Boerenblog

25 reacties

‘Pak die mest nu eens structureel aan’

Door te kiezen voor omwisseling van varkens- naar rundveerechten en eisen te stellen aan de kopers worden zowel de varkens- als de rundveehouderij sterkere sectoren. Het door de overheid al uitgetrokken geld volstaat. Het moet alleen anders ingezet worden.

Waarom kunnen boerin Agnes en boer Frans niet meer koeien melken? Ze hebben een prachtig bedrijf, ze zijn grondgebonden en voldoen aan wat de maatschappij en politiek willen. Maar de benodigde melkveefosfaatrechten zijn peperduur, onbetaalbaar. Daar bovenop willen NZO en LTO grondgebondenheid en zoveel mogelijk afzet van mest op ‘eigen’ grond in de regio. Ze willen veel minder gesleep met mest, want dat blijkt fraudegevoelig.

Sanering varkenshouderij

Varkensfosfaat is relatief goedkoop. De schaalvergroting gaat in die sector onverminderd en hard door. Er komt €200 miljoen beschikbaar om de varkenshouderij te saneren, de varkens sector wil daarvan €75 miljoen gebruiken om te verduurzamen.

‘De politiek snapt er niet veel van’

Fosfaatproductie

We houden ons zelf aardig voor de gek. Ik heb de indruk dat de politiek er nog niet veel van snapt en dat LTO met oogkleppen op loopt.

Eerst maar eens enkele cijfers. De fosfaatproductie ligt rond de 170 miljoen kilo per jaar. Volgens RVO-cijfers is in 2015, het laatste jaar waarvan volop cijfers beschikbaar zijn, 133 miljoen kilo fosfaat verplaatst via transport. Daarvan is 91 miljoen kilo afvoer van het landbouwbedrijf. Dat betekent dat dus iets meer dan de helft van de productie op de as gaat. De pluimveemest gaat grotendeels in de DEP-verbrander of op export en geeft geen problemen.

‘Het heeft er schijn van dat een behoorlijke hoeveelheid varkensmest meerdere keren op transport is geweest’

De varkenssector produceerde 37 miljoen kilo fosfaat en transporteerde bijna 45 miljoen kilo, dus 125 % van de jaarproductie. Het heeft er schijn van dat een behoorlijke hoeveelheid varkensmest meerdere keren op transport is geweest.

Verlening uitrijperiode

Van het fosfaat uit de melkveehouderij gaat ongeveer een kwart op transport.

De mestkelders bij de varkenshouders zitten nu vol doordat het weer dit voorjaar tegen zat. Belangenbehartigers beginnen al te roepen om verlenging van de uitrijperiode. Dat is maar een hobbeltje. Ingewijden in het mestgebeuren kunnen haarfijn uitleggen wat het echte probleem is.

‘De afzet van al deze mest is zo duur dat fraude loont’

Mestoverschot

We hebben teveel mest voor dit kleine landje. Die overschotsmest zit voor een groot deel in Noord-Brabant en Limburg. Het is meest varkensmest, want twee derde van de 12 miljoen varkens zit in die regio. Maar daar hangt ook een flinke overschot rundveemest boven de markt. Verreweg de meeste veehouderijbedrijven met meer dan 5 koeien per hectare zitten in het Zuiden en juist deze veroorzaken behoorlijk wat transport van koeienfosfaat.

De afzet van al deze mest is zo duur dat fraude heel erg loont. Die fraude kostte in 2017/2017 bijna de derogatie. Dat nooit weer! Tijd dus voor een nieuw systeem om dat te voorkomen.

Mestmonsters

Vooral het kunnen en het laten variëren van fosfaatgehaltes in varkensmest geeft mogelijkheid voor ongewenste creativiteit. Bij rundveemest speelt dat niet. Die heeft hele constante fosfaatgehaltes, afwijkende gehaltes vallen direct op.

Een miljoen varkens minder lossen het mestprobleem niet op. Dan zijn er in plaats van 8 miljoen varkens in Brabant en Limburg nog altijd 7 miljoen. Het probleem is iets kleiner, maar de kern van het probleem is nog steeds hetzelfde: teveel mest, te weinig plaatsingsruimte en zoeken naar kostenreductie via creatief boekhouden. Halvering van de varkenshouderij in Zuid Nederland en verplaatsing van rundveebedrijven zou iets wezenlijks doen.

