Home

Nieuws 8 reacties

€ 1,8 miljard voor stikstofluwe landbouw

Het kabinet trekt ruim € 1,8 miljard uit om de landbouw in de komende 10 jaar stikstofluw te maken. Er komt een omvangrijk pakket aan maatregelen.

De stikstofdeken boven Nederland moet een stuk dunner worden. Het kabinet formuleert het in zijn stikstofpakket zo: in 2030 moet het aantal natuurhectares dat overbelast wordt met stikstof gehalveerd zijn. Uitgedrukt in mollen stikstof: een vermindering van gemiddeld 255 mol/ha/jaar. Een groot deel daarvan (120 mol) wordt al bereikt door eerder getroffen maatregelen en de maatregelen uit het klimaatakkoord. De maatregelen zijn niet alleen op de landbouw gericht. Ook het scheep-, lucht- en wegverkeer krijgen met het pakket te maken.

Lees verder onder de 3 kaarten. Swipe naar rechts voor de 2 andere kaarten.


  • Deze kaartjes van het RIVM tonen het effect van de nieuwe maatregelen op de stikstofbelasting op Natura 2000-gebieden. Dit eerste kaartje toont de verwachte overschrijding van de kritische depositiewaarde in 2030 zonder de extra maatregelen. - Bron: RIVM

    Deze kaartjes van het RIVM tonen het effect van de nieuwe maatregelen op de stikstofbelasting op Natura 2000-gebieden. Dit eerste kaartje toont de verwachte overschrijding van de kritische depositiewaarde in 2030 zonder de extra maatregelen. - Bron: RIVM

  • Dit kaartje toont de verwachte overschrijding mét de maatregelen. Wat opvalt is dat de bijvoorbeeld de Veluwe grotendeels van paars in geel en groen verandert. Daar neemt de stikstofbelasting fors af, in een aantal gebieden zelfs tot onder de kritische waarde. Een gebied als de Peel blijft paars, daar blijft de overschrijding van de kritische depositiewaarde meer dan 350 mol N/ha.

    Dit kaartje toont de verwachte overschrijding mét de maatregelen. Wat opvalt is dat de bijvoorbeeld de Veluwe grotendeels van paars in geel en groen verandert. Daar neemt de stikstofbelasting fors af, in een aantal gebieden zelfs tot onder de kritische waarde. Een gebied als de Peel blijft paars, daar blijft de overschrijding van de kritische depositiewaarde meer dan 350 mol N/ha.

  • De effecten van de extra maatregelen in kaart gebracht. Hoe donkerder de blauwe kleur hoe groter de vermindering van de N-depositie op de natuurgebieden. Uit het vorige kaartje blijkt dus dat in sommige gebieden de depositie ondanks forse afname toch nog flink te hoog blijft.

    De effecten van de extra maatregelen in kaart gebracht. Hoe donkerder de blauwe kleur hoe groter de vermindering van de N-depositie op de natuurgebieden. Uit het vorige kaartje blijkt dus dat in sommige gebieden de depositie ondanks forse afname toch nog flink te hoog blijft.

Klik onderaan dit artikel voor de originele pdf’s van bovenstaande kaarten.

Beëindigingsregeling

Er komt een beëindigingsregeling gericht op vermindering van de stikstofneerslag op de zwaarst belaste stikstofgevoelige natuur. Piekbelasters komen als eerste aan bod om hieraan mee te doen. Daarbij geldt niet dat wie het dichtst bij een Natura 2000-gebied zit, het eerst aan bod komt. Het kabinet stelt als criterium de hoogste berekende depositie op een kwetsbaar Natura 2000-gebied. Veehouderijlocaties met relatief weinig effect op depositie komen niet voor de subsidie in aanmerking en daarom wordt een drempelwaarde ingesteld. De hoogte daarvan is nog niet bekend. De regeling is staatssteungevoelig en moet door de Europese Commissie worden goedgekeurd. Op dit moment wordt daarover met Brussel overlegd. De verwachting is dat de regeling op zijn vroegst begin volgend jaar kan worden opengesteld. Er is hiervoor € 1 miljard beschikbaar.

Lees verder onder de tabel.

