Expertblog

13 reacties

‘Neem de energielandschapspijn serieus’

Energieproductie zette vroeger een stempel op landschappen. Energietransitie gaat dat opnieuw doen.

Er wordt wel beweerd dat het Nederlandse landschap is gevormd door ons gevecht tegen (en met) het water. Maar dat is een halve waarheid. We weten allemaal dat de strijd tegen het water heeft geresulteerd in terpen, zeedijken, rivierdijken met uiterwaarden, droogmakerijen met windmolens, de Afsluitdijk, drie Flevopolders en de Deltawerken.

Water werd bovendien steeds meer gebruikt als vaarweg en dat resulteerde in een groot aantal kanalen, havens, kades en sluizen. Zonder het gevecht tegen en met het water had ons landschap er heel anders uitgezien.

Sinds de jaren '70 groeit de vraag naar vernieuwbare energie en ook deze transitie is zichtbaar in het landschap. Denk bijvoorbeeld aan windmolens.
Sinds de jaren '70 groeit de vraag naar vernieuwbare energie en ook deze transitie is zichtbaar in het landschap. Denk bijvoorbeeld aan windmolens.

Voedsel en energie

Er zijn nog twee andere andere factoren die een grote stempel op ons landschap hebben gedrukt: de toenemende vraag naar voedsel en die naar energie. De landbouw leverde voedsel en energiewinning begon ooit met het kappen van bomen voor timmer- en brandhout. Later werden hoogveen en laagveen ontwaterd voor turfwinning, die tot 1984 is doorgegaan.

Dat creëerde nieuwe veenweideplassen en de karakteristieke landschappen van de Veenkoloniën. Windmolens werden niet alleen gebruikt om water op te pompen, maar ook om graan te malen en hout te zagen.

Zonder de groeiende vraag naar energie had ons landschap er compleet anders uitgezien

Paarden leverden de trekkracht voor verkeer, vervoer en landbouwwerktuigen. Daartoe moest een aanmerkelijk deel van het landbouwareaal worden gebruikt voor de teelt van haver en ander voer.

Toen na 1900 de eerste kolenmijnen werden geopend, werden naaldbossen aangeplant die de rechte stammen leverden waarmee mijnschachten konden worden gestut.

In Limburg ontstonden steeds hogere bergen mijnafval. Langs de grote rivieren en de kust verschenen kolencentrales met koeltorens en in het noorden gasstations. Op zee verrezen boorplatforms en op het land kriskras hoogspanningslijnen. Kortom, zonder de groeiende vraag naar energie had ons landschap er compleet anders uitgezien.

Transitie zichtbaar

Sinds de jaren ‘70 groeit de vraag naar vernieuwbare energie en ook deze transitie is al zichtbaar in het landschap. Denk aan de nieuwe generatie windmolens op land en op zee. Of bijvoorbeeld aan zonnepanelen op daken en sinds kort ook op landbouwgrond.

Op heel wat plekken staan mestvergisters. Plaatselijk worden energiegewassen geteeld, zoals koolzaad en wilgen. Daarnaast voorziet het klimaatakkoord in aanplant van nieuwe bossen. Kolencentrales schakelen stapsgewijs over op biomassa en dat creëert een nieuwe vraag naar hout en houtsnippers.

Boeren doen er verstandig aan de nieuwe landschapspijn serieus te nemen

Het is één van de redenen waarom Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten juist bossen kappen. Boskap, biomassacentrales, windmolens en zonneweiden: ze roepen allemaal protest op. Dus ja, boeren kunnen bij de energietransitie een deel van de oplossing zijn, maar dan doen ze er wel verstandig aan de nieuwe landschapspijn serieus te nemen.

Laatste reacties

  • .....

    Je kunt niet iedereen serieus nemen, zo heb ik iedere dag last van vreselijke stadspijnen

  • Maas1

    Als je dan bewust bent dat het landschap altijd onderhevig aan veranderingen in dit geval aan voedsel en energie,moet men ook eens stoppen met de idiologie dat het landschap en de natuur terug moet naar de staat van vroeger,welke tijd?Het terug in de tijd voor de stadsmens van het landschap het Ot en Sien verhaal van de kip het varken en de koe rond de hooitas,waarbij de kolen kachel voor warmte zorgde.
    Maar zolang dit land verscheurd drijgt te worden door " haat" dragende milieu ridders zul je op termijn wellicht wel energie hebben maar geen voedsel. Maar goed in dit land leven velen bij de drie of vier elementen.

