Home

Nieuws 8 reacties

Klimaatakkoord kost landbouw € 200 miljoen per jaar

De plannen voor de reductie van broeikasgassen door de landbouw gaan jaarlijks zo’n € 200 miljoen kosten.

Dat blijkt uit de analyse van het Planbureau voor de Leefomgeving van het hoofdlijnenakkoord van het klimaatbeleid. Daarnaast is een eenmalige investering van zo’n € 300 miljoen nodig. Dat geld is vooral bestemd voor mestverwerking voor de melkvee- en varkenssector. Wie dat gaat betalen is nog niet duidelijk.

Weinig concrete afspraken

PBL en CPB maakten een doorrekening van de plannen die voorzitter Ed Nijpels van het Klimaatakkoord in juli heeft gepresenteerd. In veel gevallen was het lastig om concrete doorrekeningen te maken, omdat de plannen nog te vaag zijn. Over de plannen op gebied van land- en tuinbouw en landgebruik oordeelt PBL dat er veel initiatieven zijn, maar dat er nog weinig concrete afspraken zijn. Deze afspraken hangen volgens Nijpels ook af van de maatregelen en het budget die het kabinet gaat nemen. De doorrekeningen moeten het kabinet helpen bij het nemen van deze besluiten.

6,5 Mton CO2-equivalenten minder broeikasgassen

In de klimaatplannen zijn geen voornemens om de veestapel in te krimpen. Met technische maatregelen door de sectortafel landbouw en landgebruik is het volgens het PBL mogelijk om in 2030 6,5 Mton CO2-equivalenten minder broeikasgassen uit te stoten. Dat is meer dan het dubbel van de reductieopgave voor de landbouw in 2030, die op 3,5 Mton ligt. De uitstoot van broeikasgassen door de sector komt daarmee op zo’n 25 Mton te liggen.

Jaarlijkse kosten

Jaarlijks komen de kosten van het klimaatbeleid voor landbouw uit op zo’n € 200 miljoen per jaar. Dit zijn zowel operationele kosten als afschrijvingen van de investeringen. Zo heeft het PBL becijferd dat het veranderen van het rantsoen voor melkvee jaarlijks € 24 miljoen gaat kosten. Hiermee wordt een reductie van 0,2 Mton in CO2-equivalenten behaald. In de akkerbouw gaat het verhogen van het organische stofgehalte in de bodem jaarlijks € 20 miljoen kosten, voor eenzelfde reductie van 0,2 Mton CO2. Daarnaast zijn er jaarlijkse kosten berekend voor het veranderen van het rantsoen voor melkvee, het toevoegen van nitrificatieremmers aan mest en het gebruik van precisielandbouw. Het toepassen van precisiebemesting kan jaarlijks zelfs geld opleveren, berekent het PBL.

Reductie glastuinbouw

Volgens de analyse van het PBL kan de glastuinbouw voor een reductie van 2,7 tot 3 Mton CO2 zorgen. In de eerdere klimaatplannen werd gerekend op een reductie van 1 Mton door het energiezuiniger maken van kassen. Mede daardoor komt de analyse van het PBL hoger uit dan becijferd door de plannenmakers aan de sectortafel.

Investeren in mestvergisters en aanpassingen rantsoen

De methaanreductie wordt behaald door te investeren in mestvergisters in de varkens- en melkveesector en door aanpassingen in het rantsoen. Hiervoor is een investering van € 342 miljoen nodig. Aan de andere kant berekent het PBL dat de sector hiermee jaarlijks € 8 miljoen opstrijkt aan de verkoop van het geproduceerde biogas. Daarnaast moet de melkveesector investeren in de selectie van de veestapel op productie van methaan in darmen en pens. Dat kost volgens het PBL eenmalig € 4 miljoen.

Onderwaterdrainage in veenweidegebieden

Door anders om te gaan met land kan 1,0 Mton minder CO2 uitgestoten worden. Het toepassen van onderwaterdrainage in veenweidegebieden heeft hier het grootste aandeel in, een reductie van 0,72 Mton. De drainage van 80.000 hectare moet dat realiseren. Dit kost eenmalig € 245 miljoen en jaarlijks € 4 miljoen aan onderhoud.