Voermaatregel in september

Het Landbouw Collectief bepleitte een cafetariamodel waarbij veehouders een keuze kunnen maken uit een aantal opties om de stikstofemissie te reduceren:

  • via het rantsoen;
  • door meer beweiden;
  • door mest te verdunnen met water;
  • of door een combinatie van bovenstaande 3 punten.

Het ministerie houdt vast aan een verplichte verandering van de voersamenstelling, waarbij wordt gestuurd op het ruweiwitgehalte in mengvoer en mogelijk ander krachtvoer in de melkveehouderij. Er komt geen norm voor ruwvoer.

Welke normen voor mengvoer gaan gelden, maakt het ministerie later bekend. De regeling moet nog bij de Europese Commissie worden aangemeld. Minister Schouten denkt dat de regeling op 1 september van dit jaar in werking kan treden.

Mest verdunnen en meer uren weidegang

Voor de volgende jaren wil Schouten inzetten op “een met de sector overeen te komen afsprakenkader, gericht op voermanagementmaatregelen ter verdunning van de stikstofdeken.” Omdat eerder is afgesproken dat de voermaatregelen de boer geen geld mag kosten, heeft de minister hiervoor € 73 miljoen uitgetrokken.

De 2 andere opties in het cafetariamodel van het Landbouw Collectief: mest verdunnen en meer beweiden, komen ook terug in de kabinetsplannen. Bij beweiding wil het kabinet het gemiddeld aantal uren weidegang verhogen van 1.648 uur (2018) naar gemiddeld 1.723 uur in 2021 en 1.898 uren in de jaren vanaf 2022. Landbouwminister Schouten denkt dat de melkveehouderij via meer voorlichting, coaching, ander onderwijs en bijscholing is te stimuleren tot meer weidegang.

Verdunnen van mest (2 delen mest op 1 deel water) wordt op klei- en veengronden al toegepast en kan daar vaak ook goed vanwege voldoende beschikbaar (oppervlakte)water. In zandgebieden is de beschikbaarheid van water echter een probleem. Het kabinet trekt € 100 miljoen uit om bedrijven te ondersteunen bij de realisatie van regenwateropvang (40% van de investeringskosten vergoed).

Verduurzaming stallen

De minister gaat de emissienormen voor stallen per diergroep aanscherpen. Vanaf 2025 gelden scherpere normen. Veehouders kunnen subsidie krijgen voor de aanpassing van de stallen. Daarvoor is € 172 miljoen beschikbaar via de klimaatgelden en daarbovenop komt voor de periode van 2023-2030 nog eens € 280 miljoen. De subsidie is niet alleen gericht op de vermindering van de emissie van stikstof. Ook de uitstoot van fijn stof en broeikasgassen moet verminderen.

Het al eerder aangekondigde omschakelfonds zal ook worden ingezet om de stikstofemissie te verminderen. In de komende jaren is € 175 miljoen beschikbaar in het omschakelingsfonds, die het boeren gemakkelijker moet maken de omschakeling naar duurzamere landbouw te financieren.

Mestverwerking

Bij de ideeën voor de verandering van het mestbeleid is de optie opgekomen om centrale mestverwerking te realiseren. Bij centrale mestverwerking wordt dierlijke mest omgezet in kunstmestvervangers die emissiearm kunnen worden aangewend, of die geschikt zijn voor toepassing buiten de landbouw of in Noordwest-Europese akkerbouwgebieden. In het klimaatakkoord was al € 33 miljoen gereserveerd voor mestverwerking. Daar komt vanuit het stikstofplan nog eens € 15 miljoen bij.

De inzet van landbouwminister Schouten is om ‘samen met de boeren’ landbouwgrond in de melkveehouderij beschikbaar te houden, investering in stallen in de veehouderij, aanpassen van het veevoer, meer weidegang en meer emissiearm uitrijden van mest.

Zij wil niet alleen boeren, maar ook voerbedrijven, slachterijen en marktpartijen betrekken bij de plannen. En ook consumenten moeten een omslag maken. “De maatregelen kunnen alleen slagen als de boer de investeringen kan opbrengen en terugverdienen.”

