17 reacties

‘Een pleidooi voor lowtech’

Door alle hightech wordt landbouw niet preciezer, maar juist meer gemiddeld. Boerenkennis is niet te vangen in modellen, stelt adviseur Frank Verhoeven.

Onze sector staat bepaald niet stil, het barst van de innovatie. Sterker nog. we worden er wereldwijd om geroemd. Tijdens een symposium over Agrifood&Tech mocht ik mijn stelling verdedigen, namelijk: hightech-landbouw is beter voor de agro-industrie en de boer kan zich beter richten op verbetering van vakmanschap.

Laten we voorop stellen dat ik absoluut niet tegen technologie ben. Ik vind het fantastisch dat ik tegenwoordig via Twitter eenvoudig duizenden mensen kan bereiken en dat ik midden in het veld bereikbaar ben. Maar ooit heb ik mijn adviesbureau Boerenverstand genoemd omdat er een chronisch tekort dreigt aan boerenverstand. We denken namelijk boerenkennis, kennis van voedselproductie, te vangen in modellen.

‘Die schaalvoordelen leiden inmiddels helemaal niet meer tot lagere kosten’

Aannames en feiten achter precisie

We plakken overal sensoren op, die genereren data, die data stoppen we in die modellen en dat stuurt de processen aan. Daarmee wordt alles nog veel preciezer, nog efficiënter, nog sneller, kan het tegen nog lagere kosten en de boer kan rustig verder schaalvergroten. Maar ik denk dat het de landbouw helemaal niet preciezer maakt. Het maakt hem meer gemiddeld, meer van hetzelfde. En die schaalvoordelen leiden inmiddels helemaal niet meer tot lagere kosten.

Achter die zogenaamde ‘precisie’ zitten tal van aannames en feitelijk een hele sterke versimpeling van de werkelijkheid. Laat ik twee voorbeelden noemen: de pens van een koe en de bodem. Om koeien te voeren. gebruiken we steeds meer geavanceerde modellen. Echter, terwijl de voeradviseur aan de keukentafel tot meerdere cijfers achter de komma het rantsoen berekent, zie je achter de stal de stoom uit de graskuil komen. Heeft het model rekening gehouden met broei of de mest van de koeien beoordeeld? De boeren die lage voerkosten realiseren, sturen heel anders en realiseren 2 tot soms wel 4 cent lagere voerkosten. Bij 8 ton melk toch al snel een inkomen!

Achter die zogenaamde ‘precisie’ zitten tal van aannames, vindt Frank Verhoeven. Foto: Ton Kastermans
Achter die zogenaamde ‘precisie’ zitten tal van aannames, vindt Frank Verhoeven. Foto: Ton Kastermans

Te weinig kennis van bodem

En dan de bodem. Daarvan roepen we massaal dat we er te weinig vanaf weten. Dat klopt, we weten niks meer van bodembiologie of bodemstructuur. Maar alle gewasmodellen gaan uit van simpele “N, P en K-sommetjes”. Het concept ‘rijpe mest’ kent het model sowieso niet. Ook ziet het model niet of er storende lagen zitten of wormen. Ofwel, bemesten met de satelliet op basis van wat? En nog maar te zwijgen over het ‘precies’ bemesten half februari omdat de put leeg moest.

Kortom: degene die echt precies is, dat is de vakman! Die zit aan de knoppen en dat zijn er niet een paar, dat zijn er duizenden en die zijn ook nog eens allemaal relevant. Er komen ook steeds meer knoppen bij. Denk aan weidevogelbeheer en melk maken van gras van uitgestelde maaidatum. Maar de boer die de hoofdlijnen blijft overzien en zich niet verliest in de details, wordt schaarser. Hij moet vooral nieuwe technologie blijven kopen, want daar wordt hij zogenaamd preciezer van. In werkelijkheid wordt hij gemiddelder en alles rondom de boer verdient er aan.

‘Zet een webcam in de melkstal en twitter je suf’

Ondersteuning

Zelf denk ik dat negen van de tien boeren meer gaan verdienen door te investeren in een cursusje kringlooplandbouw, ofwel in het verbeteren van het lowtech vakmanschap. Maar goed, laat ik eindigen met een pleidooi voor technologie: zet een webcam in de melkstal, twitter je suf, verkoop rauwe melk via een melktap en vleespakketten via Facebook, vind via Prikkebord echt onafhankelijke boerenkennis en zoek naar passende technologie die de hoofdlijnen van je bedrijf ondersteunt.

Laatste reacties

  • alphons1

    inderdaad beginne bij de bodem en gerijpte mest. krijg andere voeders en uit eindelijk betere kwa;iteit melk. meer mineralen er in. maar daar is de zuivel nie bezig gaat puur om zoveel mogelijk winst en nie de volksgezondheid

  • farmerbn

    Helemaal mee eens. Boeren geven te makkelijk hun geld aan de aanverwante bedrijven. Probeer de helft van de omzet voor jezelf en de bank (rente en afl) te houden. Dan moet je nog steeds twee euro binnenkrijgen om één euro samen over te houden. 4 euro om één over te houden komt ook voor.