Organische stof in bodem

Het verhogen van de organische stof in de bodem is een taak voor zowel de melkvee- als de akkerbouwsector. Door minder grasland te scheuren en akkerbouwgronden om te zetten naar blijvend grasland is een reductie van 0,5 Mton CO2 mogelijk. De kosten hiervan worden geschat op € 13,5 miljoen per jaar.

Kritisch over plannen klimaatakkoord

Het PBL merkt bij bovenstaande maatregelen op dat veel van de maatregelen in het landgebruik een grote druk zetten op de vraag naar grond, die soms ook in strijd zijn met elkaar. Voor het klimaat is het planten van bomen bijvoorbeeld gunstig, voor de biodiversiteit zouden de bomen juist weer niet geplant moeten worden.

Op het gebied van duurzame energie kijkt PBL kritisch naar de plannen van het klimaatakkoord. Deze zijn volgens PBL te positief over de kostendaling van duurzame energieproductie. PBL adviseert daarom om wel te werken aan een opvolger van de SDE+regeling, als deze in 2021 stopt.

Klimaattafels

PBL rekende de verschillende klimaattafels door. Bij alle de klimaattafels voor gebouwde omgeving, industrie, mobiliteit en landbouw kunnen de beoogde doelen voor CO2-reductie behaald worden met de voorstellen die zijn voorgelegd. Alleen bij Elektriciteit ligt het verwachte effect van de maatregelen iets onder de doelstelling. De kosten voor de klimaatmaatregelen zijn voor de gebouwde omgeving (maatregelen aan woningen en andere gebouwen) becijferd op € 500 miljoen per jaar, voor landbouw is dat € 200 miljoen per jaar. De industriemaatregelen kosten € 1 miljard per jaar in 2030, voor de elektriciteitsmaatregelen worden de kosten berekend op € 3 tot € 3,9 miljard per jaar. Wie deze kosten gaat betalen, hangt af van de keuzes die het kabinet maakt.

Kabinet aan zet

Met de analyse van de planbureaus van het klimaatakkoord ligt de bal nu bij het kabinet. Zij moeten besluiten of ze de voorgenomen klimaatplannen ondersteunen. Premier Mark Rutte verwacht hier binnen een week een akkoord over te hebben. Meningsverschillen tussen coalitiepartijen CDA en VVD enerzijds en D66 en ChristenUnie anderzijds ontkent hij, waarbij hij verwijst naar het regeerakkoord. Het kabinet zal ook besluiten moeten nemen over de benodigde maatregelen zoals wetgeving, normering en subsidies. De Tweede Kamer zal zich ook nog buigen over de kabinetsplannen, voordat er een definitief plan zal komen. Dat zou er eind dit jaar moeten zijn.

Nijpels noemt het oplopen van vertraging ‘volslagen ondenkbaar’. Eind januari moet er op basis van EU-afspraken een conceptplan liggen, voor 2020 moet er een definitieve aanpak zijn om aan het klimaatakkoord van Parijs te voldoen. Waar mogelijk gaan sectoren door met uitwerking van de plannen. Op landbouwterrein zijn er verschillende plannen die verder uitgewerkt kunnen worden zonder dat er een definitief kabinetsbesluit is gevallen.

Tweede Kamerleden reageren verdeeld op de doorrekeningen van PBL. GroenLinks vindt dat de politieke de leiding moet nemen bij het uitwerken van het klimaatakkoord. “Het kabinet moet nu richting geven aan een robuust en rechtvaardig klimaatbeleid en daarbij duidelijk maken dat de rekening van de energietransitie niet eenzijdig bij burgers mag komen te liggen”, vindt Kamerlid Tom van der Lee.

Partij voor de Dieren vreest dat het klimaatakkoord strand door het polderen. De intenties zijn volgens de partij te vrijblijvend. Ook PvdA spreekt van mooie woorden. “Maar ondertussen gebeurt er niets”, zegt William Moorlag. Regeringspartijen CDA, D66 en CU zijn positiever, al dringen Kamerleden van deze partijen ook aan op vaart maken bij het nemen van besluiten.

