Redactieblog

‘Coöperatie zoekt nieuwe vorm’

Nieuwe tijden vragen nieuwe vormen van coöperatief ondernemen.

Zelf vind ik FrieslandCampina langzamerhand wat te behoudend worden. Alhoewel, Joosten wilde sneller, maar moest het veld ruimen. Kennelijk moet alles langzaam en conservatief gaan in de coöperatie.

ForFarmers gaat me weer te ver. Beursgenoteerd en voor de leden een mooi verhaal dat de zeggenschap blijft, maar daar geloof ik niet in. Op het ogenblik zijn alle boeren wel een beetje stil en lijken tevreden, nu de koers boven de € 10 is gestegen. Dat betekent voor de aandeelhouders – en dus ook voor de leden met aandelen – slapend rijk worden.

‘Dan had alleen de boer van de bedrijfsvoering geprofiteerd en niet de aandeelhouder’

Voor het gemak vergeten we dan maar even dat ForFarmers zelf nogal wat aandelen heeft ingekocht, wat de koers opdrijft. Ook wordt meer winst gemaakt, wat aandeelhouders als muziek in de oren klinkt. Maar die winst is gemaakt door een (te) ruime marge op het voer dat de boeren kopen. Die had lager kunnen zijn en dan was het voer goedkoper geweest. Dan had alleen de boer van de bedrijfsvoering geprofiteerd en niet de aandeelhouder. Niet mijn keus, dus.

Ruzie betekent het einde voor CAV Den Ham

Dat is ook niet de klassieke coöperatie, zoals CAV Den Ham. Een financieel zwakke coöperatie met overcapaciteit en lange tijd gerund op ouderwetse wijze met veel inspraak van leden en inbreng van het bestuur. Met de komst van een nieuwe directeur en een nieuwe structuur veranderde dat. De leden kregen minder te zeggen en de directeur meer.

Dat werd ruzie. Een groep belegen boeren protesteerde tegen de vernieuwing en dat lokte weer actie uit van jongere leden met een groter bedrijf. Gevolg een soort patstelling, waarbij allen verliezer zijn. De behoudende groep omdat hun coöperatie nooit kan voortbestaan op de wijze zoals die werd geleid en de vooruitstrevende leden en de nieuwe directie omdat ze hun toekomstplannen niet kunnen realiseren. Ze vechten het nu verder uit voor de rechtbank. Omstreeks deze tijd zal die een uitspraak doen. Eén ding is zeker: Het zal het einde betekenen van CAV Den Ham. Het verleden geeft hiervan vele voorbeelden.

Vernieuwde klassieke coöperatie

Waar gaan we dan heen? In mijn beleving de vernieuwde klassieke coöperatie, niet beursgenoteerd, maar met veel meer vrijheid voor bestuur en directie en de leden een stapje terug. Met als doel een voorloper te zijn in de sector. Daarover later meer.

Lees ook deze blogs van Vergaderboer over coöperaties:
‘Past de boer of de coöperatie zich aan?’
‘Coöperatie is prijszetter’

Of registreer je om te kunnen reageren.