgedeeld in twee maal 1,50 meter-segmenten met automatische diepteregeling (onafhankelijk van elkaar). Aandrijving: De aandrijving van de dwarsafvoer van de klepelmaaier en de hydraulische diepteregeling van het rooien zijn gebaseerd op een trekker met Load Sensing-systeem. Prijs voor de klapper met rooier: € 44.000, 2,25-rooier achterop vanaf € 17.900. Leverancier: VSS Amac, Oudelande (Zl.).

Steil staande schijven

De rooistaaf heeft het pleit al jaren geleden gewonnen. Al zijn beitel- en schijvenrooiers nooit helemaal verdwenen. Rooiomstandigheden bepalen welk systeem het beste werkt. Om die reden heeft een echte uienspecialist vaak meerdere machines beschikbaar. In de schijvenrooiers is er een onderscheid tussen 2 systemen: bij de een staan de schijven steil en bij de ander staan de schijven min of meer vlak. Al of niet door een hydromotor aangedreven.

VSS Amac koos voor steil staande en niet aangedreven schijven. Die zijn eigenlijk nog het best vergelijkbaar met de Rumptstad-uienrooiers van 40 jaar geleden.

Het heeft wat weg van een Evers-schijveneg. In een hoek verstelbare, tamelijk steil geplaatste schijven halen de uien uit de grond en werken die enigszins naar het midden.
Het heeft wat weg van een Evers-schijveneg. In een hoek verstelbare, tamelijk steil geplaatste schijven halen de uien uit de grond en werken die enigszins naar het midden.

Anders dan bij de schijvenrooiers van toen staan de schijven nu op een rij naast elkaar. Het is immers de kunst voor frontmontage om de machine zo compact mogelijk te bouwen. Tegelijkertijd moet ook het gewicht beperkt zijn. Om compact te blijven is de 3-meter-rooier gecombineerd met een klepelmaaier met zijafvoer.

Schijvenrooier bij droogte handiger

Een klapper volgens het principe van een cirkelmaaier is in de uienteelt vrijwel standaard. Die kan maximale zuigkracht ontwikkelen en is bovendien wat goedkoper in aanschaf dan een klepelmaaier. Voor een 3 meter-klapper betaal je voor een klepelmaaier ongeveer € 5.000 meer dan voor een cirkelmaaier.

Als het erg droog is maakt een staafrooier flink wat kluiten, een schijvenrooier doet dat minder’

2 jaar geleden was het op veel plaatsen in de uienoogst een droge boel. In harde grond is een rooistaaf dan niet ideaal. Dat is dan ook het moment dat de schijvenrooiers, veelal oude Rumptstads, weer uit de schuur komen. Als het erg droog is, maakt een staafrooier – als die al behoorlijk de grond in wil – flink wat kluiten. Dat doet een schijvenrooier wat minder.

Als het erg droog is, haalt een schijvenrooier de uien mooier en met wortel en al uit de grond dan een staafrooier.
Als het erg droog is, haalt een schijvenrooier de uien mooier en met wortel en al uit de grond dan een staafrooier.

Rooier past minder goed bij dubbel gezaaide rijen

Nog belangrijker is dat onder heel droge omstandigheden het op de klei kan gebeuren dat een staafrooier te veel wortels uit de uien trekt. Die zijn daardoor slecht te bewaren. Een schijvenrooier wipt de uien dan net even mooier uit de grond.

Het nadeel van een schijvenrooier is dat de plaats van de schijven precies moet passen bij de verdeling van de rijen.Ook past een rooier niet goed bij dubbel gezaaide rijen. Bovendien moet de boer netjes op de rij rijden. Een staafrooier is wat dat betreft universeler en makkelijker om mee te rijden.

10 op een rij

VSS Amac kiest bij de 3 meter-machine voor twee 5 rijen schijven naast elkaar om twee 1,50 meter-bedden te rooien. Dat is anders dan bij de concurrentie. Holaras kiest ervoor om in de front met 2 rooiassen de uien voor de wielen van de trekker naar het midden te rooien. En de middelste rijen – samen met de los gerooide uien – achterop te rooien en in het zwad te leggen. Keulmac rooit met de duwcombinatie dan weer 2 maal 1,50 meter-bedden.

