Home

Nieuws

Minister hield mestmarges ten onrechte geheim, boetes geschrapt

De rechter heeft in hoger beroep boetes wegens overtreding van de Meststoffenwet ongedaan gemaakt.

De veehouders hadden geen zicht op de manier waarop het ministerie van landbouw marges en correctiefactoren had toegepast bij de berekening van de overtreding.

Gevolgen voor veel lopende procedures

De uitspraak heeft mogelijk gevolgen voor tientallen of zelfs honderden lopende procedures, waarbij betrokken veehouders een boete is opgelegd, terwijl ze geen zicht hadden op de manier waarop de minister tot de boeteberekening kwam.

Peter Houtsma van Houtsma Bedrijfsadvies in Deventer stond een van de veehouders bij in een van de zaken waar nu een uitspraak in is gedaan. Hij zegt het jammer te vinden dat het College van beroep niet toe is gekomen aan wat volgens hem de kernvraag is: wat komt er nu werkelijk als mest op het land.

De berekening van het ministerie is gebaseerd op een beginvoorraad, de aanvoer, de afvoer en de eindvoorraad. Al die hoeveelheden worden berekend, mede op basis van bemonstering. Het kan echter voorkomen dat een veehouder mest heeft afgevoerd, maar dat er bij de berekening een uitkomst is die niet kan kloppen.

Handhavingsmarges

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven constateert dat de minister een handhavingsmarge hanteert bij het opleggen van een boete. Die marges zijn nodig omdat de gehalten fosfaat en stikstof zijn gebaseerd op forfaits (vaststaande getallen) die door verschillende factoren per bedrijf kunnen afwijken.

De minister hield die marges echter geheim. In een interne nota werd in 2013 vastgelegd hoe de hoeveelheden fosfaat en stikstof in mest zou moeten worden vastgelegd als extreme waarden waren geconstateerd.

Stikstofgatmarge

De handhavingsmarge en de zogenoemde stikstofgatmarge werd geheim gehouden om “calculerend en anticiperend gedrag door kwaadwillenden te voorkomen”. De marges zijn echter op 15 juni van dit jaar alsnog gepubliceerd.

De rechter heeft in 3 zaken uitspraak gedaan, waarbij de rechtbanken Overijssel en Gelderland in eerste instantie boetes hadden opgelegd van respectievelijk € 6.154 en € 5.764; in de 3e zaak had de rechtbank Zeeland-West-Brabant de door de minister opgelegde boete ongedaan gemaakt.

Boer wist niet welke marges minister hanteerde

In deze zaak was een oordeel gevraagd van raadsheer advocaat-generaal Wattel, die een advies uitbracht dat de rechter nu volgt. In essentie komt het advies er op neer dat de veehouder te weinig mogelijkheden had zich te verweren tegen het bewijs dat uit zijn eigen mestboekhouding komt, omdat de veehouder niet wist welke marges de minister hanteerde.

Het ministerie zegt in een reactie de uitspraken te bestuderen. Tegen de uitspraak is geen beroep meer mogelijk.

Of registreer je om te kunnen reageren.