Commentaar

30 reactieslaatste update:15 sep 2018

‘Schoutens visie: inhoudelijk erg zwak, maar politiek heel slim’

De landbouwvisie van minister Schouten geeft een dubbel gevoel: teleurstelling vanwege de zwakke inhoud; verbazing over de lof vanuit politiek en sector.

Eerst de inhoud. Die valt zwaar tegen. De afgelopen tijd heeft een regen van rapporten over de landbouw gebracht van gezaghebbende instanties zoals de RLI en het PBL. Onophoudelijk wordt er op de boeren ingebeukt: het moet anders, het roer moet om.

Als de minister van Landbouw dan een eigen visie aankondigt, verwacht je iets. Geen nieuwe preek dat het allemaal anders moet, maar een programma dat perspectief en concreet houvast biedt.

Maar Schouten brengt juist wéér de boodschap dat het anders moet, met amper een clou over het hoe. Daarbij schuwt ze de clichés niet: een eerlijk inkomen. Meer biodiversiteit. Natuurinclusief boeren. De kringloop centraal. Sympathieke termen, maar geen beleid.

Nieuwe verdienmodellen zijn nodig. Ja natuurlijk, maar welke dan?

Een greep uit de ergernissen

Al lezend in de fraai vormgegeven en gelikt gepresenteerde visie stijgt de de ergernis. Een greep:

Kringlooplandbouw is leuk en belangrijk en niemand kan er tegen zijn, maar het idee is totaal niet nieuw. Hamvraag is: hoe geef je dat vorm? Daarover te weinig. En waarom moet Nederland zo nodig weer koploper zijn?

Banken moeten anders naar financiering kijken, niet meer naar kostprijs maar naar grondstoffenverbruik. Helaas werkt het zo niet in de economie.

Er moeten nieuwe ‘verdienmodellen’ komen. Dat weet iedereen. Maar welke? Je kunt ook zeggen: er moeten oplossingen komen voor problemen. Economie komt verder amper voor in het stuk. Ja, het gaat over een ‘eerlijke prijs’. Weer zo’n vaag en moreel begrip. Wat is dat?

Natuurinclusieve landbouw is net zoiets. De minister stelt die op één lijn met kringlooplandbouw. Maar het wordt weinig concreet: ‘…een streven naar zorgvuldig gebruik van natuurlijke hulpbronnen, het duurzaam beheren van de bodem en het minimaliseren van emissies (…), verantwoord gebruik van natuur en natuurlijke processen’. Een boterzacht verhaal.

Volgens Schouten zijn er veelbelovende nieuwe initiatieven met agroforestry en permacultuur. Ze noemt dit in een adem met revolutionaire ontwikkelingen aan de andere kant van het spectrum, namelijk precisielandbouw en robotica. Een aanfluiting als je weet hoe weinig de permacultuur voorstelt. Een duidelijk voorbeeld van het iedereen naar de zin willen maken.

Het gehamer op de voedselverspilling. Gebruik van reststromen is juist in Nederland enorm ontwikkeld.

Kunstmest in de ban. Eindelijk iets concreets, maar wat is er eigenlijk tegen verantwoord gebruik van voedingsstoffen voor planten?

De bodem is de basis van de kringlooplandbouw. Maar dat geldt kennelijk niet voor de intensieve veehouderij en glastuinbouw. Daar geen woord over de grond en de verbinding met de natuur. Het lijkt alsof er een schotje komt tussen sectoren: glastuinbouw mag lekker hightech en industrieel los van de grond; intensieve veehouderij mag kringlopen sluiten op afstand, maar melkveehouders moeten koeien in de wei doen en hun eigen voer verbouwen. Dit is geen consistente visie op de grote uitdaging van de landbouw. Dat is: hoe is de intensivering die onvermijdelijk samengaat met technologisering in goede banen te leiden? Waar staat de minister in de discussie: gaan we voor de minste bijeffecten per eenheid product of gaan we voor de maximale natuurwaarde in Nederland?

Er is amper aandacht voor een onderwerp waar juist een minister uitdaging in zou moeten zien: de ongelooflijk ingewikkelde en soms tegenstrijdige regelgeving en overheden die elkaar in de weg lopen. Schouten voegt daar juist nog iets aan toe in de vorm van haar 9-puntige meetlat om plannen aan te toetsen.

Hoe is het mogelijk dat zoveel verstandige, goed ingevoerde mensen zoveel lof toezwaaien aan zo’n zwak verhaal?

Nieuwe kleren voor de keizer?

