10 reacties

‘Zet dierenwelzijn centraal bij kringlooplandbouw’

Er is een sterke polarisatie in het debat over dierenwelzijn. Daar schieten de dieren niks mee op. Volgens Jan Staman is het zaak de nog overgebleven kwesties aan te pakken in de overgang naar kringlooplandbouw.

Het valt niet te ontkennen: dieren hebben in de veehouderij over de hele linie de afgelopen decennia in Nederland een beter leven gekregen. Sinds 2004 mogen vleeskalveren bijvoorbeeld niet langer in donkere, krappe eenlingboxen worden gehouden, maar leven ze verplicht in groepen. Ook voor melkkoeien zijn de stallen flink verbeterd. Koeien hebben in moderne loopstallen veel meer comfort en bewegingsvrijheid gekregen. Veel koeien bepalen tegenwoordig zelf wanneer en hoe vaak ze gemolken worden.

Leghennen worden niet meer gehouden in batterijkooien, maar in scharrelsystemen. Zeugen moeten sinds 2013 in groepen worden houden en mannetjesbiggen mogen niet langer worden gecastreerd voor de Nederlandse markt. En de varkenshouder is inmiddels ook verplicht om zijn varkens voldoende afleidingsmateriaal aan te bieden.

Mager zesje

En toch, ondanks al die verbeteringen, blijft in de publieksenquête die de Raad voor Dieraangelegenheden (RDA) dit jaar heeft gehouden het welzijn van productiedieren steken op een mager zesje. Ter vergelijking: het welzijn van onze huisdieren krijgt van het Nederlandse publiek een 7,3.

Hardnekkige welzijnskwesties

Er zijn in de veehouderij inderdaad nog een aantal hardnekkige welzijnskwesties overgebleven. Want veel koeien staan nog steeds permanent binnen. De staarten van vleesvarkens worden nog steeds gecoupeerd. En ook een verrijkte kooi biedt een kip weinig mogelijkheden voor natuurlijk gedrag. Staart- en oorbijten bij varkens en verenpikken bij pluimvee blijken in krappe, saaie stallen niet goed te voorkomen.

Bovendien maken steeds meer mensen zich druk over de sterfte bij jonge dieren. En over mannetjesdieren die ‘over’ zijn: bokjes en haantjes als een overbodig bijproduct. En er zijn zorgen over het voortijdig slijten en naar de slacht gaan van dieren, doordat productie en efficiency al decennialang de boventoon voeren.

Polarisatie

Het wordt hoog tijd dat we die kwesties oplossen. De strijdbijl moet begraven want het dier schiet er niets mee op. We zien dierenactivisten steeds vaker het erf van boeren op gaan en in stallen inbreken, zoals recent in Boxtel. Aan de andere kant verbitterde boeren die tegenwerpen dat ze ons van goed, goedkoop en veilig eten voorzien met de laagste ecologische voetafdruk ter wereld, mét respect voor de dieren.

Als we dan toch opnieuw naar het hele systeem gaan kijken, laten we zorgvuldig omgaan met dieren de basis van dat systeem maken

Partijen moeten met elkaar in gesprek om vooruitgang te kunnen boeken. Nu is het daarom het moment om in de door minister Schouten geëntameerde overgang naar een kringlooplandbouw, dierenwelzijn helemaal bovenaan de agenda te zetten. Nu gaat het in het debat over die kringlooplandbouw nog hoofdzakelijk over het milieu en het klimaat. Maar als we dan toch opnieuw naar het hele systeem gaan kijken, laten we zorgvuldig omgaan met dieren dan de basis van dat systeem maken.

Uitgaan van wat het dier nodig heeft

Het recept? Ga éérst te rade bij de wetenschap over wat dieren nodig hebben, sluit een partnership met de Dierenbescherming of een andere dierenwelzijnsorganisatie, maak afspraken met retailbedrijven en ga dan aan de slag om de ontwerpprincipes concreet te maken. Dan hebben we het over uitgaan van wat het dier nodig heeft: nieuwsgierige dieren als varkens die moeten kunnen exploreren en wroeten, watervogels als eenden die zwemwater tot hun beschikking moeten hebben. Maar we hebben het dan ook over dieren een langer leven gunnen. Dat kan bijvoorbeeld door niet met hooggespecialiseerde rassen te werken – die alleen voor melk, eieren of vlees worden gehouden – maar net als vroeger met zogeheten dubbeldoelrassen, zoals koeien die én voor melk én voor vlees worden gehouden.

Pijnlijke kwesties

Met de kennis van de wetenschap en de dierenbeschermingsorganisaties als partners is nu ook het moment aangebroken om de pijnlijke kwesties uit de veehouderij te halen. Met behulp van nieuwe ontwerpen en nieuwe technologie kan dat ook. Denk maar aan sensoren in de stal die het mogelijk maken om 24/7 het welzijn van de dieren te monitoren.

De veehouderij moet een license to produce afdwingen door dierenwelzijn centraal te stellen. Dat werkt alleen als alle andere partijen in de productieketen – van toeleveranciers, verwerkers en de detailhandel tot verzekeraars en financiers – die eis óók stellen en zich niet meer verschuilen achter de rug van de boer en de consument.

Voor de zomer wil minister Schouten van landbouw een nationale dialoog houden over onze omgang met dieren. Laat dit het centrale onderwerp van die dialoog zijn: hoe zorgen we dat de dieren de centrale plek krijgen in de discussies over de kringlooplandbouw die ze verdienen?

