Mechanisatie

Achtergrond

Nieuw leven voor 2-fasenrooier X-Beet

Het zwadrooien is nooit helemaal verdwenen. Met de nieuwe X-Beet van Franquet krijgt dat weer nieuwe mogelijkheden.

Franquet is vanouds een bekende naam in de wereld van de bietenrooiers. In de jaren 70 heeft het merk in Nederland veel 2-fasencombinaties verkocht. Omdat het bedrijf niet inzette op grote bunkerrooiers verdween de naam van de Nederlandse markt. 15 jaar geleden kwam Franquet terug met werktuigen voor de zaaibedbereiding.

De rooier die Boerderij in Flevoland aan het werk zag, is een samenstelling van rooier met ontbladeraar. Die kun je als unit vóór op de trekker hangen en er dan een getrokken lader achter hangen. Of je kunt de unit achter de trekker hangen en dan achteruitrijden. De telers waar Franquet de X-Beet demonstreerde, horen bij het selecte gezelschap dat nog steeds de bieten in eigen beheer in 2 fasen rooit en dat nog lang wil volhouden.

Tekst gaat verder onder de foto‘s.


  • Franquet demonstreerde in Flevoland met de X-Beet achteruitrijdend op een gps-gestuurde trekker. Voorop lijkt een stuurautomaat te zitten, die dient echter alleen als baken voor de chauffeur. De taster koppelen aan de besturing van de trekker is technisch mogelijk, maar zeker geen 'plug and play'. - Foto's: Martin Smits

    Franquet demonstreerde in Flevoland met de X-Beet achteruitrijdend op een gps-gestuurde trekker. Voorop lijkt een stuurautomaat te zitten, die dient echter alleen als baken voor de chauffeur. De taster koppelen aan de besturing van de trekker is technisch mogelijk, maar zeker geen 'plug and play'. - Foto's: Martin Smits

  • De grote cilinders dienen alleen om in transport het wielstel omhoog te trekken. De korte cilinder bepaalt de diepte van ontbladeren.

    De grote cilinders dienen alleen om in transport het wielstel omhoog te trekken. De korte cilinder bepaalt de diepte van ontbladeren.

  • Uitwerpers boven de rooischaren zijn optie. De scharen worden aangedreven en kregen opzetstukken om grote bieten beter te geleiden. Daarachter zit een rollenbed met vijzelspoed.

    Uitwerpers boven de rooischaren zijn optie. De scharen worden aangedreven en kregen opzetstukken om grote bieten beter te geleiden. Daarachter zit een rollenbed met vijzelspoed.

X-Beet gebruikt oude techniek met nieuwe mogelijkheden

Een aan elkaar gebouwde rooier met ontbladeraar die aan een achteruit rijdende trekker wordt gebouwd, noemden we in de jaren 80 een duwcombinatie. Onder meer de merken Kleine, Gilles en Stoll leverden destijds deze combinatie.

3 jaar geleden blies Franquet in Frankrijk ‘de duwcombinatie’ nieuw leven in met de zogenoemde X-Beet. De machine hangt dus achter in de hefinrichting, maar mag, mits de trekkerfronthef sterk en zwaar genoeg is, ook voorop hangen. De grote plus is dat de trekker niet meer door de bieten rijdt, en dus op brede banden kan. Bovendien is de hele machine vrij snel aan- en af te koppelen.

Achteruitrijdend kan een relatief lichte trekker de rooier goed de baas, zo bleek tijdens de demo in Flevoland. Een 95 kW (130 pk) MF 5713SL had geen moeite met heffen van de machine. Qua balans gedraagt de 2,7 ton zware machine zich in de hefinrichting als een 4-schaar wentelploeg. Op 65 centimeter brede banden is er genoeg ruimte tot de volgende werkgang en beschadig je de nog te rooien bieten niet.

Tekst gaat verder onder de foto.

Meerdere opties op X-Beet

De aandrijving van de aangedreven scharenlichters, het vijzelbed en de ontbladermachine zijn volledig mechanisch. De aandrijving van vijzels en rooischaren is gekoppeld, maar in optie met 2 toeren aan te drijven door een aftakas op een andere stomp te zetten. Overigens kan de chauffeur ook het toerental van de rooischaren variëren door simpelweg meer of minder gas te geven. Een aangedreven uitwerper boven de rooischaren is ook leverbaar. Die wordt dan hydraulisch aangedreven.

De rooidiepte wordt bepaald door de loopwielen in combinatie met de hefhoogte van de trekker. De ontbladeraar kun je apart hydraulisch in hoogte instellen. De nakoppers hebben kopdikteregeling. Je kunt de afstand tussen mes en taster in sleufgaten verstellen en de veerdruk in 4 standen instellen om aan te passen aan hoogteverschillen tussen de bieten. De hele unit optrekken of laten zakken om aan de stand van het gewas aan te passen is er niet bij. En hoewel dat ook even sleutelen is, kun je ook de afstand tussen de stelen van de rooischaren nog wijzigen.

De rooischaren zijn de bekende polderscharen, maar Franquet heeft er verhogingen op gezet om extreem dikke bieten binnen de machine te houden.

X-Beet heeft minder gewicht en vergt lage investering

Feit is dat er nog steeds een markt is voor systemen als deze Franquet. Ten opzichte van een zelfrijder weegt deze trekker-machinecombinatie minder én is de investering beduidend lager. Zo komt het weer in beeld voor de akkerbouwer die graag zelf de bieten wil rooien.

De liefhebbers van zwadrooien gaan daarin nog een stapje verder en proberen de bieten in het zwad te laten drogen. Dat scheelt in de tarra en als het land wat opgrijst, plakt het minder aan de banden.

De X-Beet beantwoordt ook nog aan het ideaal om niet door de bieten te rijden. Met een frontmontage kun je er een één-fase-rooier van maken, hoewel dan het zicht op het rooiwerk minimaal is. Achteruitrijdend is een trekker met omkeerinrichting wel erg handig. Hoewel tijdens de demo bleek dat gps-gestuurd de trekker de combinatie goed op de rij hield, waardoor de chauffeur het ook zonder achteruitrijinrichting op de trekker makkelijker heeft.

X-Beet heeft weinig concurrenten

Een samengestelde rooier zoals de X-Beet, levert alleen Franquet. Het bedrijf kan ook nog steeds aparte rooiers en ontbladeraars, inclusief laders, met of zonder bunker leveren.

Getrokken bunkerladers zijn er nog van enkele specialistische aanbieders. Het Belgische Gilles kan nog steeds het traditionele 2-fasensysteem leveren. Grimme introduceerde enkele jaren geleden de Rootser getrokken bunkerrooier. Het Deense Tim en Thyregod en het Zweedse Edenhall kunnen ook nog steeds getrokken rooiers met een bunker leveren. Veel meer smaken zijn er niet voor de akkerbouwer die graag zelf wil rooien, maar liever geen grote zelfrijder wil (kopen).

Of registreer je om te kunnen reageren.