‘ZLTO ondermijnt namelijk de discussie over grondgebondenheid’

ZLTO

Het is ook in het belang van de blijvende varkenshouders dat de structuur fundamenteel anders en op een goede manier neergezet wordt. De ZLTO en hun voorzitter zeggen nu dat zoiets bespreekbaar is.

Al 25 jaar domineert de ZLTO de mestdiscussie. Ook op dit moment is ze de blokkade om te komen tot gezonde veehouderij in Nederland. ZLTO ondermijnt namelijk de discussie over grondgebondenheid. Grondgebondenheid betekent het einde van het verdienmodel in Brabant en dus is het verzet niet verwonderlijk. Een warme sanering zou kunnen helpen om tot een betere structuur te komen. Individuele varkenshouders mogen niet het slachtoffer worden van de ontstane situatie.

Derogatie bijna verloren

De melkveehouderij koerst aan op duurzame veehouderij en RFC heeft die lijn uitgezet. Natuurlijk is daar discussie over, maar de weg die we gaan is de enige goede weg. We hebben bijna de derogatie verloren. Dat zou met name de melkveehouderij enorm hebben geraakt. Wat bijna niemand door heeft of wil zien is dat de kern van het mestprobleem de afzet van varkensmest is. Dat speelt vooral in een kleine beperkte regio. De fraude is toe te schrijven aan een kleine groep die betrokken is bij de transport van mest. En daar dreigen 16.000 melkveehouderij bedrijven de dupe van te worden.

Minister u wilt oplossing?? Dan moet u iets meer verzinnen dan 1 miljoen minder varkens.

 

  1. Maak fosfaatrechten eenmalig en voor een korte periode uitwisselbaar tussen varkens en rundvee.
  2. Room stevig af bij deze omzetting, bijvoorbeeld 25%. Dan saneert de varkenssector op zeer warme wijze, want de varkensrechten worden dan meer waard dan ooit. Dan kunnen Agnes en Frans wellicht fosfaatrechten kopen en worden meer knelgevallen geholpen. De stevige afroming, die feitelijk voor rekening van de verkoper komt, verkleint de landelijke mestproductie aanzienlijk. Dat kost de overheid dan niets.
  3. Door aan het kopende rundveebedrijf eisen te stellen van een maximale fosfaatreferentie per hectare na aankoop, is er een stevige incentive om rundveebedrijven uit het Zuiden naar elders te verplaatsen.
  4. Het bespaarde geld kunt u inzetten om zo’n verplaatsing naar extensieve gebieden te ondersteunen. Dat biedt alleen maar winnaars.

 

Minister, durf dus het werkelijke probleem onder ogen te zien en kies voor een structurele oplossing.

Laatste reacties

  • gvleemingh1

    De omzet per kilo fosfaatruimte voor de BV-Nederland is bij varkens hoger dan bij melkvee ? Een reden voor belangenbehartigers ,die argumenteren met de bijdrage van de landbouw aan de Nederlandse economie , om geen wijzigingen te willen ?

  • John*

    fosfaatrechten orgen ervoor dat de hele melkveehouderij grondgebonden wordt. In een regio met veel intensieve melkveehouderij zien we nu bedrijven stoppen en de rechten verkopen aan extensieve melkveehouders de grond gaat naar intensieve melkveehouders. Die fosfaatrechten zijn het smeermiddel om dit proces te voltooien.

    Dat de melkveehouderij het zo goed voor elkaar heeft en daarom eenmalig varkensrechten zou mogen kopen is dus niet waar.. En daarbij als er nu 8000 euro voor een koetje afgetikt wordt, waarom zou je dan een varkensfosfaat voor minder wegdoen??

    Als de overheid tot opkoop van varkensrechten overgaat zouden we dit moeten zien als compensatie van het onttrekken van landbouwgrond de afgelopen 20 jaar. En de rechten ook niet meer op de markt moeten zien.

