Expertblog

8 reacties

‘Boer-tot-bordstrategie, hoe help je de boer echt?’

Afgezien van de coronagevolgen is dit een cruciaal jaar voor de agrarische sector.

Met de naderende crisis als gevolg van de Covid-19-pandemie (Nederlandse economische krimp 7,5%), de consternatie rondom invoering van de stikstof reducerende maatregelen, zoals maximale gehalten ruw eiwit in krachtvoer voor melkvee, en het uiteenvallen van onze agrarische collectieve belangenbehartiging. Het jaar 2020 is echter niet alleen in Nederland beslissend voor de land- en tuinbouw. Ook op Europees niveau zal 2020, nog afgezien van de coronagevolgen, voor onze agrarische sector een politiek cruciaal jaar blijken.

Green Deal

De invloed van de ‘groene macht’ neemt toe, het realisme neemt evenredig af. Dat is mijn conclusie na debatten over de Green Deal (waarvan Boer-tot-bordstrategie een onderdeel is) met vicevoorzitter van de Europese Commissie, Frans Timmermans, en Boer-tot-bord-eindverantwoordelijke, Stella Kyriakides, Europees Commissaris voor Volksgezondheid en Voedselveiligheid. Komende week (20 mei) zal deze boer-tot-bordstrategie officieel gepresenteerd gaan worden. Echter buiten deze verschrikkelijke timing voor het lanceren van dit beleidsstuk werd er naast het uitspreken van vage idealen niet ingegaan op cruciale kwesties. Dit terwijl het juist in deze zware tijden van belang is om zo snel mogelijk duidelijkheid te scheppen.

Verdienmodel voor landbouw ontbreekt

Verdienmodel land- en tuinbouw

Buiten de eindeloze vergroeningsmaatregelen en vergroting van de regeldruk en administratieve lasten ontbreekt, vooralsnog, een duidelijke langetermijngedachte mét een duidelijk verdienmodel. Duurzame voedselproductie is immers onmogelijk zonder economische duurzaamheid. Helaas bleef Stella Kyriakides het antwoord schuldig op de vraag van een van mijn fractiegenoten: “Hoe de Europese Commissie ervoor gaat zorgen dat we niet naar een economie gaan waar enkel degenen, die bovengemiddeld verdienen, kwalitatief goed eten kunnen krijgen?”

Gewasbescherming

Buiten het benoemen van de gebruikelijke stokpaardjes: verlaging van pesticiden-, kunstmest- en antibioticagebruik en tot meer biodiversiteit en dierenwelzijn en het beloven van een stabiel inkomen en een verhogende concurrentiekracht, kwamen beide Europese Commissieleden niet. Daarbij komend gaat het, mijns inziens, niet alleen om het lukraak verminderen van bijvoorbeeld gebruik pesticiden, maar om effectief gebruik en om het beschikbaar stellen van laagrisico-alternatieven tegen een betaalbare prijs.

Handelsakkoorden

Ook werd er totaal geen inzicht gegeven over het wereldwijde vraagstuk met betrekking tot onze handelsakkoorden met andere werelddelen. Hoe deze verhoogde eisen voor boeren in verhouding staan tot geïmporteerd voedsel, hoe we oneerlijke concurrentie kunnen blijven tegengaan. Oorsprongsbenaming en labelen van voedsel kan hierin een oplossing bieden, echter mag het niet zo zijn dat machtige A-merken een betere voedselstatus krijgen!

Budget Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Als laatste punt en daarbij ook direct het meest kritieke punt, de financiering van deze Boer-tot-bordstrategie. Hoe denkt de Europese Commissie in tijden van recessie deze extra kosten, die boeren met deze strategie moeten maken, te gaan vergoeden? Ook nu het GLB-budget nog eens verlaagd dreigt te worden?

Rol boeren en tuinders

Er komt in deze roerige tijden veel op de sector af. Een ‘gecreëerde’ transitie lijkt niet meer af te wenden. De concrete wetsvoorstellen over de Europese Green Deal zullen, na presentatie, behandeld worden in de komende 2 jaar. Daarbij is het van cruciaal belang dat er als één collectief namens de sector wordt gepraat in plaats van over de rug van de boeren. Ook moeten we zorgen dat, Haagse en Brusselse beleidsmakers en (mede)wetgevers oog hebben voor de kansrijke en positieve rol die boeren en tuinders in de Green Deal zouden kunnen spelen, zoals een marktconform beloond agrarisch natuurbeheer, CO2-vastlegging in de bodem of –hergebruik in kassen en mineralenconcentraat uit bewerkte mest als CO2-arme groene meststof.

