Expertblog

33 reacties

‘Blijven we exporteur nummer 2?’

Nederlandse agrofood-complex levert een formidabele prestatie. De vraag is alleen: hoe lang nog?

Nederland is de tweede exporteur van landbouwproducten ter wereld. Daar mogen we trots op zijn, maar let wel: 56% van de export is gebaseerd op buitenlandse landbouwproducten zoals tabak, fruit, koffie en cacao. Soms wordt zelfs geroepen dat Nederland de wereld moet voeden, maar dat is absurd als je aandeel in de mondiale landbouwproductie slechts 0,4% bedraagt, waarvan bovendien een flink deel bestaat uit sierteeltproducten. Neemt niet weg dat het Nederlandse agrofood-complex een formidabele prestatie levert. De vraag is alleen: hoe lang nog?

Kringlooplandbouw staat haaks op de intensieve veehouderij met zijn import van soja

Bedreigingen export

Er zijn 6 ontwikkelingen die onze exportpositie bedreigen:

  1. Hoge kostprijs van de landbouw. Grond en arbeid worden almaar duurder. Dat konden we lang compenseren door efficiënte verwerking en logistiek plus door intensivering en schaalvergroting, maar dat laatste wordt steeds moeilijker als gevolg van milieu- en ruimtelijk beleid.
  2. Geopolitieke risico’s. De Nederlandse veehouderij is sterk afhankelijk van grondstoffen van overzee. Waarschijnlijk gaat China een steeds grotere claim leggen op die grondstoffen (vooral soja) en dan raakt onze veehouderij zijn Rotterdam-voordeel kwijt. Komt bij: we zien al decennialang een verschuiving van het multilaterale handelssysteem van de WTO naar regionale en bilaterale handelsverdragen. Trump heeft nu zelfs ingebroken in het regionale handelsverdrag met Mexico en Canada. In het nieuwe verdrag (USMCA) heeft Canada bijvoorbeeld 3,6% van zijn zuivelmarkt moeten inleveren. En omdat de VS een groot landbouwsurplus heeft, gaat Trump straks ook van de EU meer markttoegang eisen. Dat betekent extra concurrentie.
  3. Verzwakking van de EU. Na de brexit blijven Rusland, de VS en China proberen de EU nog verder uit elkaar te spelen. En in diverse lidstaten zijn er krachtige anti-EU-stromingen. Weerstaat de EU deze slooppogingen?
  4. Regionalisering. In de Duitse en Franse markt is een tendens naar meer voedsel van eigen bodem – geen goed nieuws voor de Nederlandse export.
  5. Kringlooplandbouw. Daar wil Nederland zelf op koersen, maar het staat haaks op de intensieve veehouderij met zijn grote import van soja en export van mest.
  6. Biorisico’s. Met onze hoge veedichtheid en grote export zijn we bij een uitbraak van een besmettelijke dierziekte relatief kwetsbaar voor handelsboycots. De kans op insleep van ziekten wordt vergroot door de import van kalveren. Denk aan MKZ en aan Afrikaanse varkenspest (AVP), die al gevaarlijk dichtbij is.

Minder afhankelijk van export

Ik zeg niet dat dit allemaal fout gaat, maar het lijkt me tijd om na te denken hoe we onze landbouw minder afhankelijk kunnen maken van ongewisse export.

Laatste reacties

  • Maas1

    Het mag duidelijk zijn in welke hoek CLM zich bevind.
    Een sloop poging bij uitstek!

  • j.verstraten1

    Een sloop poging Maas1? Wat klopt niet aan dit artikel?

  • Maas1

    @verstraten1 👍ga zo door! Succes.

  • xw

    Ik vind het verstandige praat van van der Weijden. Kunnen we eens over nadenken

  • Tinus1

    Alles kan, maar je kunt van een boer en/of onderemer niet verwachten dat hij zomaar tegen de markt inwerkt. Of zijn strategie iedere paar jaar op zijn kop gooit. Dat gaat nooit goed! Dus als de markt = opbrengstprijs/inkomstenbron dit toelaat zullen vele met plezier op deze manier boeren. Met dwingen bereik je uiteindelijk niks, vaak zelfs het tegenovergestelde.

