14 reacties

‘Pleidooi voor cordon biobedrijven rond Natura 2000’

In de zoektocht naar oplossingen in de stikstofcrisis moeten beleidsmakers en overheden hun oor te luisteren leggen in de biologische landbouw. Daar is al veel kennis en ervaring opgedaan met extensieve en natuurinclusieve kringlooplandbouw, stelt IJsbrand Snoeij.

Biologische boeren en tuinders beschikken over een schat aan ervaring, kennis en inzicht op het gebied van extensieve en natuurinclusieve kringlooplandbouw. De biologische landbouw kan daarom een bijdrage leveren aan oplossingen in de stikstofproblematiek. Overheden en beleidsmakers missen tot nu toe veel kansen om te profiteren van deze kennis en inzichten. Een gesprek over de bijdrage die biologische landbouw zowel nationaal als regionaal kan leveren aan oplossingen, is er nog niet geweest.

Een gemengd biologisch bedrijf bij een natuurgebied. Biologische bedrijfsvoering biedt extra voordeel voor natuur en milieu in en rondom natuurgebieden, stelt IJsbrand Snoeij. - Foto: Koos Groenewold
Een gemengd biologisch bedrijf bij een natuurgebied. Biologische bedrijfsvoering biedt extra voordeel voor natuur en milieu in en rondom natuurgebieden, stelt IJsbrand Snoeij. - Foto: Koos Groenewold

In alle tumult wordt niet altijd onderscheid gemaakt in het type landbouwbedrijven. Daarom vrezen veel betrokkenen dat er generieke maatregelen komen voor alle bedrijven in de omgeving van natuurgebieden. Daardoor is het vertrouwen van financiers en mogelijke bedrijfsopvolgers in het voortbestaan van zulke bedrijven op een dieptepunt beland. Als gevolg daarvan ervaren biologische bedrijven op schitterende en zeer functionele plekken in of rond Natura 2000-gebieden op dit moment al dat hun ontwikkeling ‘on hold’ is gezet en dat hun duurzaam voortbestaan op de tocht staat.

Uit veel wetenschappelijke onderzoeken blijken de voordelen van de biologische landbouw voor natuur en milieu

Veel biologische bedrijven bevinden zich in de omgeving van natuurgebieden. Zij werken relatief vaak samen met terreinbeherende organisaties en verzorgen dan bijvoorbeeld extensieve begrazing, maaibeheer of weidevogelbeheer. Dit past heel goed bij de biologische bedrijfsvoering, die extensiever en zonder chemische middelen is. Dat is, naast de rol bij het terreinbeheer, een belangrijk extra voordeel voor natuur en milieu in en rondom natuurgebieden. Ook de stikstofemissies per hectare zijn in de biologische landbouw duidelijk minder dan bij gangbare bedrijven. Dat is geen toeval, maar heeft direct te maken met de wettelijke voorschriften voor de biologische productiemethode.

De stikstofemissies per hectare zijn gemiddeld lager door:

  1. Minder dieren per hectare en in de stal.
  2. Meer beweiding, waardoor faeces en urine gescheiden blijven.
  3. Geen gebruik van kunstmest.
  4. Lager niveau van stikstofbemesting (geen derogatie).
  5. Andere voersamenstelling, met minder stikstof (ruw eiwit).

Duidelijke voordelen van biologische landbouw voor natuur en milieu

Voor de melkveehouderij, verreweg de grootste dierlijke sector in de biologische landbouw met circa 500 bedrijven, blijken de voordelen van deze werkwijze duidelijk uit het recent uitgekomen rapport Verlagen van de ammoniakemissie in de Proeftuin Veenweiden; ontwikkeling op melkveehouderij pilotbedrijven met 25% reductie als streven. De tien voornamelijk gangbare pilotbedrijven in deze proef bereikte gemiddeld 22% minder stikstofemissie tijdens de proefperiode, waarbij het bedrijf dat omschakelde naar de biologische werkwijze, 40% reductie behaalde.

