5 reacties

‘Groei moet een optie blijven’

‘Onze boeren inderdaad, want op de een of andere manier eten en drinken we nog altijd van datgene wat de boeren met hun werk in eerste instantie bij ons op tafel brengen. Het is dat wat wij in onze sterk verstedelijkte en ver-industrialiseerde maatschappij wel eens uit het oog verliezen.’

Met deze woorden begon een krantenartikel in 1957 (Nieuwsblad van het Noorden). Maar het had ook in de krant van deze week kunnen staan. Sinds mensenheugenis bleek het nodig om de mensen te herinneren aan hoe belangrijk de voedselproductie en de boeren zijn. De koers van de overheid wat betreft het landbouwbeleid veranderde echter geregeld. Door de tijd heen wisselde gedwongen krimp en groei elkaar af.

Gedwongen krimp

Gedwongen krimp blijkt echter vaak het hardst de groep te raken die je niet wil raken. In 1933 was er sprake van gedwongen krimp in de pluimveehouderij. In De Telegraaf werd uitgelegd dat de kippenhouders die investeringen ten bate van innovatie hadden gedaan de dupe werden van de ‘slechte’ kippenhouders.

‘Zoo zal een landbouwer met veel bosch en weiland, die zijn kippen ver genoeg van zijn bouwland kan houden en met matige eierproductie van zijn kippen toch zijn kippen houden. Hij zal niet veel verdienen maar de verliezen zullen hem niet dwingen tot inkrimping. Er zijn nog teveel van dit soort kippenhouders.’ De ‘goede’ (innovatieve) pluimveehouders hadden nu zulke hoge kosten dat er geen winstmarge meer overbleef.

Kringlooplandbouw

Sinds anderhalf jaar is krimp van de veestapel ook weer onderwerp van gesprek geworden. Warme sanering van de varkenshouderij is zelfs besproken aan de klimaattafel. Kringlooplandbouw en beperking van kunstmestgebruik zijn ineens realistische opties geworden.

80 jaar geleden waren de omstandigheden dusdanig dat export en kunstmestgebruik minder belangrijk waren. Maar het is terugverlangen naar een tijd die nooit bestaan heeft. Krimp of stilstand mogen niet het doel zijn, hoogstens een middel om een doel te behalen. Bijvoorbeeld terugdringen van de broeikas CO2-uitstoot.

Alleen aan de klimaattafel voor de landbouw lijkt het woord groei als vloeken in de kerk

Er zijn echter talloze andere middelen om dit doel te behalen. De sector industrie geeft bijvoorbeeld aan dat ze inzetten op een bloeiende maar emissiearme industrie. Alleen aan de klimaattafel voor de landbouw lijkt het woord groei als vloeken in de kerk. Zoals krimp het laatste middel moet zijn in een discussie over voedsel, zo moet groei gewoon een optie blijven.

De discussie gaat namelijk niet om krimp of groei, de discussie gaat over de manier waarop. Het verleden leert ons namelijk dat er na (gedwongen) krimp weer een tijd van (gedwongen) groei volgt. In alle gevallen bleek het middel vaak erger dan de kwaal.

Laatste reacties

  • john***

    in de landbouw wordt groei en concentratie vaak door elkaar gebruikt. Sectoren die begrensd zijn in aantallen kunnen alleen blijven investeren in innovaties als de de productie er van een ander bij neemt en de investering over meer dieren of areaal uitsmeert. De sector groeit niet maar raakt geconcentreerd op minder locaties. Schaalconcentratie is dan een beter woord om te gebruiken dan schaalvergroting. Met schaalvergroting wordt de nadruk erg veel op groei gelegd terwijl dat eigenlijk helemaal niet het geval is. De productie van 1,2 of 3 bedrijven wordt geconcentreerd op een locatie, als geheel vind er geen vegroting plaats.

  • J. Hogenkamp

    Geleidelijke krimp went. Sinds begin jaren tachtig is de melkveestapel alleen maar gekrompen en ook de varkensstapel van 16 naar 12 miljoen dieren. Maar weinigen willen terug naar de landelijke aantallen van destijds. Aantallen per bedrijf zijn in beide sectoren verdrievoudigd en zelfs meer. Er zijn al ruim 100 bedrijven met meer dan 500 koeien. Aantallen alleen zegt weinig, velen vinden 500 koeien teveel maar willen ook niet terug naar 15 koeien waar hun opa tevreden mee was. Alles in de eigen tijdsgeest.

  • farmerbn

    Chapeau voor deze bovenstaande drie schrijvers.

  • agratax.1

    @Bovenstaande reacties zijn me uit het hart gegrepen. Met groei wordt door de buitenwereld niet bedoelt landelijk maar per bedrijf. De meeste actie voerders zijn niet tegen het landelijke aantal, maar tegen het groeiende aantal per bedrijf/locatie. De extreem anti dierhouderij activisten zijn voor het totale afschaffen van dierhouderij op beroepsmatige basis. Zij hebben nog geen bezwaar tegen het houden van huisdieren (honden en katten) zo lang deze dieren worden gezien als huisgenoten.

  • john***

    @agratax,

    zelfs leraren als dirk strijker vergeten te vermelden tijdens colleges dat het aantal dieren begrensd is en daardoor krijgen studenten. Dat als bedrijven groeien en investeren in maatregelen die het milieu helpen er niets veranderd en dan is het het verkeerde beeld gewekt.. oor elke megastal verdwijnen veel kleinere bedrijven of krijgen andere bestemming. Tja waarom er dan zo tegen bedrijven die groeien geprotesteerd wordt heeft denk ik vooral met het tijdspad te maken. Waar elders boerderijen verdwijnen neemt de waarde van de huizen in de directe omgeving toe. Waar een bedrijf in bestaande milieu ruimte uitbreidt weet je als huizenbezitter dat je zeker 20 jaar mag wachten voordat er iets op die locatie gaat veranderen..

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.