‘Minister moet met staatssecretaris om tafel over pacht’

Staatssecretaris Snel van Financiën heeft met recente besluiten de belastingdruk op pacht verhoogd waardoor particuliere verpachters minder rendement maken en bedrijfsovername door verpachten in familieverband bemoeilijkt wordt. Dat nekt het instrument pacht, terwijl de minister van landbouw juist grondgebondenheid en gemakkelijker bedrijfsovername wil. Ze moeten maar eens om tafel gaan, vindt Dries van Rozen.

Pacht is een belangrijk financieringsinstrument in de landbouw en de diverse pachtvormen bestrijken circa 40% van het agrarische areaal. Voor de agrarische sector is het van belang dat pacht als financieringsinstrument wordt behouden en dat het areaal zelfs wordt vergroot. Het is voor de sector vanuit financieel-technisch oogpunt onhaalbaar om alle landbouwgrond zelf te financieren. Een vergroting van het areaal pacht is waarschijnlijk zelfs noodzakelijk nu de banken steeds kritischer en terughoudender worden in het verstrekken van financieringen. Een groot deel van deze verpachtingen vindt door de groep particuliere verpachters plaats.

Verhoging belastbare waarde verpachte grond

Door recente aanpassingen in het belastingregime voor particuliere verpachters wordt het instrument pacht onaantrekkelijk. Voor het belastingjaar 2018 heeft de belastingdienst voor box 3 van de inkomstenbelasting de belastbare waarde van verpachte grond van 50% naar 60% verhoogd. Deze verhoging heeft effect voor alle pachtvormen. Voor de particuliere verpachter geeft dit een verhoogde belastingdruk. In 2017 werden deze verpachters al geconfronteerd met een gewijzigd tarief voor box 3 en voor de gemiddelde particuliere verpachter leidde dit al tot een hogere belasting.

Daarbovenop zijn de normwaarden ten opzichte van 2017 met enkele duizenden euro’s gestegen. De belastingdienst stelt jaarlijks deze waarde voor 66 gebieden vast. De normwaarde is een afspiegeling van de vrije verkeerswaarde.

Signaal van staatssecretaris

De staatssecretaris geeft met deze maatregelen nu het signaal af dat de particuliere verpachter er goed aan doet zijn positie te verlaten. De particuliere verpachter kan deze rendementskorting niet voorkomen en ook niet compenseren. De door de overheid vastgestelde pachtnorm begrenst immers de maximale pachtsom.

De redenatie over dit fictieve rendement was al krom en de staatssecretaris maakt dit met zijn besluiten nog krommer

Door de fiscus wordt uitgaan van een fictief rendement van 4% en dat was al veel hoger dan met pacht daadwerkelijk kan worden behaald. De redenatie over dit fictieve rendement was al krom en de staatssecretaris maakt dit met zijn besluiten nog krommer.

Bedrijfsovername pacht geblokt

Het percentage bedrijfsvolgers in de agrarische sector staat onder grote druk. Voor de continuïteit en de vitaliteit van de agrarische sector moeten voldoende bedrijfsopvolgers worden behouden. Bedrijfsovername gaat gepaard met een grote vermogensbehoefte, met name voor grondgebonden bedrijven. Pacht is een belangrijk instrument om deze vermogensbehoefte te dempen. Veel bedrijfsovernames geschieden in toenemende mate door het verpachten van gronden in familieverband.

Pachtersvoordeel

De staatssecretaris heeft in december 2018 besloten om de onbelastbaarheid van het tweede pachtersvoordeel (bij kopen van familie) af te schaffen en voortaan als eerste pachtersvoordeel (bij kopen van een gewone verpachter) aan te merken. Het eerste pachtersvoordeel is fiscaal belast maar hoefde niet direct te worden afgerekend en kon naar de opvolger worden doorgeschoven.

Door dit besluit wordt bedrijfsovername binnen familieverband onder druk gezet en zelfs in veel gevallen onmogelijk gemaakt

De staatssecretaris heeft het geruisloos doorschuiven ook afgeschaft. Door dit besluit wordt bedrijfsovername binnen familieverband onder druk gezet en zelfs in veel gevallen onmogelijk gemaakt.

Beleid tegenstrijdig

De minister van LNV wenst een grondgebonden en circulaire landbouw met ambities voor duurzaam bodembeheer, klimaat en duurzame landbouw. Ook krijgen bedrijfsopvolging en het familiebedrijf eveneens de volledige aandacht. Het ligt voor de hand dat het overheidsbeleid in 1 richting zou dienen te wijzen en de inspanningen van de verschillende delen van de overheid elkaar zouden moeten versterken. De besluiten van de staatssecretaris werken niet als ondersteuning van de ambities en doelen van de minister en staan zelfs haaks op haar beleid.

Verzoek om besluiten bij te stellen

Het ligt voor de hand dat de minister zich tot de staatssecretaris richt en hem verzoekt om zijn besluiten bij te stellen. Zij moet wel, want niet alleen de afbreuk aan haar beleidsvisie is aan de orde, maar op dit moment werkt zij ook aan een aanzet voor de herziening van het pachtstelsel. Deze aanzet kan echter niet los worden gezien van de door de staatssecretaris genomen besluiten.

Een tip voor haar is om de onvolledigheid van het onderzoek dat ten grondslag lag aan de verhoging van de belastbare waarde van verpachte grond, te benoemen. Bij de opzet en conclusies van het onderzoek kunnen diverse kanttekeningen worden geplaatst en zijn ook bronnen geraadpleegd die onvolledig en ontoereikend zijn.

Check de grond- en pachtprijzen, actuele koopaktes en andere agrarische transacties op boerderij.nl/landbouwgrond

Of registreer je om te kunnen reageren.