Redactieblog

7 reacties

‘Mijn pleidooi voor een bescheiden landbouwbeleid’

Vroeger ging het landbouwbeleid over productiviteit en inkomen, nu over het beleid zelf.

Ik was de afgelopen dagen in Finland en had tijd voor een lang gesprek met Tuomas Kuhmonen. Tuomas is landbouweconoom en een belangrijke onderzoeker en adviseur op dat terrein in Finland en Europa. Ik ken hem al heel lang, hij heeft ooit stage bij me gelopen op het Landbouw-Economisch Instituut (LEI), meer dan 30 jaar geleden.

Tuomas heeft recent een paar boeiende artikelen gepubliceerd over het Europees landbouwbeleid. Eentje daarvan gaat over de prioriteiten van dat beleid. Hij heeft systematisch een groot aantal beleidsstukken van de Europese Commissie doorgespit, van 1957 tot 2013. Daaruit heeft hij genoteerd wat volgens de Europese Commissie de belangrijkste beleidsproblemen voor de jaren erna waren. Dat levert een boeiend overzicht van hoe de problemen en het beleid veranderd zijn.

Landbouwbeleid van 1957 tot 2013

In de vroege jaren ging het allemaal om verhoging van de productiviteit van de landbouw, en om hogere inkomens (samen 48%). Niet zo gek, het is de tijd dat Mansholt het beleid op poten zette.

In de daarop volgende periode (1968-‘84) gaat het meer om de onbalans van de markt. In die periode zijn er boterbergen en wijnmeren, de productie groeit snel en Europa weet er zich geen raad mee. Bijna een kwart van de in die periode genoemde problemen heeft daarop betrekking. In de periode daarvoor werden ze nauwelijks genoemd. De periode eindigt met de invoering van de superheffing en een paar jaar later de MacSharry-hervormingen. De overschotten verdwijnen daarmee van de beleidsagenda, maar nieuwe problemen doemen op.

In de periode 1985-‘99 komt in beeld dat het landbouwbeleid inefficiënt is en eenvoudiger en beter moet

Van 1985 tot 1999 gaat het steeds meer over milieuvraagstukken en over de negatieve effecten van intensieve landbouw. Die problemen maken dan een kwart uit van alle opgesomde beleidsvraagstukken. In die periode komt er ook een andere categorie problemen in beeld: het beleid zelf is inefficiënt, het werkt niet goed, het moet eenvoudiger en beter (19%). Ook regionale verschillen worden dan benoemd als vraagstuk (15%), terwijl de traditionele boerenproblemen als inkomen en productiviteit steeds minder op de voorgrond treden (niet 48%, maar 17%).

In de meest recente periode (2000-‘13) blijft milieu hoog scoren, maar het grootste vraagstuk wordt het beleid zelf!

In de meest recente periode (2000-‘13) blijft milieu hoog scoren, maar de grootste categorie wordt het beleid zelf! Van alle in die periode genoemde vraagstukken gaat ongeveer een derde over hoe het anders moet met het beleid en de beleidsinstrumenten.

Steeds meer beleidsmaatregelen, van waterkwaliteit tot dierenwelzijn

Dat komt vooral omdat er steeds meer doelen zijn waaraan het beleid een bijdrage wil leveren, van waterkwaliteit tot dierenwelzijn. Logisch dat het beleid dan ingewikkelder wordt. Een beleidsmaatregel die het ene probleem bij de kop pakt, leidt dan al snel tot nieuwe problemen op andere vlakken. Dat krijg je als je denkt dat de wereld in al haar facetten maakbaar is: opnieuw mijn pleidooi voor een meer bescheiden landbouwbeleid.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Ook de boeren moeten steeds meer leveren. Was dat vroeger alleen goed en goedkoop voedsel, nu moeten we ook aan de weidevogels denken en aan een rits andere zaken. Al die andere doelen wat we moeten zit geen verdienmodel. Werd dat eerst betaald door de premies , tegenwoordig zijn de premiegelden niet meer genoeg. We moeten teveel voor te weinig geld. Dus ja ,meer geld of minder landbouwbeleid.

  • Bolder01

    Wie zal het winnen??

  • Alco

    De wereld staat in brand.
    Parijs akkoorden worden er gesloten en iedereen zegt ja maar doen niets.
    Alleen de landbouw komt onder een vergrootglas te liggen. Dit omdat veel partijen hier op kunnen afgeven zonder dat het hun eigen raakt of stemmen kost.
    En de landbouw is juist het enige wat circulair is.

  • iptho1

    @alco, daar zijn ze nog niet achter! Zullen we alle stromen die door de landbouw verwerkt worden een 4 weken op 1 grote hoop laten gooien? Eens kijken of de circulariteit dan zichtbaar is geworden.....

  • veldzicht

    Zelfs bij mijn eigen familie,waar van de meesten niets meer met landbouw te maken hebben,moet ik me de blaren op de tong praten om uit te leggen dat de landbouw dus ook de intensieve veehouderij helemaal niet slecht zijn voor het milieu.Meestal lukt mij dat ook wel maar kom je er achter hoe de meesten zijn geindoctrineerd door milieu en dierpartijen met hum leugen achtige praatjes,terwijl de landbouw een grote kringloop is en niets met aarde opwarming te maken heeft.

  • mtseshuis

    Klopt @veldizcht, van Iperen en Altena: De landbouw is als enige circulair, maar moet een "probleem"oplossen waar zij niks mee van doen heeft.
    Ben heel benieuwd waar die wijsneuzen al die aardappel, graan, bieten, bier en broodbijproducten allemaal laten willen als er de helft of nog meer van de veehouderij opgeruimd wordt. Ook vergisters hebben maar beperkte mogelijkheid om dit te verwerken, anders gaan ze over de kop. Laat staan wie dat gaat betalen, het kostenloos opruimen van die zooi..

  • koestal

    De landbouw krijgt de schuld van alle milieuproblemen,dat komt de burger en de politiek goed uit,het voedsel komt toch uit de supermarkt,verder denkt men niet.De burger bezoekt af en toe eens een open boerderijdag ,is dan heel postief over boeren ,maar is een dag later dat toch al weer vergeten in de dagelijkse hectiek.

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.