Uiteindelijk is vertrouwen net als het papier waarop deze Green Deal staat afgedrukt. Als het eenmaal gekreukeld is, kan het nooit meer echt perfect zijn!

Laatste reacties

  • René de jong

    Goed gezien Annie, alléén de elite kwaliteit eten de rest van de arbeiders de kliekjes.
    Diezelfde elite betaalt ook voor vliegtaks en CO2 heffinge, zijn ze toch OKÉ bezig......

  • Bennie Stevelink

    Te veel bestaat nog de illusie dat wij met "duurzame producten" een duurzame landbouw zouden kunnen bekostigen.
    Dat "duurzame product" moet volledig van tafel. Er moet een serieuze oplossing komen voor de financiële kant van de zaak.

  • Alco

    Ik weet het zo langzamerhand niet meer met de hele EU.

    Toen er bijstand verleend moest worden aan landen in oorlog ging iedereen zijn eigen afwegingen maken.

    Corona maatregelen laat zien dat er totaal geen EU beleid is.

    En nu wordt er toe gegeven dat het realisme gezien het landbouw beleid ver te zoeken is.

    En is er bescherming? Ook gezien de aardappel import uit Israel en eigen boeren laten stikken.
    En denk je ook nog dat we afhankelijk zijn van EU betreft export?
    Goedkoop en goed ben je spekkoper bij de grote internationale inkopers.

  • agratax(1)

    Wat onze beleid makers en politici ook bedenken om de Europese biodiversiteit en klimaat te redden zal elders op de wereld tot afbraak leiden van hetzelfde klimaat, omdat er geen politicus durft te suggereren, dat de door de Club van Rome genoemde 4 miljard mensen op de aarde al aan de hoge kant is, als we de natuur en het klimaat zo wensen te houden als hij midden vorige eeuw was. Het gaat nl. niet over Genoeg voedsel voor de 10 miljard mensen, maar over voldoende Ruimte om flora, fauna en de mensen te laten floreren.

  • farmerbn

    Ga je naar het verkeer kijken in Istanboel dan zie je dat ze vijf rijen dik voor het stoplicht staan op een driebaans weg, ze de hele dag toeteren, binnenbochten nemen en elkaar afsnijden. Je zou denken dat er veel ongelukken gebeuren en dat ze daar veel meer politie moeten inzetten. Maar niks. Alles gaat zijn weg en er rijden geen auto's rond vol deuken. Dit is het voorbeeld voor de westerse wereld. Doe niks en het komt goed. Telkens als de politiek zich ergens mee bemoeid gaat het fout.

  • Maas1

    @Bennie " dat duurzame product " moet volledig van tafel, zo stel jij. " Vroeger" krikte je het verdien model op door meer dieren te houden of de productie per dier te verhogen. Dat model van meer dieren per onderneming in Nederland zal door allerlei regelgeving meer worden " geblokkeerd ". Om het verdienmodel meer body te geven wordt er niet alleen meer gezocht naar liters melk maar vaker naar allerlei bijkomende aspecten die een meerwaarde geven aan de liter melk.Daarnaast stappen velen ook op de energie toer de mestverwerkings toer, biodiversiteit en allerlei andere aspecten waarvan op boerderij niveau een meerwaarde is te creëren voor boer mens dier en maatschappij.Allerlei kun je duurzaam, kringloop of wat dan ook noemen. De trein dendert door en wacht niet tot de laatste is ingestapt, en ja je kunt altijd kiezen elke stap bepaald de bestemming van de onderneming.
    Maar je hebt wel gelijk dat het duurzame voedsel product op zich niet in verhouding staat tot de investeringskosten in relatie tot de opbrengsten daar is het grondig mis.
    Uiteindelijk is deze vorm geving van duurzaam voedsel een race naar de bodem enkel en alleen al omdat deze manier van voedsel produceren financiëel niet vol te houden is.

  • Schrauwen Landbouw

    Mooi artikel voor de landelijke media. Ik hoop dat minister Schouten en vele met haar dit ook lezen.

  • Alco

    @Schrauwen.
    Zo'n artikel past de media niet.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.