15 reacties

‘Van kringlooplandbouw naar nieuwe voedselcultuur’

Landbouw alleen kan er niet voor zorgen dat we gezond en lekker kunnen eten, klimaatdoelstellingen halen en milieu- en dierenwelzijn vraagstukken oplossen. Een effectieve kringlooplandbouw vraagt een cultuuromslag in de hele keten en bij de consument, zegt Hester Maij.

De Nederlandse consumentenmarkt is trendsettend en onze boeren zijn de beste boeren van de wereld. Dat maakt Nederland een ideale proefkeuken voor een duurzaam voedselsysteem. Die verandering in het voedselsysteem komt er niet vanzelf en komt er niet door de verantwoordelijkheid hiervoor op het bordje van de boeren te leggen. Onze boeren en tuinders bepalen niet wat er in de supermarkt te koop is. Hoe het smaakt, wat het doet voor je gezondheid, het klimaat en de omgeving. Zij zijn onderdeel van een systeem dat we met zijn allen gecreëerd hebben en in stand houden.

Minder produceren is voor veel boeren geen optie

Bulkproduct

Dit is een systeem waarin eten een bulkproduct is. De marges op bulkproducten zijn laag en dwingen tot schaalvergroting. Minder produceren is voor veel boeren geen optie. Het hele bedrijf, inclusief de financiering, is gebaseerd op een hoge en efficiënte productie. Boeren zitten vast in een systeem waarin ze afhankelijk zijn van supermarkten, groothandel, verwerkende bedrijven, banken, de overheid én consumenten. Samen vormen ze onze keten van eten.

Cultuuromslag

Willen we daadwerkelijk het systeem van bulkproductie doorbreken dan vraagt dat een cultuuromslag: van een agrarisch productieland naar een land dat trots is op zijn eigen keuken. Daarvoor zijn alle ketenpartners én het Rijk nodig. De landbouwvisie van minister Schouten mag niet uitmonden in een opdracht aan de landbouw alleen.

Marktaandeel duurzaam

Nederlandse consumenten lijken te snappen dat er een verandering in het voedselsysteem nodig is. Het marktaandeel voor duurzaam geproduceerd voedsel groeit al 8 jaar op rij. Dat is hoopvol. Maar ondertussen ligt het marktaandeel ‘nog maar’ op 11%. Voor een succesvolle transitie van ons voedselsysteem moeten we naar een marktaandeel van boven de 50%. Daarvoor zijn alle ketenpartners hard nodig.

De landelijke overheid is aan zet

Streekproducten

In Overijssel werken we daar al aan. Daar zijn we met alle partners om tafel gaan zitten om te kijken hoe onze voedselproductie duurzamer kan. Het resultaat is bijvoorbeeld een streekproductenlijn die bij alle Aldi-filialen in onze provincie te krijgen is. Of het natuurboerenijs van melk van Oud Hollandse rassen dat bij het Rijksmuseum te koop is. Eerlijk eten, gemaakt, verwerkt en geconsumeerd in de streek. Het kan.

Het kan in de regio, maar het moet ook kunnen groeien. En daarvoor is de landelijke overheid aan zet. Minister Schouten kan alle partijen die betrokken zijn bij onze voedselproductie aan tafel uitnodigen om de beweging in gang te brengen. Een realisatieprogramma kringlooplandbouw dat werkelijk effectief is neemt het hele voedselsysteem mee en kan de basis vormen voor de ‘low food‘-voedselcultuur waar Joris Bijdendijk, chef van het Rijks, in de Volkskrant toe opriep. Als alle schakels in de keten uit hun bubbel stappen, kunnen we samen werken aan de omslag. Van boer tot en met consument.

Koploperspositie

Nederland is koploper in een zuinige, zorgvuldige en efficiënte voedselproductie. We produceren voor de wereld, maar daarbij lijken we onszelf te vergeten. Kookprogramma’s zijn mateloos populair maar we hebben het te weinig over de kwaliteit van ingrediënten, over de makers en over het effect van productie op de omgeving.

Laten we daar eens mee beginnen. Laten we beginnen om die 30% van de voedselproductie die we in Nederland zelf consumeren aan ons te binden. Laten we er voor zorgen dat duurzaam produceren voor de eigen markt voor de hele keten een serieus verdienmodel wordt.

Klimaatverandering is het vraagstuk van nu

Innovatie

Als we onze koploperspositie willen behouden, moet ons innovatiebeleid zich richten op het beantwoorden van internationale maatschappelijke vraagstukken. Vroeger was voedselzekerheid het grote maatschappelijke vraagstuk. Klimaatverandering is het vraagstuk van nu. Ons voedselsysteem – van boer tot consument – heeft een doorslaggevende rol in het behalen van de klimaatopgave. Door lekker en gezond te eten, met minder dierlijke eiwitten en efficiënter gebruik van onze grondstoffen, kunnen we die omslag teweegbrengen. Dat is interessant voor de hele wereld. Als we onze totale voedselketen op een duurzame manier inrichten vanuit een voedselvisie in plaats van een landbouwvisie, zijn we ook in de toekomst een internationale koploper. Alle partijen, van boer tot en met consument én overheid, moeten aan de slag in proefkeuken Nederland.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Reclame voor de Agri Duurzaamheidsdag. Als je leest wat deze vrouw zegt, zou ik niet op het CDA stemmen. Vaak steekt ze de boeren een paar veren in de kont maar verder heb je er niks aan. Veel bla bla dat het anders moet en dat het nu allemaal verkeerd is. Bestuurders maken met allerlei regels de kostprijs te hoog en daarna roepen ze dat het anders (kleiner) moet. CDA gaat de boeren niet helpen.

