Mechanisatie

Achtergrond 1 reactie

Budgetrooier stilt ‘DR-verlangen’

In West-Europa maken mechanische aardappelrooiers veelal plaats voor hydraulisch aangedreven bunkerverstekrooiers met vlakke egelbanden. Voor wie heimwee heeft naar het oudere concept, introduceerde AVR de Spirit 5200.

Nog vaak rooit een Grimme DR1500 de zetmeelaardappelen in Overijssel, Drenthe en Groningen, of een enkele AVR Accent en Dewulf Superia. Robuuste, volledig mechanisch aangedreven bunkerrooiers die recht achter de trekker rijden, voorzien van een steile, naar achteren gerichte egelband en elevator. In de jaren 80, 90 en 0 is dit type rooier veel verkocht in het aardappelzetmeelgebied. Betrouwbare machines voor akkerbouwers met te weinig areaal voor een geavanceerde Grimme SE150-60 of AVR 8200.

AVR introduceert de Spirit 5200 voor de exportmarkten én voor liefhebbers van het (vertr)ou(w)de, mechanische concept. - Foto's: Jan willem van Vliet
AVR introduceert de Spirit 5200 voor de exportmarkten én voor liefhebbers van het (vertr)ou(w)de, mechanische concept. - Foto's: Jan willem van Vliet

In 2010 introduceerde AVR de boerenverstekrooier Spirit 6200. Twee jaar later kwam Grimme met de SE260 en recent introduceerde Dewulf de Torro. Alle drie werken met een rooibek in verstek en twee vlakke hydraulisch aangedreven egelbanden. Voordeel van bunkerverstekrooiers ten opzichte van de oude types, is dat de trekker niet op cultuurbanden hoeft, maar op brede banden kan. Telers op zoek naar een nieuwe rooier, kozen daarom vrijwel allemaal voor het nieuwe type verstekrooier.

Aftakassen drijven alle zeef- en egelbanden mechanisch aan. Boven achterop zit een vertragingsbak om de snelheid van de loofdoorvalmat ten opzichte van de zeefmat wat te versnellen.
Aftakassen drijven alle zeef- en egelbanden mechanisch aan. Boven achterop zit een vertragingsbak om de snelheid van de loofdoorvalmat ten opzichte van de zeefmat wat te versnellen.

Overigens, sinds kort mógen de fabrikanten de volledig mechanisch aangedreven rooiers van toen ook niet meer nieuw verkopen in West-Europa, onder andere omdat je de leesband niet kunt stoppen met een noodstopknop. AVR bleef de Variant 220B (een afgeleide van de Accent) wel bouwen voor exportmarkten als Rusland, maar vervangt deze nu door de mechansich aangedreven Spirit 5200.

Fans van steile egelband

Hoewel de meeste zetmeelaardappeltelers de Spirit 6200 en SE260 omarmden, bleef een categorie telers gecharmeerd van het oude type rooier. Een steile, mechanisch aangedreven egelband kan een plotselinge worst plakkerige leem- of veengrond namelijk beter verwerken dan een vlakke, hydraulische aangedreven egelband. Die gaat vaak gelijk stilstaan, waarna je de band met een schep handmatig moet leegscheppen. Een mechanisch aangedreven band gaat langer door.

Met twee hendels schakel je de mechanische kloppers in- of uit. Dat is minder luxe dan de partieel inschakelbare hydraulische kloppers op de Spirit 6200.
Met twee hendels schakel je de mechanische kloppers in- of uit. Dat is minder luxe dan de partieel inschakelbare hydraulische kloppers op de Spirit 6200.

Ook verwerkt een steile egelband kort geklapt loof beter dan een vlakke egelband. Reden voor AVR om zijn nieuw ontwikkelde, volledig mechanisch aangedreven bunkerverstekrooier Spirit 5200 voor exportmarkten, ook in West-Europa aan te bieden als budgetrooier.

De Spirit 5200 verschilt qua bouwwijze van de iets luxere Spirit 6200. De Spirit 6200 werkt met twee vlakke, hydraulisch aangedreven egelbanden en afstrijkrollen. Bij de 5200 is de eerste egelband een steile, staande band met extra loofvingers. De aardappelen rollen terug op een zijwaarts gerichte, liggende overgangsmat zonder meenemers.

De diabolorollen zijn van voren scharnierend bevestigd. Twee sensoren aan de zijkant registeren of de rooibek uit de rij dreigt te lopen; de rooier stuurt dan via de disselbesturing bij.
De diabolorollen zijn van voren scharnierend bevestigd. Twee sensoren aan de zijkant registeren of de rooibek uit de rij dreigt te lopen; de rooier stuurt dan via de disselbesturing bij.

Eigenlijk vergelijkbaar met het reinigingsprincipe op de Accent en de DR1500. De helling van de staande egelband is hydraulisch verstelbaar tussen 35 en 55 graden. De overgangsmat deponeert de aardappelen op een zijwaarts gerichte, vlakke egelband; met afstrijkrollen die de aardappelen richting leesband dirigeren.