  • DJ-D

    Het is sojaschroot en sojahullen geen soja wat dieren eten.

  • a van Gerwen

    Ach, als je alleen maar bedreigingen wilt zien kun je beter vandaag dan morgen stoppen. Dit is ook weer zo'n stuk met een zienswijze die alleen tot krimp kan leiden zoals maas1 beaamt. Zelfs een Zlto voorman gaat er al in mee blijkt uit een van de reacties. De nederlandse landbouw heeft immers zat sterke punten die we misschien zelf niet eens zien, maar dat wordt nooit belicht.

  • BO(skabout)ER

    we zouden ons sterk moeten maken om weer verder te intensiveren. Gaat onze kostprijs wat omlaag en kunnen we de 2e plek behouden. Levert ook weer extra werk op voor nieuwe bedrijven in de mestverwerking etc etc.

    Maar ik geloof dat nederland niet ondernemend genoeg is om mijn plannen serieus te nemen. Sommige boeren gaan dan zelfs spoken op de weg zien zoals FrieslandCampina ons graag voorliegt.

  • diekmann

    Als het aan de overheid ligt niet lang meer.

  • piethermus1

    @simpel boerke. Jos Verstraten stelde slechts een vraag. Mag dat ook al niet? Ik heb wat tegen dat soort van rare suggestieve dingen...

    WvdWeijden heeft gelijk. We kunnen wel star denken dat er nooit wat zal veranderen. Maar dat leidde vaker tot ellende. Zoals na zgn. Bevrijdingsdag en de aanloop daar naar toe met volop achter elkaar aan lopen met investeren. Redelijk massieve collectieve hoon viel je ten deel als je iets anders beweerde voor die tijd....

    Hoe wil je de kostprijs nog lager maken BO(skabouwt)ER? De rek is uit het elastiek. Die kan alleen nog maar knappen in veel sectoren die tot over hun oren gefinancierd zijn.

  • a van Gerwen

    @Piet, ik stoor me inderdaad erg aan dat soort opmerkingen ja. Er gaat geen enkele kracht vanuit voor een zlto bestuurder.

  • piethermus1

    @simpel boerke. Wat moet hij dan in jouw ogen? Wat is krachtiger? Op de oude voet doorgaan?

  • agratax.1

    Laten we aannemen dat de heer v.d. Weide het mis heeft en de automatisering ons nog een kleine plus oplevert, dan zal de overname van bedrijven door de steeds grotere kapitaalsbehoefte zeer moeilijk worden, zo niet onmogelijk voor de meeste jongeren. Hier komt bij dat de automatisering de bedrijven steeds verder richting Specialisering dwingt, waarmee snel bijsturen van het bouwplan nagenoeg onmogelijk is vanwege de benodigde nieuwe investeringen in mechanisatie en automatisering en het versneld afschrijven van de oude investering.

  • koestal

    Wouter van der Weijden kan van de natuur leven ! Het voedsel komt toch uit de winkel.

  • Bennie Stevelink

    @BO(skabout)ER, verdere intensivering zal vooral in de melkveehouderij leiden tot scherpe kostprijsstijging en niet tot daling.

  • john***

    risico is winst.. ik zie zes redenen waarom het goed komt.

  • a van Gerwen

    intensieveren verhoogt de kostprijs, maar extensieveren met behoud van omzet jaagt de kostprijs nog veel verder omhoog. Daarom is het zo moeilijk om hier in mee te gaan.

  • Bennie Stevelink

    @simpel boerke, een flink aantal boeren uit Twente hebben hun boerderij verkocht en zijn nieuw begonnen in de Veenkoloniën of Groningen. Voor iedere hectare die ze in Twente achterlieten konden twee hectare terugkopen. Ze hoefden geen voer meer aan te kopen en geen mest meer af te voeren. Hoezo leidt dit tot kostprijsstijging?