  • suiker12

    Jaja lekker met zn allen natuurboerenijs van melk van oudhollandse koeierassen gaan eten, dan komt alles goed!!!!!
    wat een waardeloos gezwets allemaal...

  • G. Peltjes

    Gezwam voor de buhne.

  • Farmas

    Helder verhaal.
    Deze dame heeft in ieder geval een goed doordachte visie.
    Nederlandse landbouw is nu toonaangevend en we kunnen dit alleen blijven als we ons blijven openstellen voor datgene wat de consument wilen we laten zien dat we aandacht hebben voor maatschappelijke ontwikkelingen en trends.
    Vasthouden aan het oude denken is de klassieke valkuil voor onze vooruitstrevende sector.
    En dat niet iedereen deze ontwikkelingen direct ziet is “part of the deal”
    De honden blaffen, maar de karavaan trekt verder.

  • farmerbn

    70% van de Nederlandse productie gaat de grens over. 11% van de resterende 30% wordt in Nederland als duurzaam geconsumeerd dus dat is 3.3% van de Nederlandse productie. Die 3.3% wil hun eisenpakket voor de hele 100% opleggen. Farmas vindt dat helder en vindt deze visie doordacht.

  • pinkeltje

    Eerlijk eten, ik wist niet dat het bestond. Ben trouwens ook nog steeds benieuwd waar dat duurzaam geproduceerde voedsel vandaan komt. Hoewel het misschien allemaal begint met de vraag of iemand nog eens kan uitleggen wat eerlijk eten is en wat de definitie van duurzaam geproduceerd voedsel is?

  • farmerbn

    Farmas kom er maar in.

  • Farmas

    @farmerbn,
    Hoe wij in Nederland ons voedsel produceren en misschien ook wel consumeren werkt als vlaggeschip voor onze export.
    Juist omdat wij zo produceren hebben we deze positie opgebouwd.
    Als je altijd maar achterin de karavaan wilt lopen is de uitindelijke consequentie dat we onze producten nooit optimaal verwaarden.
    Hester Maij geeft op een heldere wijze weer wat de ontwikkelingen zijn.
    Als je ondernemer bent lees je dit soort dingen met belangstelling en doe je daar je voordeel mee.
    En inderdaad: de consument bepaalt wat hij of zij gaat kopen.
    En inderdaad de consument heeft een bepaald gevoel bij de landbouw.
    En natuurlijk weten wij als boeren beter hoe het werkt in de dagelijksepraktijk op onze boerderijen.
    Maar consumenten zijn niet dom en ze zien wel degelijk sommige ongemakkelijke dingen in de landbouw.
    We zullen constant het landbouwsysteem moeten verbeteren en aanpassen aan de toekomst.
    Met onze agrarische sector heb ik daar het volste vertrouwen in

  • haj146

    Mevrouw verteld een hoop maar zegt weinig. Iedereen heeft d emond vol van duurzaamheid transitie innovatie en bla bla. We produceren hier top voedsel voor grotendeels de wereld markt. En dat met de hoogste eisen ter wereld.
    Helaas is het op moment hip om maar transitie en duurzaamheid te roeptoeteren en zeggen dat het anders moet. Als je dan ook nog het klimaat zegt te gaan redden omdat anders ons leven Oo aarde vergaat kun je niet meer kapot. Wat doen wij er als veehouders echter mee...? Niks nakkes nada. We willen koeien melken varkens voeren of wat dan ook maar. En ruim 95 procent van de maatschappij is daar trots op. Die paar procent ( vaak extreem links) die roeptoeteren dat het allemaal anders moet moeten dan zelf maar boer worden. Er zijn bedrijven zat te koop en laat zien hoe het moet. We zijn de bemoeienis spuug en spuug zat. We gaan als boeren toch ook niet bepalen wie er mag vliegen? Of wie er een airco mag hebben of een 2e auto verbieden. Allemaal dingen die ook fossiele brandstof kosten alleen dan geen voedsel opleveren. hester Maij ik had iets meer van u verwacht. Dit lijkt wel een Yasser klaver verhaaltje

  • Zuperboer

    Ja Haj t is meestal oude wijn in nieuwe zakken. Veel geblaat weinig wol zegt men dan, maar al deze mensen die dit rondbazuinen maken er Euro's van en daar is het hen om te doen.

  • farmerbn

    Jammer, geen antwoorden op de vragen van pinkeltje. Was het toch niet helder genoeg?

  • Gijs Gans

    Hester Maij is een van de weinigen die het nog goed voor heeft met de boeren .We zijn blij dat ze gedeputeerde is in Overijssel. Ze houdt tenminste de rug recht met al die linkse ambtenaren, als er meer van zulke bestuurders waren zijnwe beter af in Nederland .Lto kan een voorbeeld aan haar nemen


  • Maas1

    Gisteren op tv kwamen enkele pluche plakkers van het binnenhof langs.Een van de maatregelen om een bijdrage te leveren aan het klimaat was het controleren van de juiste bandenspanning van de auto.Dat is het niveau van de volksvertegenwoordigers!
    Als je je hoofd naar de politiek laat hangen is het morgen met je bedrijf gedaan.Gewoon doen waar je goed in bent en zeggen ze een keer iets zinnigs dan kunnen en maken we nog altijd zelf de afweging.

  • massy

    Het klinkt allemaal heel leuk maar mogen we als boer dan ook de prijs bepalen want anders schiet je er niets mee op.

  • Nieuw.

    @ Maas, pas maar op , vele andere industrien zijn ook al door politieke beslissingen geelimineert. Bv pelsdieren, schoenen, textiel, zonnepanelen, ... Dus pak je koffers maar vast .

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.