  • mtseshuis

    Half februari mest uit rijden als het volgens de bodemgesteldheid kan, is altijd goed, die uitspraak over die volle put zegt mij niks. Heb je in ieder geval op tijd volop gras! Daar beginnen de lage kosten al....
    En als je eenmaal GPS kent, scheelt het de jaren erop vele euro's aan (kunst)mest, gewasbeschermingsmiddelen en niet te vergeten, arbeidsuren en diesel!
    Plaatsgewijs bemesten, zeker in de veehouderij zet ik wel heel grote vraagtekens bij, leidt tot verdere verschraling van de toch al arme grond en de rijke grond levert amper meer bij (nog) meer (kunst)mest...
    Waar is de opmerking wat er op de grond moet? Organische mest doet zoveel meer dan kunstmest, bij ons staat na de droge periode alleen maar (volop) gras waar (genoeg) organische mest is gekomen, de plekken met alleen kunstmest staat alleen wat geschoten gras, wie begint hier eens over??

  • Althof

    Dank je wel Frank. Zodra we uitgaan van de gezonde bodem, dwz voldoende organische stof en een rijk bodemleven, krijgen we beter voer, gezondere dieren waardoor ook het product, de melk van betere kwaliteit is en gezonder voor de gebruiker. Zolang de precisielandbouw denkt in reageerbuisoplossingen met afgepaste buisjes N, P en K zal zij nooit inzicht krijgen in het wonderschone samenspel van bodemorganismen en gewas. Deze symbiose heeft baat bij gerijpte organische rundermest, maar kan eventueel ook zonder mest gedijen. Tel uit uw winst!!

  • Ewullink

    Kijken ,ruiken, voelen en nog eens kijken aldus hessel agema. En die hep d'r nog wel iets kijk op gloof ik.

  • Noordam2

    laat ons nu lekker met high tech dezelfde doelen nastreven. er zijn toch meerdere wegen die naar Rome leiden? Als je het maar naar je zin hebt.

  • GJ Bunt

    Hier in Nederland willen we volgens mij elkaar teveel nadoen.
    Volg je eigen kop maar blijf wel realistisch.

  • zunnie1

    De meeste modellen zijn inderdaad nog te weinig toepasbaar, maar dat wil nog niet zeggen dat je moet stoppen met ontwikkelen. Een combi van vakmanschap, verstand EN relevante, precieze geodata biedt een boer(in) de beste kans om de voor hem/haargoede beslissingen te nemen.

  • melkveehouder .

    Prima column. Ik dacht al dat ze niet meer bestonden: nuchtere mensen die stevig op de grond staan.

  • vandenbrand

    goed geschreven. aan al die preciesie hangt een prijskaartje

  • j.verstraten1

    Kun je nagaan wat je kunt bereiken door low en high tech te combineren. Dat is de laatste alinea en dat is de essentie

  • Mark van Raalte

    Eens!! Het Low-Tech "boerenverstand" moet inderdaad eerst top zijn. Maar dan kan high-tech ook een echte meerwaarde opleveren.

  • Gerrit Hegen

    Goed verhaal, Frank!

  • Bertus Buizer

    Goed verhaal van Frank Verhoeven. Boer kan beter zijn Boerenverstand gebruiken dan ambassadeur zijn van de agro-industrie.

  • Fryslanboppe

    Vakmanschap is meesterschap zal ook altijd zo blijven. De echte vakman weet hoe hij geld moet verdienen heb je het niet in de vingers dan wordt er goed aan je verdient.

  • WGeverink

    Als de periferie een manier gevonden had hoe in de landbouw geld te verdienen is hadden ze de boeren niet meer nodig en deden ze het zelf wel. Zelf probeer ik het zo simpel mogelijk te houden en zoveel mogelijk zelf te doen. In de remblokken voor mijn pickup zat een verschil van $120 tussen de goedkoopste en duurste aanbieder plus door ze zelf te instaleren bespaar ik ongeveer $120 per uur aan arbeidsloon. Het kostte mij ongeveer twee uur aan arbeid dus bespaar ik zomaar $360. De makkelijkste manier om geld in de portomonee te houden is door het niet of wijs uit te geven.

  • WGeverink

    Net presies rondgebeld voor een nieuwe voorruit voor in de auto. Er zat $185 (geinstalleerd) verschil tussen de goedkoopste en duurste aanbieder. Niet slecht betaald voor 16 minuten werk. In een land waar we regelmatig een nieuwe voorruiten nodig hebben heeft het geen zin om iets duurs te kopen wat dan volgens de verkoper van betere kwaliteit is. Volgens mij komt al dat glas uit dezelfde fabriek en neemt de ene glass shop gewoon meer marge dan de andere.

Laad alle reacties (13)

Of registreer je om te kunnen reageren.