Dan naar het tweede punt: de verbazing. Hoe is het mogelijk dat zoveel verstandige, goed ingevoerde mensen zoveel lof toezwaaien aan zo’n zwak verhaal? Is het een gevalletje ‘nieuwe kleren voor de keizer’? In het publieke debat en in de politiek kunnen mensen meedogenloos zijn. Maar iemand tackelen doe je pas als je daar iets mee kunt winnen. En dat is nu niet zo.

Minister Carola Schouten afgelopen maandag op een debat in Zwolle met als thema haar visie op de landbouw die ze zaterdag presenteerde. - Foto: Ruud Ploeg
Minister Carola Schouten afgelopen maandag op een debat in Zwolle met als thema haar visie op de landbouw die ze zaterdag presenteerde. - Foto: Ruud Ploeg

Volstrekt veilig om visie te omarmen

Kritiek komt vooral uit linkse hoek en is voorspelbaar. Die willen gewoon een kleinere veestapel, maar zitten niet in de regering. Verder heeft niemand er belang bij om de minister af te serveren; de landbouworganisaties al helemaal niet. Er is geen alternatief. Elk ander kabinet zal alleen maar harder op de landbouw inhakken. Daarnaast is het volstrekt veilig om deze visie te omarmen. Wie kan er tegen de kringloopgedachte zijn? Dat er pas volgend jaar een lijst hoeft te zijn van actiepunten, betekent dat eventuele maatregelen nog lang uit zullen blijven.

Voor de landbouwsector veel aaien over de bol en geen concrete pijnpunten

Dit stuk is bij nader inzien niet naïef. Politiek is het juist slim. Het is ongevaarlijk voor de coalitie, het past in het regeerakkoord. Het bevat genoeg fraaie woorden om de eigen idealistische CU-achterban te paaien. Het is net-aan genoeg om de linkse oppositie en de natuurbeweging aan de praat te houden. Voor de landbouwsector heeft het veel aaien over de bol en geen concrete pijnpunten.

Boeren willen het liefst maar één ding: geen nieuwe regels en ‘gewoon’ hun bedrijf uitoefenen. Deze visie houdt het praatcircuit lekker bezig en verder niks. Als dat de bedoeling is, is het toch ook een briljant stuk.

Laatste reacties

  • Firma Vellenga

    Mooi op een rijtje gezet. Hier overheerst ook het gevoel dat we er niets mee kunnen. Iedereen kan wel wat roepen maar het verhaal is anders. Hier zal ook weer veel tijd en discussies over heen gaan. Die tijd is bij de boeren op....

  • vink

    De spijker op z'n kop. Iedere nieuwe minister moet er nu eenmaal ff z'n plasje overheen doen.

  • Jan-Zonderland

    Gisteravond Schouten gezien bij Pauw. Veel woorden gebruiken en niks zeggen. Kritische en ook logische vraag van Pauw: hoe is het mogelijk dat boeren nog steeds kunstmest kopen terwijl de buurman teveel mest heeft. Ja ja zegt Schouten daar moeten we wat aan doen. Duh.... dat kan een kind bedenken en dat zou eens tijd worden ook. Pauw: maar moeten we niet naar minder dieren ? ( logische vraag van dat linkse figuur.) Wederom vage antwoorden van Schouten maar uitsluiten deed ze het absoluut niet. Pauw: 1 kg aandappels kost in de winkel €1,50. De boer krijgt €0,06 voor dezelfde kilo. Ja ja zegt Schouten daar gaan we over praten.........Kortom, zeer zeer zwak optreden van Schouten.

  • kalkar

    Wat kijkt ze raar, of heeft ze kiespijn.

  • jeannettedekker1

    De banken waren zeer positieve over de plannen van Carola......wat een toestand....

  • Probe

    Jan heeft gelijk. Wat een zwak verhaal van Carola. En we waren nog zo blij dat een boerendochter kwam. Te druk met vice- premierschap zodat de linkse ambtenaren op LNV het voor kauwen. En dan val je door de mand als ze je directe vragen gaan stellen. Jammer jammer maar realiteit.

  • wmeulemanjr1

    Schouten wil ook van alles maar weet niet hoe, alsof heel Nederland achter haar plannen aan gaat lopen
    Als ze van alles er door wil drukken(koste wat kost) moet ze bij RFC gaan werken....



  • Bennie Stevelink

    Gisteravond bij Pauw werd duidelijk dat Schouten haar eigen kringloopverhaal niet kan uitleggen.
    Komt er op neer dat boeren zelf maar moeten zien hoe ze dat invullen.

