Boerenblog

4 reacties

‘Zoektocht naar een beter verdienmodel’

We leven in een weerbarstige wereld waar voedsel en productiewijze opeens volop in de belangstelling staan, maar waarbij de consequenties niet altijd voor lief worden genomen.

Als Nederlandse Akkerbouwvakbond hebben we in samenspraak met onze leden de landbouwmarkt in zijn volle omvang nader geanalyseerd en onze toekomstvisie besproken. Uitgangspunt in de discussie blijft dat boeren een kostendekkende prijs uit de markt moeten kunnen halen. Daarvoor lijkt een markt met ‘spelregels’ essentieel.

Andere eisen

In Nederland en in de rijke westerse wereld is het aanbod van voldoende voedsel wel verzekerd. Met het toenemen van de welvaart zijn de eisen wel verschoven van puur voldoende voedsel naar dat er ook eisen aan de productiewijze worden gesteld en dat ‘de consument’ van ‘all over the world’ zowel exotische producten krijgt aangevoerd als de meer inheemse producten die los van de seizoenen hier toch in de winkel komen. Dit consumentengedrag komt natuurlijk niet overeen met een meer romantische hang naar lokale producten en een meer kringloopachtige gedachte. Ook de wedloop naar ‘de laagste-prijsgarantie’ strookt niet met bovengenoemde eisen.

Oog voor duurzame landbouwproductie

Verreweg de meeste boeren hebben echt oog voor een duurzame landbouwproductie, zodat ook volgende generaties op een profijtelijke wijze gewassen kunnen telen en oogsten op de schaarse vruchtbare landbouwgrond.

Het verdienmodel staat onder druk door allerlei externe invloeden

Dat daarbij ook economische duurzaamheid een voorwaarde is, moge duidelijk zijn. Maar het verdienmodel staat onder druk door allerlei externe invloeden, zoals een voortdurende claim vanuit de maatschappij op landbouwgrond voor natuur, steden- en wegenbouw. In Nederland is het landbouwareaal sinds 1990 met 300.000 hectare afgenomen, terwijl de bevolking is doorgegroeid naar nu ruim 17 miljoen inwoners, oftewel tien inwoners per hectare cultuurgrond. Deze druk op de grond leidt tot hoge grondprijzen. Daarnaast legt ‘de maatschappij’ de boeren eisen op ten aanzien van behoud van biodiversiteit die gepaard gaan met hogere productiekosten.

Verschillen in productiestandaarden

Het gekke is dat er internationaal gezien in vrijhandelsverdragen geen rekening gehouden wordt met verschillen in productiestandaarden. We weten wel dat er altijd een groot verschil in schaalgrootte en arbeidsbeloning tussen de verschillende continenten zal bestaan. Maar dwingende eisen die we hier aan verlaging van de ecologische footprint stellen, eisen aan gewasbeschermingsmiddelen om bijvoorbeeld nuttige insectensoorten te behouden en een verbod op genetische modificatie, blijken bij die importen opeens niet meer te gelden! Hiermee wordt niet enkel het gelijke speelveld geschonden, maar aanvaarden we ook een teloorgang die we hier niet willen, elders wel. Het doorzetten van deze gedragslijn zal onverminderd leiden tot schaalvergroting en tenslotte tot het verdwijnen van het familiebedrijf in Nederland. Andere landen zijn ons hier al in voor gegaan met nu zelfs een tentoonstelling over het ‘verdwenen platteland’ door de bekende architect Koolhaas in het New Yorkse Guggenheim tot gevolg.

Koers van landbouwpolitiek verleggen

Natuurlijk zullen er altijd niches voor enkelen in de huidige markt zijn om te overleven. Ook een betere samenwerking tussen boeren om het aanbod te concentreren biedt soelaas. Honderd jaar geleden werden daartoe coöperaties gesticht, nu kan dat onder de vlag van producentenorganisaties. Maar de grootste bijdrage voor een renderende landbouw en daarmee behoud van een levend platteland én een meer regionale voedselvoorziening zal echt moeten komen uit door overheidsregels gegarandeerde gelijke productiestandaarden met daaraan gekoppeld een markt- en prijspolitiek ... Laat dat nu net tegen de huidige mode ingaan! De koers van de landbouwpolitiek verleggen is niet nieuw, maar wel hoogst noodzakelijk.

Rol van Nederland

De NAV vindt dat de rol van Nederland in de voedselproductie blijvend serieus moet worden genomen zonder dat we ‘alleen voor de export’ produceren. Tegelijkertijd zal een hogere kostprijs per kilo door lagere opbrengsten als gevolg van maatschappelijke eisen moeten worden betaald in de markt of uit het GLB. Ons motto ‘Genoeg is Beter’ geldt ook voor consumptiegedrag. Goed, veilig en voldoende voedsel uit de eigen regio hoeft niet te worden verkocht tegen de gegarandeerd laagste prijs, supermarktbazen hoeven niet nog rijker te worden over de rug van de boeren.

Laatste reacties

  • agratax(1)

    Veste Teun, je blog is duidelijk en voor iedere boer begrijpelijk. Alleen de politiek zal het niet eens willen lezen, omdat ze het misschien wel me tje eens zijn en dat past niet in hun strategie. Zolang de boer blijft produceren tegen bodemprijzen, blijft er bij de consument geld over voor luxe investeringen al dan niet overbodig. Het feit dat de landbouw in Afrika voor een groot deel nooit de wereldmarkt bereikt maar wel beinvloedt (China, Korea en Saoedi Arabie telen voor eigen consumptie). De gevolgen van deze productie betekent dat de mensen in Afrika minder of geen toegang meer hebben tot hun landbouwgronden met tot gevolg Migratie naar West Europa. Volgens mij is de vrije wereld markt voor voedsel een gevaar voor de wereld vrede.

  • EL

    De landbouw in Nederland moet van de overheid aan vele strenge eisen voldoen en ondertussen maakt de overheid de weg vrij voor goedkope import!

  • agratax(1)

    @EL. Zelfs voor producten die hier verboden zijn om te telen zoals Round Up Ready mais, soja en suikerbieten zelfs de afgeleide producten (vlees en zuivel) zouden wel eens de volksgezondheid kunnen schaden. Als de geruchten kloppen dat er koeien het loodje leggen door hun rantsoen van RR mais, waar weinig over naar buiten komt.

  • EL

    Bijna alle gewassen in de VS is RR , maïs, soja en bieten, dat wordt gevoerd aan rundvee, varkens, kippen én vegans, en die doen het er goed op@agratax(1)

Of registreer je om te kunnen reageren.