  • Johnny Hogenkamp

    De argumenten zijn wat bij elkaar geraapt maar de strekking is helder en kan door boeren alleen maar omarmd worden. De primaire landbouw is van die zogenaamde koppositie alleen maar armer geworden, de winst komt enkel de periferie, Wageningen en de staat toe.

  • Bennie Stevelink

    Mijn conclusie naar aanleiding van de column van Wouter van der Weijden is dat onze aandacht van volume moet verschuiven naar onderscheidendheid. Dat veroorzaakt veel onbegrip en weerstand bij de boeren: ze zijn immers al generaties gericht op volume.
    In aanloop naar afschaffing van het melkquotum werd massief ingezet op volumegroei, ongeacht de kostprijs. Dit, terwijl op dat moment al lang duidelijk was dat dit in de toekomst niet vol te houden was.

  • j.verstraten1

    Simpel boerke geeft aan waar de pijn zit en roept op dat de belangenbehartigers er voor moet zorgen dat de oplossing die de afgelopen 30 jaar is toegepast om inkomen te behouden door getrokken kan worden naar de toekomst. Dat is niet krachtig besturen, dat is boeren voor de gek houden en schuldsaneringen injagen.

  • Kelholt

    1. Grond is duur maar als gevolg van groei steden en industrie is het nog altijd een goede investering gebleken. Arbeid op de familiebedrijven is bijna voor niets. Iedereen werkt mee voor nul euro per uur zodat de rekeningen betaald kunnen worden.
    2. Afhankelijk van grondstoffen van overzee??? De Nederlandse koeien doen het prima op gras, mais, bierborstel en perspulp van eigen bodem. Wat wel een geopolitiek risico is gebleken dat zijn onze zogenaamde "leiders". Met ferme uitspraken over andere landen worden afzetmarkten dicht gegooid. Rusland wil geen hoogwaardige Nederlandse producten meer en laagwaardige kip uit Oekraine wordt hier omgekat.
    3. Wat is het probleem? Nederland exporteert toch ook naar China en naar het Midden-oosten? Misschien iets lastiger dan simpel met de RMO vrachtwagen door de EU te rijden maar zeker geen groot probleem voor handelsland Nederland. En altijd maar weer wijzen naar Rusland, China en de VS als slechteriken. Deze landen hebben minder slooppogingen uitgevoerd jegens de landbouw dan onze eigen (Europese) politici.
    4. Als je dit punt benoemt dan maakt punt 3. toch ook niet uit? Gelukkig is Nederland in staat om hoogwaardige zuivel te produceren tegen een acceptabele prijs. Daar zal altijd een markt voor zijn.

  • Kelholt

    5. Brazilië is nou eenmaal goed in het telen van soja en Nederland in het houden van varkens. Brazilië zou trouwens best willen betalen als ze de varkensmest terugkregen op hun akkers maar o.a. het CLM heeft aan mest het kaartje afvalproduct gehangen.
    6. AVP en vogelgriep worden verspreid door mensen en wilde dieren, niet door onze hoge veedichtheid. Import van kalveren was niet nodig geweest voor Nederland maar wordt in de hand gewerkt door de fosfaatwetgeving.
    En tot slot zeg je: "Ik zeg niet dat dit allemaal fout gaat, maar het lijkt me tijd om na te denken hoe we onze landbouw minder afhankelijk kunnen maken van ongewisse export."
    China is de grootste exporteur ter wereld. Dat komt omdat ze hun producten tegen zeer concurrerende prijzen kunnen verkopen aan o.a. Nederland. De Nederlandse consument denkt niet één keer na over de arbeidsomstandigheden in de fabriek in China en kijkt alleen naar de prijs. De Chinese consument daarentegen koopt zuivel uit Nederland omdat het weet dat die zuivel hier in Nederland onder uitstekende omstandigheden geproduceerd wordt. Helaas vinden veel Nederlanders en nog meer directeuren van adviserende stichtingen dat het in Nederland toch anders moet.

  • a van Gerwen

    @jos, waar beweer ik dat je de huidige lijn 30 jaar door moet trekken? Ik vind dat je van je eigen kracht uit moet gaan, je sterke punten benadrukken en die verder moet uitbouwen en je niet laten leiden door allerlei randfiguren en ngo's die alleen maar in problemen en bedreigingen denken. Dan kom je nergens. Jos, kom eens met een duidelijker weerwoord, sta voor de sterke punten en bouw die uit.