  • boerin agnes grondgebonden,nu misschien wel maar als ze haar zin krijgt niet meer.Want ze gaf aan nu 10 vracht mest te kunnen ontvangen wat neerkomt op ongeveer 14 koeien.En nu maar proberen over andersmans rug haar stal vol te krijgen(andere melkveehouders of misschien wel varkenshouders). Nu kun je zien dat de duivel niet in de hel zit.

  • Alco

    De sleutel tot uitbreiding zat in grondgebondenheid en-of mestverwerking.
    Daar ging zelfs de FC nog in mee.

  • jfvanbruchem1

    de duivel durft zijn naam er bij te zetten,jij niet

  • Daan1

    Juist john, we vergeten dat de ruimte die de landbouw af heeft moeten staan. Hiervoor is geen enkel mestrecht of wat voor quotum mee verkocht. En ondertussen zijn dat de afgelopen 30 jaar vele hectares! Beetje hetzelfde effect als de oostvaardersplassen. En uit de column hierboven blijkt dat mensen dan hetzelfde gedrag gaan vertonen als beesten. Elkaar beconcurreren/zwart maken. Precies wat de (groene)overheid wil. Kost het minste, grootste effect.
    Maar waarom heeft een intensieve rundveehouder meer recht op grond als een intensieve varkens of kippenhouder? Bij deze diergroepen is het effect van mestverwerking t.a.v. mineralen een stuk gunstiger dan bij rundvee. Dus heren rundveehouders zorg dat varkens en kippenhouder voor een zeer nette prijs de mest voor 100% verwerken en er komt een hoop plaatingsruimte vrij, ook in de intensieve gebieden. En de verwerkte mest is goud waard! Dat zien de boeren nu niet maar wel degene die het versjouwen!! Grote delen van de wereld snakken ernaar! Hierdoor blijft de concurrentie positie van iedere sector goed. Dus geen rechten inwisselen maar (financieel)faciliteren van grootschalige mestopwaardering. Mes snijdt aan twee zijde en geen ruzie tussen sectoren.

  • arendsoog

    Stel het gaat anders om
    Dat de varkens de koeien uitkopen

  • mr

    Goede column alleen 1 ding vergeten. Begin eerst met evenwichts bemesting en spoedig verdwijnen alle problemen als sneeuw voor de zon.

  • krulsaart

    Is er nog veel rundveemest gescheiden sinds NVWA de mestmonsters neemt?

  • Jan-Zonderland

    Juist @Mr, zolang er nog 1 kilo kunstmestfosfaat gestrooid wordt, zou er geen mestiverschot mogen bestaan gebaseerd op fosfaat. Het moge duidelijk zijn dat hier heel andere zaken meespelen die men ( overheid) liever niet hardop zegt.

  • glaasje

    Meer mest op het land, de bodem/ grond snakt er naar !!!!! En het hele zogenaamde mestprobleem is opgelost. De hele natuur zal het ten goede komen. Maar in Den Haag zijn ze daar te eigenwijs voor om dat toe te geven, of om de mestnormen eens positief aan te passen. Ik snap niet dat er nog steeds kunstmest op de markt is terwijl er voldoende goede dierlijke mest is.

  • melkveehouder .

    @glaasje.Helemaal eens met je laatste zin. En waarom mag er in Nederland wel meer kunstmest geproduceerd worden dan er plaatsingsruimte is.? Dát lijkt me een geknipte vraag in het Europees Parlement voor Annie of Jan.

  • Zuperboer

    Harm heeft het prima verwoord en zo zijn er velen die uit de sector zelf komen die er een nuchtere en constructieve kijk op hebben. Jan-Zonderland vanuit het verre Canada komt zoals vaak met de crux van het verhaal. Ik heb het gevoel dat men er in Den Haag/Brussel helemaal niet op uit is om constructief te zijn en een oplossing te bereiken. Liever laat men de agrarische sector in onzekerheid verkeren. Dat is de simpelste manier om van de boeren af te komen.

  • farmerbn

    Bij een mestoverschot stroomt er bij veel veehouders de mest uit de kelders. Dat is helemaal niet het geval dus er is geen mestoverschot. Er is een mestprobleem en alleen bij de veehouders die moeten betalen voor afzet. Akkerbouwers en mesthandelaren doen net of het moeilijk is om voor de betalende veehouder mest op te halen. Hierdoor gaat de prijs omhoog. Maar als er plaatsingsruimte is bij een prijs van 30 euro per ton dan is er toch ook plaatsingsruimte bij een prijs van 5 euro per ton? Er is ruimte of er is geen ruimte. Er blijkt ruimte te zijn maar akkerbouwers en handelaren willen extra geld. Dat is het enige probleem van de veehouder die mest moet afzetten.