Mede-auteur: Lydia van Rooijen

Laatste reacties

  • Klimaatnota doorgeschoven naar landbouw en industrie
    19 sep 2018 - Onderzoek en beleid - Geesje Rotgers
    De landbouw en industrie boekten sinds 1990 veel vooruitgang met de aanpak van broeikasgassen. Toch krijgen precies deze twee sectoren opnieuw de rekening gepresenteerd in het Nederlandse Klimaatakkoord. De grote veroorzakers van broeikasgassen gaan grotendeels vrijuit. Dit zijn de opslorpers van olie en elektriciteit, oftewel de Nederlandse bevolking.
    Begin deze zomer werden de hoofdlijnen van het Nederlandse Klimaatakkoord gepresenteerd. Daarin zijn afspraken gemaakt over de klimaatopgave per sector. De landbouw is een van de vijf sectoren die aan de bak moeten om te komen tot een forse reductie van de broeikasgassen. Komt Nederland hiermee tot een eerlijke verde­ling van het klimaatvraagstuk? Of zijn er sectoren waarvan een onevenredig zware opgave wordt gevraagd, terwijl andere sectoren de dans ontspringen? Op deze vragen wordt een antwoord gezocht.

  • K.W. de Jong

    Ook het PBL kan weer terug naar de middelbare school voor de biologie les, want het stuk over de fotosynthese is men schijnbaar volkomen vergeten. Planten (gras, mais, granen enzovoort) halen via de fotosynthese CO2 uit de atmosfeer en produceren O2. De C (koolstof) in de plant word opgenomen door onze dieren, en scheiden deze uiteindelijk ook weer uit! Zolang koeien, varkens, kippen enzov. geen olie, gas of kolen eten kunnen zij nooit C vervuilend zijn.
    Oké koeien stoten (via herkauwen) methaan (CH4) uit. maar methaan word na 12 jaar weer omgezet tot CO2 en is dus weer opneembaar voor de plant. Bossen en moerassen stoten ook CH4 uit!!

  • koestal

    Smerig politiek spel.er wordt geprobeerd de Co2 uitstoot alleen de boeren in de schoenen[klompen ]te schuiven,de burgers willen er niet voor betalen,die willen alleen maar goedkope vliegreisjes via Schiphol.

  • Reactie verwijderd door een beheerder

  • kanaal

    de rekening kan naar de consument die is eindverbruiker

  • veldzicht

    Die boeren zijn het makkelijkst te pakken,,ze zitten toch al in het verdomhoekje,letterlijk alles wordt ze in de schoenen geschoven,minder insecten ,zure regen,broeikasgassen, vergrassing van natuurgebieden en zelfs de duinen op schiermonnikoog etc,etc. gemaks halve wordt maar even vergeten dat we in een piepkleinlandje met 17 milj. mensen zijn die graag vliegen,auto rijden en luxe producten kopen.Maar om die tegen de haren in te strijken kost teveel stemmers en geeft teveel verzet.

  • Hoe zo geen grasland scheuren ??? Extensieve bedrijven moesten vanwege de fosfaatregelgeving NOG extensiever. Koe-beesten die je niet mag houden , vreten het grasgewas niet !!! DUS scheuren en dan maar gedeeltelijk akkerbouwer. Je moet toch rendement zien te halen van de grond om rente / aflossing / leefgeld te kunnen financieren. Elk mens werkt om te leven, niet om andersmans hobby te financieren. Hoe zo de Overheid wil graag grond-gebonden veehouderij ??? Dan moet je die boeren niet gaan wurgen met onredelijke regelgeving.

  • brutus71

    Al deze klimaat maatregelen zijn erg duur,Duitsland zet er ook al een beetje de rem op.
    Bovendien geven landen zoals India, VS en China vos gas, duswat heeft het voor zin.
    Buma matigt zijn klimaat uitspraken ook al behoorlijkdus het kabinet besluit dit jaar niet veel over het klimaat en dan wachten we de provinciale verkiezingen eerst maar eens af en dan is het al weer zo halverwege 2019.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.