‘De hoek van de rooischrijven is verstelbaar’

Er kan ook nog een elfde schijf in het midden gezet worden bij het volvelds zaaien van 11 rijen. Door een frame om te draaien is er ook een montagemogelijkheid om de rooier met twee maal 8 schijven uit te rusten. De hoek van de schijven is verstelbaar. Dat is min of meer vergelijkbaar met een Evers-schijveneg.

Achterop hangt een standaard 2,25 meter brede rooier. Eventueel met rooias om de mat te ontzien. Een derde mat is een optie.
Achterop hangt een standaard 2,25 meter brede rooier. Eventueel met rooias om de mat te ontzien. Een derde mat is een optie.

2 meter vrije ruimte tussen de trekkerwielen

De rooier bestaat uit twee onafhankelijk van elkaar opgehangen segmenten. Voorheen werd de rooidiepte bepaald door 2 loopwieltjes per segment. Met ingang van dit jaar worden dat twee tasters per segment. Bij dikke uien is de ruimte tussen de rijen voor de loopwieltjes namelijk wel eens aan de krappe kant.

Het systeem past nog net binnen de maat waarvoor transportontheffing op de weg mogelijk is’

Op de buitenkant werkt een korte schuif de gerooide uien nog wat verder naar binnen om goed tussen de wielen van de trekker te komen. Reken er op dat er toch 2 meter vrije ruimte tussen de wielen moet zijn. Gecombineerd met 750-banden betekent dat 3,50 meter buitenwerks. Dat is ook de buitenwerkse breedte van de rooier. En het past nog net binnen de maat waarvoor ontheffing voor transport op de weg mogelijk is.

Compacte bouwwijze is grote plus

De compacte bouwwijze is de grote plus van het rooien met schijven. Het nadeel is dat de plaatsing van de schijven moet passen bij de zaaiafstanden. Zolang de zaaiafstanden tussen de verschillende percelen niet variëren, is er niks aan de hand. In andere gevallen is ombouwen mogelijk maar dat is wel een klus.

‘De capaciteit van het laden neemt in principe toe’

Voor dubbel gezaaide rijen is een schijvenrooier minder geschikt. Prijstechnisch komt een complete 3 meter-combinatie neer op ongeveer het dubbele van twee 1,50 meter-combinaties. Het verschil is dat er een wat zwaardere trekker tussen moet en dat het een chauffeur uitspaart. Daarnaast neemt de capaciteit van het laden in principe toe.

Een korte schuif op de buitenkant werkt de uien net binnen de wielen van de trekker. Die kan op maximaal 750-banden staan.
Een korte schuif op de buitenkant werkt de uien net binnen de wielen van de trekker. Die kan op maximaal 750-banden staan.

Schijven in verstek geplaatst

Bij een combinatie van klappen en rooien in de fronthef is het de uitdaging het gewicht binnen de perken te houden. Dat geldt ook voor de lengte. Dat is de reden dat VSS AMAC een klepelmaaier toepast en de rooischijven op een rij heeft gezet.

‘De compactere bouw compenseert de hefboomwerking van de grotere lengte van een klepelmaaier’

Door schijven in verstek te plaatsen ontstaat meer ruimte in de machine, maar neemt de lengte te veel toe. Het gewicht van een klepelmaaier met zijafvoer is zeker niet minder dan dat van een cirkelmaaier. Maar de compactere bouw compenseert de hefboomwerking van de grotere lengte van een klepelmaaier.

Machine voor alle seizoenen en gewassen

In een afgestorven gewas heeft de zijafvoer weinig extra nut. Bij een forse hoeveelheid groen loof of bij zware onkruidplekken is het wel een plus dat het maaisel wordt afgevoerd. Hoewel dit jaar maar weinig uienrooiers een grote loofmassa weg moeten werken, moet een machine voor alle seizoenen en gewassen geschikt zijn. En daar lijkt het concept van de FRU3000 goed in te zijn geslaagd.

Of registreer je om te kunnen reageren.