  • Zippie

    Erg weinig ruggengraat die meid!

  • deB.

    Kortom het is een zielige vertoning!! We kunnen er totaal niets mee, en zo gaat heel de sector naar de klote... Wat een slap geouwehoer allemaal

  • Alco

    Kringloopverhaal?
    Verschralingsbeleid moet ze er door drukken.
    Daar is ze voor aangenomen!!!!!!!
    Ze heeft dit zelf nog niet door en wij moeten ons dat niet laten overkomen.

  • wmeulemanjr1

    Ach, na zoveel tijd zwaaien belangrijk voelende mensen met een 'bepaalde visie' weer af en komt er weer een nieuw poppetje met weer 'nieuwe(ouwe)ideeën'




  • mts van oosten

    ben het eens met jan zonderland,komt niks uit haar,ik heb met iemand gesproken die wel met haar in kontakt komt,die zegt ook ,we kunnen er niet veel mee,zelaat echt alles aan de ambtenaren over,daar verschuilt ze zich achter,echt heel jammer ,want er moeten zo nu en dan toch belanrijke beslissingen worden genomen,ik had ook veel meer van die boeren dochter verwacht

  • deB.


    Dat ''boerendochter'' idee moet je snel terzijde schuiven. Dat zegt helemaal niets!!!

    Het ergste is dat ze ons doet geloven dat onze bodem uitgeput is!! JA dat klopt, en dat zien we met lede ogen aan, we MOGEN er niets meer brengen.

    Het is een keer genoeg met deze rotte zwets praatjes!

  • Schraar

    Sterke analyse Johan, mijn complimenten!
    Waarom inderdaad alleen kringlooplandbouw in de melkveehouderij en niet in de andere veehouderij sectoren? Als men echt naar grondgebondenheid en kringlooplandbouw toe wil zal dat voor de hele veehouderij moeten gelden ander heeft het geen zin, alleen kan dan wel 2/3 van de intensieve bedrijven sluiten.
    Verder is de steeds verdergaande liberalisering met het sluiten van verschillende vrijhandelsverdragen totaal tegenstrijdig met een eerlijke kostendekkende prijs voor de boer. Als we moeten concurreren op wereldniveau met boeren die veel lagere standaarden en dus lagere kostprijs hebben is een eerlijke prijs verder weg dan ooit.
    De visie van Schouten is prima, maar gaat alleen werken in een stabiele, afgeschermde, gereguleerde markt, waar het aanbod afgestemd kan worden op de vraag en geen goedkope producten van buitenaf de prijs verzieken.

  • pinkeltje

    Beschamende vertoning bij Pauw. Als een puber die een toets aflegt maar zijn huiswerk niet heeft gemaakt. Veel wollensokken verhalen maar eigenlijk geen enkel feit dat enig hout snijdt. Dat boeren die teveel mest hebben het moeten brengen naar boeren die te weinig hebben. Veel verder kwam het verhaal niet. En dat het leuk zou zijn dat een boer wat meer betaalt krijgt voor zijn product. Op de kleuterschool zouden ze er nog doorheen prikken.

  • p.g.pronk

    zoals altijd als er weer eens iets uit den haag komt HOOP GELUL IN DE RUIMTE waar een boer weinig mee opschiet behalve op termijn weer meer regeltjes

  • koestal

    we zijn al jaren bezig met duurzaam produceren,zij doet net of zij dat net heeft uitgevonden.

  • koestal

    Ze kan alleen maar regels bedenken en boetes uitdelen.

  • Marco22

    Bij minister van landbouw moet ik toch altijd denken aan https://nl.wikipedia.org/wiki/Haijo_Apotheker . Blijkt gewoon dat zo´n minister een sokpop is van het linksdraaiende ambtenarenkliek . Pappen en nat houden met het doel uitroken die boeren. Ruimte voor andere leuke dingen die belangrijker zijn dan voer in de schappen van de supers.
    Plannen die nooit concreet worden en zonder financieel plaatje zijn voor de buhne.

  • beeldman
    Panellid

    Helemaal mee eens! Alleen maar losse eindjes. Het lijkt meer op een verhaal van iemand die wordt geacht op een vergadering een inleiding te houden, maar geen concrete dingen heeft te vertellen.
    De economie is leidend, dat is het verhaal. Helaas lees in het verhaal vooral hoe het anders moet, beter moet, en anders kan, maar zonder economische onderbouwing. Als je die boodschap zo blijft uitdragen wordt het voor de boer echt niet veel beter. Ik snap dat de gewone man niet op een economische haalbaarheidsberekening zit te wachten, maar de landbouw en de periferie wel. Die hebben baat bij duidelijkheid in regels en investeringen in innovaties.
    Duidelijk is regels is niet hetzelfde als starheid en buitensporige boetes.
    Ja, eigenlijk was ik best wat teleurgesteld in de visie.

