Expertblog

3 reacties

‘Op naar een nieuw pachtbeleid’

De discussie over het pachtbeleid sleept zich voort. Pachtersvoorman Piet van der Eijk waarschuwt voor te veel liberalisering, want die heeft een prijsopdrijvende werking. Duurzaam bodembeheer is daar niet bij gebaat.

Minister Schouten heeft aangekondigd dat zij na het zomerreces de Tweede Kamer zal informeren over de herziening van het pachtstelsel. Niet geheel toevallig reageert verpachtersorganisatie FPG met een pleidooi voor invoering van alternatieve pachtvormen uit het Spelderholt-voorstel met als doel verbetering van het rendement van de verpachters. Daarvoor zou de huidige reguliere pacht maar beter kunnen verdwijnen.

Feiten op een rij

De FPG luidt zelfs de ‘noodklok’. Tijd om eens wat feiten op een rij te zetten. Het langjarig rendement op regulier verpachte grond bedraagt 6 à 7% volgens Wagenings onderzoek (Slangen, Polman en Oskam, Grondgebruik, pachtcontracten en pachtprijsmechanismen, 2003). Als gevolg van de dramatische resultaten in de landbouw zijn de pachtnormen 2017 en 2018, na een sterke stijging in 2015 en 2016, gedaald tot het niveau van 2014. Dat wil de FPG niet.

‘Kennelijk is het voor beleggers toch aantrekkelijker om in verpachte grond te investeren’

Grote vraag naar verpachte grond

De FPG meldt niet dat de vraag naar verpachte grond zeer groot is. Kennelijk is het voor beleggers toch aantrekkelijker om in verpachte grond te investeren dan in andere beleggingen. Voorzitter Willemink van de werkgroep Pacht van de rentmeestersvereniging NVR pleitte eerder voor een evenwichtig systeem van pachtprijzen. Het zou volgens hem in het belang van verpachter en pachter zijn de pachtnormen te koppelen aan de (vrije) grondprijzen.

Grondprijs

Allereerst ontgaat het mij waarom verpachte gronden een – in feite dubbel – rendement moeten hebben dat gebaseerd is op de waarde van pachtvrije gronden. Daarnaast komt dit neer op het willen ontvangen van een jaarlijkse rente over de huidige waarde van de grond zonder te willen verkopen. Dat zal grondprijsopdrijvend werken.

Vermogensrendementsheffing

Terecht dat de Kamerleden Geurts en Omtzigt het pleidooi van Willemink aangegrepen hebben om Kamervragen te stellen over (alleen) de vermogensrendementsheffing die inderdaad te zwaar drukt op pachtinkomsten.

De BLHB pleitte er al eerder voor om de vermogensrendementsheffing af te stemmen op de werkelijke – door de overheid gemaximeerde pachtinkomsten – en niet op een fictief rendement van 4%. De verpachters zien dat zelf anders: zij geven de voorkeur aan geliberaliseerde pacht teneinde ‘vrije’ pachtprijzen af te kunnen dwingen. Zo kunnen ze de dan nog hogere vermogensrendementsheffing doorberekenen aan de tijdelijke pachter. En dat moet dan de toekomst worden!

Opinie gaat verder onder de tweet.

Daling komt op goed moment

Eén opmerking van Willemink vraagt nog om een reactie. Hij stelt dat de Bond van Landpachters ‘handenwrijvend’ zal vinden dat de pachtnormen 2018 goed zijn voor haar leden. Ik stel voorop dat ik er geen enkel bezwaar tegen heb om een hogere pacht te betalen, als ook de inkomens in de landbouw hoger zijn. Van handen wrijven is echter geen sprake. Eerder was sprake van ‘handen wringen’ om het hoofd boven water te houden: de daling van de pachtprijzen komt op een goed moment.

Stemmingmakerij

NVR en FPG gebruiken echter kreten als ‘Reguliere pacht is ten dode opgeschreven’ en ‘Faillissement van het huidige pachtbeleid’. Stemmingmakerij met als doel te komen tot een pachtbeleid waar alleen nog plaats is voor ‘langjarige’ (lees: tijdelijke) pacht tegen ‘vrije’ (lees: zo hoog mogelijke) pachtprijzen. Van duurzaam grondgebruik zal dan niet veel terecht komen, al denkt de FPG dat ook nog wel af te kunnen dwingen in de pachtvoorwaarden.

‘Voor ongerechtvaardigde verrijking van de verpachters is geen aanleiding’

Spelderholt

Het kan ook anders. In het deelakkoord van Spelderholt heeft de BLHB ingestemd met vrije pachtprijzen voor nieuwe reguliere pacht. Bestaande reguliere pacht dient gehandhaafd te blijven: contract is contract, voor ongerechtvaardigde verrijking van de verpachters is geen aanleiding. Voor tijdelijke pacht dient een prijskorting te gelden. Zonder deze prijskorting bij flexibele pacht zal een verpachter niet gestimuleerd worden ook nieuwe reguliere pacht af te sluiten.

Loopbaanpacht

Politieke partijen als het CDA en SGP hebben aangegeven dat prijskorting bij flexibele pacht bespreekbaar is. Aan loopbaanpacht is geen behoefte. Daarvoor volstaat erfpacht voor een periode van minstens 26 jaar.

Teeltpacht met een vrije pachtprijs kan voor één- of tweejarige teelten gewoon blijven bestaan. Voor alle pachtvormen geldt dat duurzaam grondgebruik en behoud van bodemvruchtbaarheid uitgangspunt moeten zijn, bij reguliere pacht is dat uiteraard al het geval. Zo simpel kan het zijn.

Check de grond- en pachtprijzen, actuele koopaktes en andere agrarische transacties op boerderij.nl/landbouwgrond

Laatste reacties

Of registreer je om te kunnen reageren.