Dit artikel is ook gepubliceerd in De Volkskrant.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Wie is Jan Staman? Hij vergeet de belangrijkste schakel en dat is de consument in binnen - en buitenland. Als alle consument alleen een eend willen eten die buiten in een vijver heeft rondgezwommen en daar bereid is genoeg voor te betalen, dan komen die eenden er. Willen ze er niet voor betalen maar ze gaan wel zeuren bij de politiek dan krijg je uitgeknepen boeren die er allemaal mee ophouden. Dus Staman ga de consumenten opvoeden en kom daarna terug. Eerst de afzet regelen weet U wel?

  • Jan-Zonderland

    Jaarlijks worden er in Nederland 15000 jongetjes tegen hun wil besneden door amateurs die daar geen certificatie voor hebben. De overheid is niet van plan om daar wat aan te doen.
    Oh we hadden het over dierenwelzijn ????

  • pinkeltje

    Daar heeft meneer Loonstein wel een antwoord op....

  • Bennie Stevelink

    Ging het maar over dierwelzijn. Het gaat de veganisten om dierrechten. Die vinden dat een dier niet ondergeschikt is aan het belang van de mens. Je mag een dier dus niet houden voor vlees, melk of eieren.
    In de discussie verbergen ze zich achter het welzijns-argument.
    Je kunt het welzijn echter zo ver opvoeren als je wilt, de veganistische weerzin tegen de veehouderij zal alleen nog maar toenemen.

  • nvanrooij1

    Iedereen probeert langzaam aan voor te schrijven hoe het moet , zonder daarbij een verdienmodel voo r ogen te hebben. Wat is trouwens dierenwelzijn. Een dier produceert niet als daar niet goed voor gezorgd wordt. De meeste dieren worden goed verzorgd door hardwerkende boeren met werkweken van 80 uur . Daar zal de heer Staman geen last van gehad hebben van zo,n lange werkweken. Al deze betweters moesten eens een week mee werken. Misschien dat dan weer een beetje respect terug kwam.

  • boergert

    mager zesje? het publiek vind dat de eigen hond (3 hoog achter) het beter heeft dan de koe (Waarvan overigens het overgrote deel niet het hele jaar op stal staat) Het zou, ook ter vergelijking, goed zijn om boeren te vragen naar het welzijn van hun dieren en dat van het doorsnee (stads) huisdier. kortom doe eerst eens wetenschappelijk verantwoord onderzoek wat betreft welzijn voor je dit soort teksten schrijft.

  • ENDE902

    Ik lees: bokjes en haantjes als een overbodig bijproduct.
    Als ik het artikel lees kom ik tot de conclusie, dat de Staman hier ook onder valt. Een bijprodukt waar we met alle hedendaagse verdachtmakingen niet op zitten te wachten.

  • Maas1

    Haantjes als overbodig bij product,welnu Staman het is duidelijk dat u niet op de hoogte bent van de ontwikkelingen. U haalt aan licence to produce, de pluimveesector heeft niet anders gedaan komt van de legbatterij tot heden ten dagen dat de kippen buiten lopen,waarvoor voor elke consument een eitje beschikbaar is die men graag wil.Vertel er dan ook bij dat de politiek in Europa dermate hypocriet is om de batterij eieren uit de Oekraïne in bewerkte vorm binnen te halen en in producten toch bij u op het bord belanden.Sterker nog met Europees geld wordt dit ondersteund en gefaciliteerd,en om nog maar te zwijgen hoe er door "Europa" wordt gecontroleerd op dergelijke bedrijven. En daar moeten wij tegen concurreren, over license to produce gesproken ?? Dieren welzijn is meer dan de menselijke beleving ,het is in hoge mate dierengezondheid houd Schouten daar in de kringloop visie geen rekening mee,dan zullen daar vele variaties van dierziekte uit braken het gevolg van zijn. Dus dat magere zesje strookt niet met de werkelijkheid althans niet met mijn belevingswereld van de veehouderij,maar goed ik wordt ook niet gebrainwasht,en zie ook wel de oneliners en hertze tegen de veehouderij.

  • Jan-Zonderland

    Kijk nou staat de titel van dhr Stama wel boven het artikel. Voorzitter van de raad van dierenaangelegenheden. Mijn god wat kunnen ze nog meer verzinnen aan nutteloze ambtenarenclubjes. Op/uitvreters zijn het, allemaal. Als jij e.v.a. het zo goed weet Staman, doe het ons even voor dan. Steek de handen eens uit de mouwen en werk eens 80 uur in de week voor minder dan wat je nu krijgt voor je flauwekul baantje. Praten we daarna eens weer.

  • info48

    Erg wetenschappelijk is het niet met publiek waarderingen te komen voor dier welzijn Heer Staman!!
    Vergelijk het leven van b.v. de honden en katten van de boerderij maar met die uit de stad, flat's en appartementen dan is de score een dikke onvoldoende....dat vind het publiek niet want die houd van hun dieren! die hebben nog nooit gehoord van welzijn criteria voor huisdieren.....die zijn er alleen voor Landbouwhuisdieren en daar zijn voldoende criticasters ,veelal met hun eigen agenda, die door op los willen gaan!! logisch dat je dan een volkomen verkeerde publiek beoordeling krijgt.......als dan vervolgens zo'n beoordeling word gebruikt om beleid op te maken.........dan vraag ik me toch af waar de raad mee bezig is!!

Laad alle reacties (6)

Of registreer je om te kunnen reageren.