In het stikstofbeleid hoort zeker geen waardedaling en opkoop van biologische bedrijven thuis

Uit veel wetenschappelijke onderzoeken blijken de voordelen van de biologische landbouw voor natuur en milieu. De biologische landbouw kan bijdragen aan belangrijke doelen, zoals behoud en herstel van biodiversiteit, de kwaliteit van oppervlaktewater, grondwater en drinkwater, klimaatbestendigheid (opvangen van hevige regenval of droogte) door opbouw van bodemvruchtbaarheid en opbouw van organische stof (en dus ook binding van koolstof) en verbeterd vermogen om water op te nemen en bij droogte weer af te geven.

Verbeteringen en innovaties blijven aandachtspunten in bio-sector

De biologische landbouw ziet zichzelf zeker nog niet als volmaakt en zoekt voortdurend naar verbeteringen en innovaties, gebaseerd op de samenhang tussen de verschillende onderdelen van het systeem. Ook bij het aanpakken van de stikstofcrisis is een brede benadering van het hele systeem belangrijk, want maatregelen die vooral gebaseerd worden op een of enkele aspecten zijn gedoemd om op andere vlakken weer nieuwe problemen op te roepen of om het probleem te verplaatsen. Zo bleek onlangs dat de focus op emissiearme stallen teleurstellend weinig heeft opgeleverd en dat alsnog veel stikstof uit de opgeslagen mest ontsnapt. Elke deelsector (runderen, pluimvee, varkens en geiten) vraagt maatwerk.

In het stikstofbeleid hoort dan ook zeker geen waardedaling en opkoop van biologische bedrijven thuis. Integendeel, men zou juist rondom Natura 2000-gebieden en andere belangrijke natuurgebieden moeten streven naar een cordon van extensieve biologische bedrijven en bestaande biologische bedrijven in en om deze gebieden moeten koesteren. Ons dringende verzoek is dan ook om de biologische sector op korte termijn actief te betrekken bij de beleidsontwikkeling. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat (generieke) maatregelen over de landbouw worden uitgestort zonder dat hier met de vertegenwoordigers van de biologische sector goed over is gesproken.

Lees alles over het stikstofbeleid en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in dit dossier.

Laatste reacties

  • Waarschijnlijk hebben deze onderzoekers dan ook al de herkomst van de veronderstelde depositie gemeten ??
    En mocht deze veronderstelde depositie eventueel, misschien of toevallig van andere bronnen afkomstig zijn (bijv. KLM) dan hebben ze hiervoor ook een oplossing ??
    Of willen ze vooral profiteren van de vrijkomende gronden .....

    Ook voor bio geldt; zonder mest geen gewas !! De terrein beheerders zijn met hun natuurinclusief alleen maar uit op gratis beheer, ze willen geen mest op de grond, dat is giftig.. uitsluitend mest van Schotse Hooglanders is van uitmuntende en speciale kwaliteit.
    vr gr René

  • Bennie Stevelink

    De biobedrijven mogen 30% van de benodigde mest aanvoeren van gangbare bedrijven. Geeft dat minder ammoniakemissie als dat uitgereden wordt op grond van een bioboer?
    En als nu alle boeren biologisch zouden produceren, waar komt dan de benodigde mest vandaan?

    Per eenheid geproduceerde melk hebben hebben ze een veel hogere uitstoot. Wat is nou het voordeel?
    Als een gangbare boer net zo weinig melk per hectare produceert heeft hij dezelfde lagere uitstoot per hectare.

  • h.wie431

    Precies Bennie
    en akkerbouwend Nederland netzo,
    we hebben elkaar nodig

  • Alco

    Eigen Parochie preek.

  • landboer

    Doet Bennie ook, heeft ineens over stikstof per kg melk, terwijl stikstof uitstoot altijd per ha berekend wordt, biologisch heeft geen derogatie, dus sowieso 30 procent minder mest...