Rijen twee
Afmetingen (l×b×h) 10,41 × 3,30 × 3,80
Breedte graafmat 1,65 m, steek 40 mm
Breedte zeefmat, 1e egelband 1,65 m
Breedte transportband, 2e egelband 0,80 m
Bunkerinhoud (met vuloptimalisatie) 6 ton
Maximale loshoogte 4,20 m
Leeggewicht 8,5 ton
Vereist vermogen 63 kW (90 pk)
Bruto vanafprijs € 99.900
Info www.avr.be

Demo op proef

Boerderij zag een Spirit 5200 bezig in Avarna-zetmeelaardappelen bij Thijs-Jan en Tjarla Hoving in Nieuwe Pekela (Gr.). Zij hadden een demomachine op proef. Wat opvalt is dat alle zeef- en egelbanden worden aangedreven door zes aftakassen, niet met kettingen. Elke 50 uur dien je de assen te smeren. De nippels zitten aan de buitenkant en zijn vrij goed bereikbaar. Anders dan de 6200 heeft de 5200 geen door de aftakas aangedreven pomp en eigen hydraulisch systeem. De trekkerhydrauliek drijft de leesband, bunkerbodem en de twee afstrijkrollen op de tweede egelband aan, evenals alle cilinders. Door de volledig mechanische aandrijving voldoet een trekker van 66 kW (90 pk). De luxere 6200 vergt minimaal 73 kW (100 pk).

Eén kettingschakel van de bunkerbodem is rood gemarkeerd. Bij het legen net zo lang doordraaien tot deze rode schakel boven de rode markering staat - dan zitten de berubberde bunkerbodemlatten (van de verder stalen bunkerbodem) exact onder de leesband.
Eén kettingschakel van de bunkerbodem is rood gemarkeerd. Bij het legen net zo lang doordraaien tot deze rode schakel boven de rode markering staat - dan zitten de berubberde bunkerbodemlatten (van de verder stalen bunkerbodem) exact onder de leesband.

Met het omsteken van een aftakas op een vertragingsbak vertraag je de snelheid van de graafmat, zeefmat, loofdoorvalmat en egelbanden met 20%. Voor een optimaal resultaat heeft de loofdoorvalmat een lagere omloopsnelheid dan de zeefmat. De verschillende bandsnelheden trekken het product uit elkaar, wat een betere reiniging geeft. Achter, boven op de rooier, zit ook een vertragingsbak. Met de twee aftakasstompen kun je de snelheid van de loofdoorvalmat ten opzichte van de zeefmat met 20% versnellen. De snelheid van de loofdoorvalmat is zodoende 70 óf 88% van de zeefmat.

Aan de rechterzijde is niet duidelijk of je naar een Spirit 5200 of 6200 kijkt, omdat de staande egelband en de aftakasssen vanaf deze zijde niet zichtbaar zijn.
Aan de rechterzijde is niet duidelijk of je naar een Spirit 5200 of 6200 kijkt, omdat de staande egelband en de aftakasssen vanaf deze zijde niet zichtbaar zijn.

Een staande egelband met terugrollende aardappelen geeft in principe een grotere kans op rooibeschadigingen dan twee vlakke egelbanden met afstrijkers. Toch is de rooier aardappelvriendelijk. Tot nog toe zijn veel met de Spirit 5200 gerooide en afgeleverde zetmeelaardappelen van akkerbouwer Hoving premievrachten, dus waren er weinig rooibeschadigingen.

Soberdere uitvoering

De ‘budgetrooier’ Spirit 5200 is bruto zo’n € 14.000 goedkoper dan de Spirit 6200. Naast de mechanisch aangedreven egelbanden is de Spirit 5200 ook wat meer uitgekleed. Af fabriek is maar één band beschikbaar, een 650/65 R30.5 van het merk BKT. Deze heeft weliswaar een iets grotere voetprint dan de standaardmaat 700/50 R26,5 op de 6200, maar een kleinere dan de optionele Vredestein-band 710/50 R30,5. Een dealer kan natuurlijk altijd een grotere maat banden monteren. Evenals een derde, hydraulisch aangedreven wiel.

De joystick-bediening is exact gelijk aan die op de grotere broers. Een camera laat zien of de steile egelband niet te vol loopt met zand.
De joystick-bediening is exact gelijk aan die op de grotere broers. Een camera laat zien of de steile egelband niet te vol loopt met zand.

Automatische middenstand van de besturing zit er wel op, maar automatische vlakstelling en automatische bunkervulling ontbreken. De chauffeur moet tijdens het rooien zelf constant de vlakstelling corrigeren, en zelf de zwanenhals van de leesband liften en de bunkerbodem iets doordraaien. Voor wie automatiek gewend is, is dat toch wel een flinke stap terug, want het vergt constant aandacht tijdens het rooien. AVR zou er goed aan doen beide functies toch aan het optiepakket van de 5200 toe te voegen.

Budgetrooier stilt ‘DR-verlangen’

Eén reactie

  • Jan-Zonderland

    Die rode kettingschakel als indicator voor de juiste positie van de bunkermat, doe me denken aan het flapje wat altijd aan de bunkermat van een Grimme HL750 zat. Doordraaien tot je het flapje zag. Dan zaten er geen meenemers in de bunker waar nog aardappels voor konden liggen die je dan zou morsen als je de bunker door draaide. Misschien moeilijk te begrijpen voor jongere mensen maar ouderen onder ons snappen het wel😀

Of registreer je om te kunnen reageren.