  • Alco

    Op het verhaal van Schouten had maar één vraag gesteld moeten worden.

    Zeg minister. De boeren hebben te maken met een fosfaatplafond en vaste normering per ha. Hoe denk jij die kringloop in te vullen met meer mest ipv. kunstmest?

    Dan hadden de meeste van ons denk ik wel door gehad welk een huichelarij onder dit verhaal zit.

  • Mts Smit van Dijk

    zie ook www.nvlv.nl

  • Alco

    Mts Smit van Dijk.
    Ik heb het even doorgenomen.
    Ik kom tot de conclusie dat jullie denken te kunnen toveren.
    Verloren gegane nutriënten, doorgespoeld in de wc kunnen jullie met acadabraba weer terug toveren in de bodem.
    Knap!!!

  • yep

    @Johan: mijn complimenten voor dit stuk

  • Noordam2

    op zich is er niets mis met kringloop maar waarom krijg ik als akkerbouwer veel beperkingen in het gebruik van dierlijke mest en bij een kleine overtreding een torenhoge boete? dan zit Carola daar te praten alsof ze het wiel heeft uitgevonden.
    ik ben het met bovenstaande reacties eens dat ze tekst van haar ambtenaren voor zit te lezen. ook nog eens ambtenaren die geen enkel stukje recente geschiedenis kennen. De zwakste minister sinds lange tijd. eigenlijk best wel zorgelijk omdat ook LTO stuurloos is en Campina helemaal niet meer weet waar ze mee bezig is, behalve geld verspillen van hun leden

  • G. Camps

    Misschien toch 1 pluspunt van een boerendochter als minister: Ze leest boerderij en wellicht ook dit artikel en reacties. Verder goed artikel.

  • Zents beheer

    Het zal gaan zoals het altijd ging: "we namen nog een glas, we deden nog een plas en alles bleef zoals het was"
    Ze zit er al weer een tijdje en het wordt tijd om een "eigen visie" neer te leggen. Is dit een visie waar we wat aan hebben, een stip aan de horizon, een weg daar naar toe? Nee, niet echt althans. Niets wat we nog niet wisten of nog niet al deden.
    Wanneer je straks haar naam Googelt en je opent iets als Wikipedia , dan wordt deze "visie" als belangrijkste wapenfeit genoemd. Dat is waarschijnlijk de grootste waarde ervan. Ondertussen zit er dan al weer een nieuwe minister die een nieuwe "eigen visie" laat schrijven door het ambtenaren corps.

  • eltjo.huizenga1

    Als we gaan denken dat er niets veranderd, komen we bedrogen uit. Er gaat wel degelijk iets veranderen. De term 'kringlooplandbouw' staat nu op een heel andere plek op de kaart dan voorheen, niet meer in het BD hoekje, maar in het hoekje van de traditionele landbouw en daar zal ze iets mee moeten. De (misschien gebrek aan) visie van Minister Schouten moet je dan ook zien als een uitnodiging om er gepast inhoud aan te geven vanuit de sector en vanuit het principe People, Planet, Profit. Een uitnodiging aan iedereen die hier gereageerd heeft om het positieve eruit te pikken en in actie te komen d.w.z. zijn eigen persoonlijke bijdrage te leveren i.p.v. vanaf de kantlijn te gaan roeptoeteren dat er van alles aan ontbreekt of mis mee is...

  • Noordam2

    wij doen allang aan kringloop samen met de veehouderij maar dat weet de minister blijkbaar niet en haar influisterde ambtenaren al helemaal niet. dat is gewoon een enorm gebrek aan dossier kennis. We hebben ze bij Pauw gezien als een lacherig schoolmeisje zonder ook maar enige kennis van zaken. je kan dat bestempelen als negatief commentaar maar ik zie het als een feit. Een zeer ernstig tekort aan kennis en visie en een ramp voor de sector. Natuurlijk kunnen we als sector het heft in handen nemen, zou eigenlijk moeten maar we kennen onze tekortkomingen ( kruiwagen kikkers)

Laad alle reacties (26)

Of registreer je om te kunnen reageren.