  • Sjefo

    De foodprint op bijna alle onderdelen van ,voedsel produceren in zijn algemeenheid ,dier welzijn en omgevingsfactoren is op de gangbare veehouderij bedrijven beter .
    Er moet een gecreëerd stikstof probleem opgelost worden en het heeft in mijn ogen geen pas om dit middels principiële ingevingen te doen.
    Er moet gekeken ,nagedacht en opgelost worden op basis van feiten “Punt”

  • agratax(1)

    Het idee om de Natuur gebieden te omzomen met biologische bedrijven is nog niet zo gek. Heeft de gangbare landbouw meer armslag en de biologische landbouw wordt als heilige koe toch al gepamperd door de politiek en burgerij. Zij zijn immer net als de natuur klimaat positief!! Hiermee wordt in ieder geval voorkomen dat de uitgekochte bedrijven / percelen rond natuurgebieden bij de natuurgebieden gevoegd worden, met als gevolg nieuwe grenspercelen die weer Natuur onvriendelijk zijn. Er zit geen boer te wachten op natuurgebiedjes die als een olievlek uitdijen.

  • Maas1

    In de natuur gebieden kan men niet aan de water kwaliteit normen voldoen daarom liggen daar de normen hoger om de water kwaliteits norm te halen.In de landbouw gebieden liggen de normen lager en worden de water kwaliteit normen vaak wel gehaald. Dat is opmerkelijk! Aldus een ingewijde uit de waterschappen.
    De natura 2000 gekte kan een volksverhuizing op het platteland te weeg brengen!

  • ekomelk cruijsen

    eindelijk begint men het te begrijpen
    op deze manier kunnen wij met zijn alle verder!!

  • van elp

    Ik denk dat meneer Snoei op z'n wenken bediend wordt.
    Als de minister haar woord houdt, worden alleen bedrijven dichtbij natura 2000 met hoge uitstoot benaderd om (Op 'vrijwillige' basis) opgekocht/ verplaatst te worden.

    Als je als ondernemer er van overtuigd bent dat je juist een toegevoegde waarde ben voor dat gebied en het gebied een toegevoegde waarde voor jou bedrijf, dan blijf je er toch gewoon?

    Waarschijnlijk wordt je op basis van je eigen inzichten over emissie niet eens benaderd, of ben je niet zo zeker van je gelijk?

  • van elp

    Meten is weten. Overleg je even met Cees Vogelaar om bij jou te meten

  • Gat

    Wat is de biologische sector nog waard als de gangbare niet meer bestaat?

  • Maas1

    Wat IJsbrand Snoeij eigenlijk voorstaat is een zonering in en rondom N-2000 gebieden een extesievere manier van bedrijfsvoering in en rondom N-2000 gebieden,dat hoeft niet per definitie biologische te zijn maar is het vaak wel.
    Dat is een benadering die al eens het leven zag bij de ARP- gebieden (ammoniak reductieplan) bij deze benadering kan er veel depositie ( mol) worden vrij gespeeld voor economische ontwikkeling elders in de gebieden. Een bepaalde zonering kan ook rust geven aan overige agrarische bedrijven in het zelfde specifieke gebied op afstand.
    Het technische rekenmodel voordeel is niet zozeer de dan toe gestaande bedrijfsvoering maar de vrij gespeelde ruimte komt meer van de niet toe gestaande bedrijfsvoering.
    Dit geeft altijd conflict in inzichten in bedrijfsvoering, daarmee blijft volgens mij gewoon staan dat bedrijven kunnen kiezen voor technische oplossing of voor uitkoop of verplaatsing,alleen waar naar toe??
    Ze hebben zich zelf met een enorm probleem opgezadeld door de aanwijzing van een absurde hoeveelheid N- 2000 gebieden met daar boven ongevraagd nationale koppen en buiten proportionele eisen toe te voegen. En inderdaad dan hebben we dus een land in de knel.Hoe creëer je een gedrocht zo dus. Met de C02 benadering gaan we dezelfde kant op,alleen nog dramatischer

  • Dat laatste ben ik het wel mee eens .
    Dat weten we over een maand .
    Welke kant dat op gaat.
    Gr kringloopboer.

Laad alle reacties (10)

Of registreer je om te kunnen reageren.