PAS-melders profiteren straks van extern salderen

Extern salderen kan voorlopig nog niet.
Provincies en Rijk hebben tijd nodig om goede regels te maken, om ongewenste effecten te voorkomen. Als het zover is, moet de koper zich melden bij de provincie en zorgen dat de vergunningen op orde zijn. De verkoper kan ook te maken krijgen met voorwaarden, zoals sloop of herbestemming van stallen. De koper moet de ruimte binnen 3 jaar gebruiken. Maandelijks wordt bekeken hoe het externe salderen loopt. De minister kan zo nodig ingrijpen. Extern salderen zal straks voorlopig voor 1 jaar gelden. Wanneer en hoe het precies het weer kan, wordt binnen enkele maanden duidelijk.
De ruimte die hiermee ontstaat, is deels bestemd voor de PAS-melders, de 3.637 bedrijven die onder het PAS konden volstaan met een melding. Daarvoor is naar schatting 11 mol/ha/jaar stikstofruimte nodig uit een door het kabinet ingestelde ontwikkelreserve. Van alle melders wordt bekeken of de gegevens nog kloppen. Mogelijk biedt de ontwikkelreserve niet altijd soelaas. Dan is een lokale oplossing nodig.

Lees alles over het stikstofbeleid in dit dossier. En Gezond koeien voeren met minder eiwit: hoe doe je dat? Kijk gratis het webinar hierover terug

Laatste reacties

  • @123

    Waar het geld vandaan moet komen is nog even de vraag ,volgens de telegraaf is het begrotingstekort door de corona nu al 92 miljard.

  • Zuperboer

    Wat doen ze aan het mineralenlek in de Randstad; De husketonne herintroduceren?

  • trekker123

    Tot 3 maanden geleden was een paar miljoen extra al een groot probleem, inmiddels komt het niet meer op een miljard meer of minder aan. Jacobse en Van Es wisten het dertig jaar geleden al: geen gezeik, iedereen rijk!

  • EL

    De landbouw moet dus het stikstof probleem oplossen!

  • René de jong

    Gelukkig gaan de natuurdoelen ook onder de loep nemen, maar eerst gooien we de spaarpot op de kop, de laatste miljarden moeten er ook uit.

    Wonderlijk dat 4 gebieden op het kaartje met paars (overschrijding KWD) gebieden zijn met prima SDF cijfers.
    - Noord Hollands Duinreservaat
    - Veluwe
    - Drenst Friese Wold
    - Bargerveen alwaar al 100 mln nutteloos door SBB is verbrast, nog eens 100 mln ?

    Er is poen zat, maar liefst 2,85 miljard voor natuur, kan Jelle Bijlsma mooi los met z'n kranen en dumpers.

  • Jehao

    Dit beleid zal niet leiden tot minder N-depositie op de natuur. Het is eigenlijk geld over de balk gooien. Men zou het beter kunnen investeren in beperken van de uitstoot van stikstofoxiden, dat zou voor de natuur meer zoden aan de dijk zetten.

  • chila

    En Schiphol krijgt 2 miljard om te blijven !

  • nvanrooij1

    Ik kan de rekensommen niet vinden als onderbouwing. Bij een depositie vermindering van 255 mol (bij 30% naar natuur en 70% naar ontwikkeling) betekent het een emissie besparing van 850 mol. Gemiddeld gaat van de Nederlandse stikstofEmissie (volgens RIVM-TNO) 77% naar het buitenland. Derhalve zal in Nederland 3700 mol stikstofemissie (100/23 x 850 mol) bespaard moeten worden. Dat is meer als de huidige emissie. Een deel wordt volgens de brief weer gehaald door de beperking van de emissie in het buitenland. De onderbouwing hiervan Zit niet in de brief.
    Maar ja we hebben geld genoeg in Nederland Corona tekort 92 miljard. Net KLM nog 2 tot 4 miljard.
    Als ik dan al lees dat MOB het onvoldoende vindt zal de soap wel vervolgd. Het is een papieren probleem . Realistische KDW ‘s en herziening van irreële natuur doelen (Hoogeveen etc.) lost alles op. En de natuur blijft het goed doen zoals René al aangeeft.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.