  • melkveehouder .

    Nuchtere analyse.

  • Maas1

    Als je bij de mestafzet in de wielen wordt gereden wat een prijs opdrijvende invloed heeft op de kosten post van mestafzet,haal deze schakels er uit verwerk je mest dan ( evt duurzaam) bij mij zijn de mestafzet kosten daarmee met 80 % structureel gedaald voor een lange tijd. Waarom doet men dat niet het is me een raadsel,los wel zelf u mest probleem op de overheid heeft daarvoor een hele andere insteek.Bij de energie transitie moet er mest zijn voor gas en electra als je als boer hier geen werk van maak doet een ander het voor u.Als andere partijen hier in springen is een ding zeker dat gaat veel geld kosten!

  • husky007

    @Maas ik denk dat u dat goed ziet, gekorrelde kippenmest gaat de hele wereld over, maar de meeste veehouders zijn het liefste veehouder en hebben denk ik nooit de interesse gehad in het verleden om hier aan te beginnen.

  • yep

    dus fosfaatgehaltes in rundvee dikke fractie klopte wel allemaal, daar werd niet mee gefraudeerd? hou aub een ander voor de gek. ...
    als er 1 sector recht heeft op uitwisseling is het wel de pluimveesector, zij hebben hun zaakjes wel voor elkaar, maar de rechten zijn onbetaalbaar. als er uitwisseling komt, dan ook voor hun!

  • Bennie Stevelink

    @Maas, je doet mij vermoeden dat je geïnvesteerd hebt in een mestvergister. Hoeveel vrachtwagens subsidie moet er aangevoerd worden om de afvoer van 10 vrachtwagens mest te besparen?
    Je krijgt hiermee een veehouderij die geheel afhankelijk wordt van subsidie en zonder deze subsidie in elkaar stort. Als je het vanuit nationaal economisch perspectief bekijkt veranderd de veehouderij in een geld kostende sociale werkvoorziening.
    Een melkveehouderij die zo gelijkmatig mogelijk over Nederland verspreid is en in evenwicht is met de beschikbare grond heeft de laagste kostprijs, kan zonder subsidie, kan afzetten aan de bovenkant van de markt en draagt positief bij aan de nationale economie.

  • Alco

    Bovenstaande is een aanval op de FC.
    Zij promoten vergisting.

  • Maas1

    @Bennie jou visie is jou gedachte je zit er volstrekt naast.Er is geen subsidie aan mij verstrekt

  • Bennie Stevelink

    @Maas, hoe kun jij de kosten voor mestafzet zo maar 80% verlagen terwijl velen de putten vol hebben zitten en het niet kwijt kunnen?

  • Ik vind het niet getuigen van goed management als je een grote stal bouwt en dat je vergeet om geld te reserveren voor mest quotum, melkquotum enz. Mijn buurman heeft de stal ook uitgebreid maar slechts tot 120 koeien met 2 robots omdat hij geen geld genoeg had om en tot 180 koeien met 3 robots uit te breiden en grond aan te kopen en koeien te kopen en de benodigde rechten te kopen. Hij heeft nu ook slechts 100 koeien op stal = 20 minder. Hij heeft het wel zien aan komen. Waarom moet mijn buurman nog meer inleveren om anderen te helpen die niet verder kijken dan hun neus lang is?

  • Ik weet niet waarom mijn naam er niet boven komt. Naamloos is smakeloos, sorry. De vorige reactie is ook van mij Jan Veltkamp. Een ander punt wat ik niet begrijp is waarom de (intensieve) melkveehouderij nooit geïnvesteerd heeft in mestverwerking.

  • Bennie Stevelink

    Jan Veltkamp, je kunt je naam invullen bij jouw profiel op deze site. Dit kun je vinden door in de bovenbalk links naast het zoek-icoon (vergrootglas) te klikken.
    Vul je naam in bij "gebruikersnaam".

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.