3 reacties

‘Voedselbossen hebben vrijwel niets met landbouw te maken’

Voedselbossen hebben weinig tot niets met landbouw van doen. De voedselproductie in deze bossen of parken wijkt fundamenteel af van de opzet in agrobosbouw of agroforestry.

In haar artikel ‘Voedselbos heeft de wind mee’ gooit Tjitske Ypma nogal van elkaar verschillende begrippen als voedselbos, agroforestry c.q. agrobosbouw en strokenteelt voor het gemak maar op een grote hoop. Daarmee levert ze onbedoeld een bijdrage aan de begripsverwarring die Fransjan de Waard van Stichting Voedselbosbouw juni vorig jaar al tot deze verzuchting bracht: “Gezien de begripsverwarring in en om dit domein is een verhelderingsslag zeker welkom.”

Stichting Voedselbosbouw gebruikt zelf de volgende definitie: “Een voedselbos is een vitaal ecosysteem dat door mensen is ontworpen naar het voorbeeld van een natuurlijk bos met het doel voedsel te produceren. Onderscheidende kenmerken van een voedselbos zijn: een vegetatielaag met hoge kruinbomen, minimaal 3 andere vegetatielagen, een rijk bosbodemleven en een robuuste omvang. Een voedselbos herbergt een rijk geschakeerde, snel toenemende biodiversiteit.”

Voedselbossen vooral educatief of recreatief, maar niet economisch

Bij voedselbossen blijkt het in de praktijk (voor zover ze na een paar jaar nog bestaan) bijna altijd te gaan om voor iedereen toegankelijke plukbossen met een geringe oppervlakte die wel een educatieve en/of recreatieve betekenis hebben, maar geen economische. 2 jaar geleden al werd het symposium ‘voedselbossen en herstellende landbouw’ georganiseerd door de Natuur en Milieufederatie Limburg afgesloten met de volgende conclusie: “Ware voedselbossen, waarin van alles door elkaar groeit, zijn als commerciële landbouwmethode onrendabel.” En een student van Wageningen UR kwam bij zijn, onder begeleiding van Wouter van Eck van Stichting Voedselbosbouw uitgevoerde, onderzoek tot de conclusie dat voedselbossen economisch haalbaar zijn. Om daarbij vervolgens te vermelden dat hij arbeidskosten niet had meegenomen in zijn onderzoek.

Plukbos of -park heeft niet met landbouw van doen

Ware voedselbossen hebben zo goed als niets met landbouw te maken. Hoewel Stichting Voedselbosbouw de aanplant daarvan nog steeds promoot, lijkt ze zelf ook allang tot die conclusie te zijn gekomen. Zo noemt ze het 30 hectare grote voedselbos dat bij Almere moet komen een recreatief voedselbos. Anderen hebben het over een openbaar plukpark. Plukbossen of -parken brengen met het oog op voedselveiligheid en voedseltraceerbaarheid de nodige risico’s met zich mee, zo heeft men zich daar inmiddels ook gerealiseerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het per ongeluk plukken en eten van giftige paddenstoelen, aan het risico om besmet te raken met eitjes van de vossenlintworm of aan onze regelgeving rondom stroperij. Die risico’s lijken allemaal nog nauwelijks of niet in kaart te zijn gebracht.

Voedselbos Den Food Bosch vanuit de lucht. - Foto: Den Food Bosch
Voedselbos Den Food Bosch vanuit de lucht. - Foto: Den Food Bosch

Vanwege gewascode 1940 is teelt eenjarige gewassen uitgesloten

Voedselbossen vallen kennelijk ook niet onder het begrip agroforestry/agrobosbouw. Zo maakte Stichting Voedselbosbouw eind vorig jaar bekend dat voedselbossen met ingang van dit jaar de gewascode 1940 hebben gekregen. Bij het gebruik van deze gewascode mocht echter geen sprake zijn van ‘teelt van eenjarige gewassen of van veehouderij binnen het betreffende perceel’. En dat terwijl het bij agrobosbouw nou net gaat om het (ook klimaat)slim combineren van meerjarige gewassen met eenjarige gewassen of vee op hetzelfde perceel.

En van het nieuwe 20 hectare grote voedselbos (door de stichting zelf productievoedselbos genoemd) dat dit jaar in het Brabantse Schijndel moet verschijnen, blijkt bij nadere beschouwing slechts een hoekje (het enige openbaar toegankelijke deel ervan) uit een ‘waar’ voedselbos te bestaan. Het overgrote deel ervan is, zo blijkt uit het inrichtingsplan (zie de tekening), in feite een fruitboomgaard te zijn met rij naast rij de meest uiteenlopende fruitbomen en -struiken. Een boomgaard die niet toegankelijk is voor bezoekers, met het oog op de hiervoor vermelde risico’s en proletarisch oogsten.

Voedselbossen als grote broer van de zogenoemde tiny forests die op initiatief van het IVN overal in ons land uit de grond schieten, kunnen van belang zijn als het gaat om de educatie en/of recreatie van stedelingen die hun binding met de natuur zijn verloren. Maar waarom zouden boeren en andere grondeigenaren die overwegen om ‘iets’ te gaan doen met een waar voedselbos er eigenlijk niet verstandig aan doen om rustig af te wachten wat voor praktijkervaringen het Schijndelse productievoedselbos c.q. fruitteeltbedrijf over 10 of 15 jaar heeft opgeleverd?

Laatste reacties

  • Firma Vellenga

    Vroeger noemden ze dit volkstuintjes

  • BennieMek

    Kijk op eetbaargoed.nl daar is plantgoed te verkrijgen waar heel veel mensen nog nooit van gehoord of gezien of geproefd hebben . Bijvoorbeeld de honingbes ,in japan eten mensen al meer dan 1000 jaar honingbessen ,het is superfood .in Nederland is het mogelijk nieuwe soorten voedsel te verbouwen.

  • kleine boer

    Benniemek zou zeggen koop paar Ha en ga je gang laat het zien dat je er van kan bestaan.

Of registreer je om te kunnen reageren.