  • agratax.1

    Als dhr. van der Weide zijn achterban kan overtuigen dat boeren een deel van de energietransitie kunnen zijn en ze meteen overtuigt van het feit dat ze daar de prijs voor moeten betalen die voor boeren rendabel is, dan zal er geen boer meer in de kont hangen. Maar helaas worden de boeren als decennia vertelt hoe belangrijk ze voor de maatschappij zijn en steeds zien ze daar niets anders voor terug dan een schop in de kont en een fooi. Ze worden steeds weg gezet als oorzaak van alle klimaat ellende en tevens veroorzaken ook nog een ongekende terugloop aan biodiversiteit. Helaas de stedeling heeft hier part nog deel aan, hij wordt het slachtoffer van de "foute" voedselproductie.
    Het zou dhr. van der Weide sieren als hij zich eens zou uitlaten over de ongebreidelde groei van het aantal mensen op deze aarde en de Land Grabbing zou durven aanwijzen als een van de oorzaken van de ongekende vluchtelingen stroom van Zuid naar Noord. Nee politiek te gevoelig en het zou het WNF (grote natuurreservaten) in een kwaad daglicht zetten. Alle door het westen in beslag genomen gronden in Afrika zijn de lokale bevolking ontnomen en daarmee een extra oorzaak van hun honger.

  • Kelholt

    Wouter van der Weijden zegt: 'Boeren kunnen bij de energietransitie een deel van de oplossing zijn.'
    Ik zeg: 'Boeren zijn helemaal het probleem niet.'

    Waarom mogen Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten bossen kappen en het hout verbranden, het daarna weer aanplanten en zichzelf op de borst kloppen en mag een koe geen gras eten en het daarna weer uitschijten zodat er weer nieuw gras groeit?
    Leg me dat eens uit Wouter?

  • Maas1

    Dat de boeren het deel van de oplossing zijn is het afstaan van de grond voor allerlei doeleinden.Lukt het niet met het uitrook beleid dan laat je ze verzuipen door hun land onder water te zetten.
    Of het nu groenlinks of groenrechts is gepiepeld wordt je toch.

  • Hilhorst100

    Ook weer een zogenaamd belangrijk persoon, met linkse bijscholing. Gewoon ongeschoold dus.

  • Duitse boeren verdienen goed aan nieuwe Energie zonnepanelen biogas en een windmolen op land met windmolen en zonnepanelen heb je geen werk en een stabiel extra inkomen en biogas boeren met een kippen of varkensstal kunnen de rest warmte goed gebruiken voor verwarmen van stallen waar ze alleen al 10 duizende Euro's mee uitsparen kortom nieuwe Energie kan voor de boeren heel goed uitpakken

  • Maas1

  • wvdweijden1

    Hier voor een tekst zonder afzender en een afzender zonder tekst.

  • Kelholt

    @wvdweijden1 Graag even reactie op het volgende: Waarom mogen Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten bossen kappen en het hout verbranden, het daarna weer aanplanten en zichzelf op de borst kloppen en mag een koe geen gras eten en het daarna weer uitschijten zodat er weer nieuw gras groeit?

  • Noordam2

    Kelholt, je kunt het nog wel een paar keer vragen aan dhr v d weijden, maar antwoord krijgen we niet, want v d Weijden loopt op dit punt zo vast als een huis, net zoals het veel te overhaaste klimaat accoord op een bepaald punt vastloopt

  • Maas1

    @21.59 Het proces en verdienmodel wat je omschrijft is bij vele Nederlandse boeren ook al jaren werkelijkheid,vaak sloft de regelgeving er jaren achteraan deze kan immers niet een beleid clusteren waarin ook C02 en stikstof reductie d.m.v. duurzame energie en agro bedrijfsvoering leidend kan zijn. Eind 2030 is men misschien ooit zo ver,maar dan hebben we te maken met de stoppers en afgeschreven installaties m.b.t. duurzame energie.En dat is een probleem veel mooie woorden en zienswijze maar daar blijft het dan ook bij,men had allang moeten inzetten op een twee sporen beleid.Als de trein pas gaat rijden als de laatste zit dan stapt men bij de voorste wagon eruit.

  • wvdweijden1

    Interessante vergelijking, Kelholt. Ik vind het absurd dat een veehouder in de buurt van een natuurgebied een vergunning moet vragen om zijn koeien te laten weiden. En dat terwijl een weidende koe mínder ammoniak produceert dan een koe op stal.
    SBB en NM mogen in principe best een bos kappen, want vrijwel elk bos wordt vroeg of laat gekapt. Ze mogen daar ook best wat geld mee verdienen. Maar ze moeten geen fraaie bossen gaan kappen louter voor het geld. Dat doen ze, vrees ik, iets te vaak. Vandaar de "landschapspijn" en de protesten.
    Voor het klimaat hoeft kappen niet per se schadelijk te zijn, mits het bos weer aangroeit, want dan neemt het weer CO2 op, als kost dat wel tientallen jaren. Maar maak je er heide van, dan krijg je een open landschap dat veel mensen waarderen. Maar je schaadt het klimaat.

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.