  • a van Gerwen

    @Benie, grote kans dat die verplaatsers die je benoemd ook verdubbeld zijn in het aantal melkkoeien om de investeringen rond te rekenen.

  • Maas1

    Als ondernemer wil ik een complete financiële doorberekening zien van het CLM in helicopter view en door berekend tot op bedrijfsniveau tot in detail.Met als lijdend wat er over is van exporterend Nederland als maatgevend,of investeringen in dit land überhaupt dan nog interessant zijn.We hebben niets aan de wens van de gedachte het draait uiteindelijk om keiharde € en $

  • Alco

    Ach het enigste wat sommige mensen zeggen is dat we duurzaam moeten zijn en producten met meerwaarde moeten leveren.
    Wat het allemaal inhoud wordt geen uitleg van gegeven, want dan geeft men bloot dat het allemaal een farce is.

  • Maas1

    Alco,zie het Arla UK 360 programma of Top zuivel of bijvoorbeeld de duurzaamheidsstap van coöperatie Cono.enz.

  • BO(skabout)ER

    @bennie;

    dat is echt een fabeltje wat jij je aan laat praten door de faalhazen van Friesland en LTO. Tuurlijk zal het op het begin wat kostprijsverhoging brengen maar het brengt zoveel meer! Binnen de kortste keren komen er gigantisch veel bedrijven die mest willen verwerken want er zit veel geld in. Je kan de fosfaatrechten weg doen; al dat geld kan in innovatie, echte duurzaamheid en diervriendelijkheid. Je krijgt daardoor een veel gezondere en fitalere sector.

    nadelen zijn enkel dat de bedrijven die niks doen en weinig grond hebben plots komen te zitten met gigantische mestprijzen en waarschijnlijk versnelde diervriendelijksheids labels zoals duurzame stallen. Maar voor alle boeren die verder willen in de toekomst bied het enkel voordelen. Een duuzame stal is bijvoorbeeld 10x goedkoper als fosfaatrechten etc etc. Je blijft daarnaast de grondgebondenheid van de melkveesector houden dus er komt hoogstens 25 procent groei.

    Voor de andere sectoren is het ook enkel winst; de gemeenten moeten enkel wat beter nadenken wie ze vergunningen geven en hoe groot.

    Maar goed Bennie! jij denkt al jaren in de moeilijkheden in plaats van de gigantische kansen die er waren voor de landbouw. Ik ben een jonge boer van rond de 30 en ik begrijp dat jij met je 60 +- jaar het liever laat hangen naar de touwtjes van onze linkse vrienden.

  • Bennie Stevelink

    @BO(skabout)ER, voer over honderden kilometers aanvoeren, een luchtwasser op de stal en melk leveren aan de onderkant van de markt levert een betere marge??
    De kosten van mestverwerking heb ik nog niet eens genoemd. Tot nu toe is nog niemand het gelukt een product te maken wat zoveel opbrengt dat de afzetkosten lager dan €20 per M3 zijn.
    Ik ben overigens geen 60+ maar 50+.

  • Maas1

    Dan een twee sporen beleid? Mest is goud waard je moet het alleen willen zien!

  • Maas1

    Bennie ik ben redelijk tevreden over mijn mestkosten aan de ene kant betaal ik wat aan de andere kant ontvang ik wat.Deze onkosten post is weggestreept en geeft binnen de begroting de ruimte om te investeren,die toekomst gericht zijn jaar in jaar uit.

  • BO(skabout)ER

    @Bennie;

    een luchtwasser of duurzame stal gaat er in de toekomst ook wel komen dus dat is hoog uit wat een versnelling. En waarom moet die melk aan de onderkant van de markt worden verkocht ? Jij bent gewoon bang voor uitbreiding, het zou juist beter zijn voor de gehele economie.

Laad alle reacties (29)

Of registreer je om te kunnen reageren.