1 reactie

‘Satellietbeelden zorgen voor veilige en duurzame landbouw’

Satellietbeelden kunnen zorgen voor een veilige, betrouwbare en duurzame landbouw. Maar er gebeurt nog veel te weinig mee, vooral door boeren zelf, aldus onderzoeker Tamme van der Wal.

In Davos werd op het World Economic Forum afgelopen week afgetrapt met een nieuwe impuls in de voedseltransitie: technologische innovaties zijn essentieel in het verbeteren van onze voedselproductie, aldus de wereldleiders. Die verbeteringen zijn nodig om de uitdagingen in de duurzaamheid aan te gaan. ‘Innovation with a Purpose’ noemen ze dat. Welke rol hebben satellietbeelden in deze voedseltransitie?

Boer maakt het verschil met satellietbeelden

Satellietbeelden geven in een oogopslag gedetailleerd en onweerlegbaar bewijs over de toestand van gewassen. Zij doen daardoor dienst voor drie verschillende doelgroepen: boeren, controleurs (sector of overheid) en onderzoekers. Omdat steeds meer satellietbeelden voor iedereen toegankelijk worden (al dan niet gratis) krijgt daarmee iedereen letterlijk hetzelfde beeld van de staat van de landbouw. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat satellietbeelden kunnen zorgen voor een veilige, betrouwbare en duurzame landbouw. Niet gek dus, dat allerlei spelers in de landbouw momenteel koortsachtig de mogelijkheden verkennen: machinebouwers, ict-bedrijven, leveranciers, adviseurs en de overheid. Er is echter maar één speler die echt het verschil ermee gaat maken, en dat is de boer zelf. Maar die lijkt de beelden nog niet volledig omarmd te hebben.

Informatie van drones en sensoren kunnen satellietbeelden aanvullen, zegt Tamme van der Wal. - Foto: Bert Jansen
Informatie van drones en sensoren kunnen satellietbeelden aanvullen, zegt Tamme van der Wal. - Foto: Bert Jansen

Kansen en nadelen van satellieten voor landbouw

Het is een ongelooflijk hoogstandje dat satellieten, ter grootte van een flinke koelkast, vanaf zo’n 750 kilometer hoogte zeer gedetailleerde foto’s maken van het aardoppervlak. En het is minstens zo bijzonder dat het Europese ruimtevaartprogramma deze foto’s gratis en open beschikbaar stelt. Universiteiten, bedrijven en overheden maken de meest uiteenlopende toepassingen daarmee, van precisielandbouw tot meten van ganzenschade en van het schatten van opbrengsten tot het controleren op subsidieaanvragen. Dit geeft aan dat satellietbeelden van alle kanten ingezet worden en volop kansen bieden.

Natuurlijk is de werkelijkheid weerbarstiger: bewolkt weer verhindert goede opnames, de beelden laten vaak niet alle details zien en niet alle satellietenbeelden zijn gratis beschikbaar. Ook behoeft goede interpretatie van de beelden extra lokale gegevens, waardoor het allemaal weer complexer wordt. Gelukkig zijn er nog andere technologieën, zoals sensoren en drones om de satellietbeelden mee aan te vullen of als modellen voor interpretatie.

Objectieve informatie

Maar de kracht van satellietbeelden ligt dus vooral in het geven van objectieve informatie en daarmee het slaan van een brug tussen partijen die soms tegenover elkaar lijken staan: de milieuambtenaar heeft hetzelfde beeld als de boer (en zijn buur), de verzekeraar, de verwerker van landbouwproducten en de NVWA. Het biedt daarmee een infrastructuur om tot nieuwe concepten te komen. In Frankrijk is al sprake van een certificeringssysteem waarbij telers op satelliet gebaseerde doseringen opvolgen. Zo werken teler, controleur, afnemer en overheid samen. Een groot voordeel daarvan is dat het verdienmodel niet (alleen) meer in de kostenbesparing zit, maar steeds meer in de kwaliteit van het product. Boeren kunnen daar dus het verschil maken.

Op het afscheidssymposium van de ZLTO voor Elies Lemkes, stelde zij dat innovaties voor een voedseltransitie om nieuwe samenwerkingen vragen. Naast samenwerking in de keten moet er betere samenwerking tussen landbouw en gezondheid, milieu, klimaat, water en ict gaan komen, en vooral tussen producenten en consumenten. Een duidelijke roep om open innovatie.

Satellietbeelden voor duurzame landbouw

Satellietbeelden zijn slechts een klein radartje, maar kunnen partijen in de landbouw verenigen en laten samenwerken om tot duurzamere productie te komen. Als de landbouwsector meer van dergelijke open data omarmt, wordt ook duidelijk dat we met elkaar nog een enorm terrein te winnen hebben. De Nederlandse landbouw geldt als (meest) innovatief, laten we die reputatie dan ook waarmaken op het vlak van duurzaamheid.

Op maandag 5 februari wordt in Brussel een bijeenkomst gehouden waar 200 ondernemers, wetenschappers en ambtenaren met elkaar discussiëren over de rol van satellietbeelden voor de landbouw. En over de rol van het bedrijfsleven. Iedereen heeft een taak hierin. Satellietbeelden worden straks niet alleen gebruikt voor precisielandbouw of simpelere controles, maar dragen ook bij aan het verminderen van klimaatgassen en andere ongewenste bijeffecten van de landbouw. In Brussel zijn weinig of geen boeren. En dat is erg jammer, want het wordt tijd dat boeren diezelfde satellietdata beter gaan benutten voor de toekomst van de eigen sector.

Eén reactie

  • el

    Hoeveel% van het geproduceerde voedsel komt niet in de maag van de mens, maar eindigt in de afvalbak, daar valt veel meer te halen ,@Tamme van der wal. Als je dat aan de kinderen op school uitlegt dan ben je goed bezig.

Of registreer je om te kunnen reageren.